Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da savunma ve Ukrayna’daki durum, Rus varlıklarının kullanılması ve insansız hava aracı (İHA) duvarı gibi konuları görüşmek üzere düzenlenen gayriresmi AB Liderler Zirvesi başladı.
Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin hükümet ve devlet başkanları, Danimarka’nın başkenti Kopenhag’da gerçekleştirilen gayriresmi AB Liderler Zirvesi’nde bir araya geldi. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, zirve öncesinde basına yaptığı açıklamada, “Sorunlu zamanlarda yaşıyoruz. Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşı devam ediyor ve Rusya’nın kararlılığımızı test ettiğini görüyoruz. Dolayısıyla bu, zorluklarla başa çıkmak için aciliyet ve birlik konusunda ortak bir anlayışa sahip olmamızın kesinlikle hayati olduğu bir dönemdir. Bu nedenle Kopenhag’daki bu gayriresmi Avrupa Konseyi toplantısı, çok doğru bir zamanda gerçekleşiyor” dedi.
Gündem yoğun
Liderler zirvesinin gündeminde savunma ve Ukrayna’nın yer alacağını vurgulayan von der Leyen, “Savunma konusunda, AB Komisyonu bir yön belirleme belgesi hazırladı. Bu belge, eylem doğrultusunu tartışmak için ve aynı zamanda örneğin ’insansız hava aracı (İHA) duvarı’ gibi büyük çaplı projeler için de hazırlandı. Ukrayna’ya gelince, eğer hepimiz Ukrayna’nın ilk savunma hattımız olduğunda hemfikirsek, Ukrayna’ya askeri desteği artırmak zorundayız. İşte bu nedenle Ukrayna’ya 4 milyar euro tedarik ediyoruz. Bunun 2 milyar euroluk kısmı insansız hava araçlarına tahsis edilecek” dedi.
Rusya üzerindeki baskıları artırmak için de dondurulmuş Rus varlıklarını kullanarak Ukrayna’ya tazminat kredisi sağlanmasını önerdiklerini vurgulayan Von der Leyen, “Varlıklara el koymuyoruz ama nakit bakiyelerini Ukrayna’ya verilecek kredi için kullanıyoruz. Ukrayna, eğer Rusya savaş tazminatı öderse, bu kredileri geri ödeyecek. Çünkü fail hesap vermek zorunda” diye konuştu.
Von der Leyen, Ukrayna’ya verilen desteğin sadece Avrupalı vergi mükellefleri tarafından karşılanmaması gerektiği ve Rusya’nın bedel ödemesi gerektiği konusunda bir mutabakat bulunduğunu belirtti.
“Rusya bizi test etmeye çalışıyor”
Danimarka’da İHA’ların oluşturduğu tehdide de değinen Ursula von der Leyen, “Benim genel olarak gördüğüm, cephe hattındaki ülkelerde, ki Polonya’da İHA’lar gördük, Estonya’da hava sahası ihlali yaşandı, kendini tekrar eden bir şablon söz konusu. Bu, şablon Rusya kaynaklı. Rusya bizi test etmeye çalışıyor. Aynı zamanda toplumlarımızda bölünme ve endişe oluşturmaya da çalışıyor. Buna izin vermeyeceğiz” şeklinde konuştu.
“Hibrit saldırı değil, devlet destekli terör”
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da zirve öncesinde yaptığı açıklamada, Rusya’nın Avrupa’da gerilimi tırmandırdığını vurgulayarak, “Hibrit saldırılar var. Avrupa’da gerginlik gerçekten tırmandırılmış durumda. NATO Genel Sekreteri Rutte’nin de ifade ettiği gibi, bunlar hibrit saldırı değil devlet terörüdür ve buna çok kararlı bir şekilde yanıt vermemiz gerekiyor” dedi.
“İHA duvarı” projesine de değinen Kallas, “Bildiğiniz gibi, Cuma günü Ukraynalılarla ve Doğu Kanadı üye devletleriyle ’İHA duvarı’ konusunda çok iyi bir toplantımız oldu. Ukraynalılar, bunu oldukça hızlı inşa edebildiler. Yani hangi sensörlere ihtiyaç duyulduğunu, hangi farklı hatlara gerek duyulduğunu biliyorlar. Ayrıca Ukrayna’da İHA üretimi de var ve bu Avrupa’ya genişletilebilir” şeklinde konuştu.
Rus varlıklarının Ukrayna’ya “tazminat kredisi” sağlanması için kullanılması konusu
Rus varlıklarının Ukrayna’ya “tazminat kredisi” sağlanması için kullanılması konusunda bu durumun Avrupa’nın finansal güvenilirliğini nasıl etkileyeceği yönünde bir soru alan Kallas, “Eğer başka bir ülkeye karşı savaş başlatmazsanız, riskin dışında kalırsınız. Ve bence dünyadaki ülkelerin, insanların, şirketlerin çoğunluğu başka ülkelere karşı savaş başlatmayacaktır” ifadelerini kullandı.
Kallas, tazminat kredisi için dondurulmuş Rus varlıklarının hesaba katılmaması halinde yükün Avrupalı vergi mükelleflerinin omuzlarına bineceğini söyledi.
Orban, zirveyi “kafes dövüşüne” benzetti
Macaristan Başbakanı Viktor Orban ise zirve öncesinde sosyal medyada yayımladığı açıklamada, kendi değerlendirmesine göre zirvenin “kafes dövüşü” gibi geçeceği yorumunda bulundu. AB Komisyonu Başkanı’nın yanı sıra Polonya ve İsveç başbakanlarının Macaristan’a Ukrayna’nın AB’ye üyeliğinin desteklenmesi konusunda baskı yapacaklarını savunan Orban, bu adımların Avrupa’nın savaşa doğru dev adımlar attığını gösteren “kötü alametler” olduğunu savundu.
