Avrupa Birliği üyesi 26 ülke, Alaska’da yapılacak ABD-Rusya Zirvesi öncesinde Ukrayna’ya desteklerini vurgulamak üzere ortak bir bildiri yayınlarken bildiriye Macaristan destek vermedi.
Avrupa Birliği üyesi 27 ülkeden 26’sının liderleri, ABD Başkanı Donald Trump ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Cuma günü Alaska’da Ukrayna’nın geleceğine ilişkin gerçekleştireceği zirve öncesinde Ukrayna’ya sarsılmaz desteklerini ifade eden bir ortak bildiri yayınladı. Ortak bildiriye Macaristan imza atmadı.
Son günlerde Alaska’da yapılacak zirveye Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’in de katılması için girişimlerde bulunan AB liderleri, bildiride Ukrayna’ya siyasi ve askeri desteklerinin devam edeceğini vurguladı. Bildiride, “Biz Avrupa Birliği liderleri, Başkan Trump’ın Rusya’nın Ukrayna aleyhindeki saldırı savaşını bitirmeye ve Ukrayna’da kalıcı bir barış ve güvenlik tesis edilmesine yönelik çabalarını takdir ediyoruz. İstikrar ve güvenlik getirecek adil ve kalıcı bir barış, uluslararası hukuka uygun olmalı ve bu çerçevede bağımsızlık, egemenlik, toprak bütünlüğü ve uluslararası tanınan sınırların güç kullanılarak değiştirilemeyeceği ilkelerine saygı göstermelidir” denildi.
Ukrayna halkının kendi geleceklerini tayin etme özgürlüğüne sahip olmaları gerektiği vurgulanan bildiride, “Ukrayna’da barışa giden yola Ukrayna’nın katılımı olmadan karar verilemez. Anlamlı müzakereler, ancak bir ateşkes ya da düşmanlıkların azaltılması bağlamında yapılabilir” ifadelerine yer verildi.
Ukrayna’daki savaşın Avrupa ve uluslararası güvenlik açısından daha geniş sonuçlar doğurduğu ifade edilen bildiride, “Diplomatik bir çözümün Ukrayna’nın ve Avrupa’nın hayati güvenlik çıkarlarını koruması gerektiği yönündeki inancı paylaşıyoruz. Ukrayna meşru müdafaa hakkını kullandığı sürece Avrupa Birliği, ABD ve benzer görüşteki diğer partnerleri ile koordinasyon içerisinde Ukrayna’ya siyasi, finansal, ekonomik, insani, askeri ve diplomatik destek sağlamaya devam edecektir. Ayrıca, Rusya Federasyonu’na yönelik kısıtlayıcı tedbirleri sürdürmeye ve uygulamaya devam edecektir” denildi.
Ukrayna’nın kendisini etkili bir şekilde savunabileceğini ve Avrupa Birliği ülkelerinin de uluslararası hukuk çerçevesinde gelecekte Ukrayna’ya güvenlik garantileri sağlanmasına katkı sağlamaya hazır oldukları vurgulanan bildiride, “Avrupa Birliği, Ukrayna’nın kendi geleceğini tayin hakkına vurgu yapmakta ve Ukrayna’yı AB üyeliğine giden yolda desteklemeye devam edecektir” denildi.
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa tarafından şekillendirilen ve Macaristan haricindeki AB liderlerinin dün gece üstünde mutabakat sağladığı bildiri, “Macaristan, kendisini bu açıklama ile ilişkilendirmemektedir” ifadesiyle son buldu.
Orban: “AB liderleri, davetli olmadıkları bir toplantı için şartlar belirlemeye çalışıyor”
Macaristan Başbakanı Viktor Orban, 26 AB üyesi ülke tarafından yayınlanan bildirinin ardından sosyal medya üzerinden bir açıklama yayınlayarak Macaristan’ın benimsediği tavrı savundu. Açıklamasında Orban, “Liberal ana akım korosu ’Putin’in Kuklası’ şeklindeki en sevdikleri şarkının yeni versiyonunu söylemeye başlamadan önce, Macaristan adına bu bildiriye destek vermemin niçin mümkün olmadığını izah etmeye karar verdim” diyerek üç noktaya dikkat çekti. Orban, “Bildiri, AB liderlerinin davetli olmadığı bir toplantı için şartlar belirlemeye çalışıyor. Avrupa Birliği’nin sürecin dışında bırakılmış olması zaten yeterince üzücü. Bu durumu daha da kötüleştirecek tek şey ise yedek kulübesinden talimatlar vermeye başlamamız olur. AB liderleri için tek mantıklı adım, ABD-Rusya zirvesini temel alarak bir AB-Rusya zirvesi düzenlemek olacaktır. Haydi, barışa bir şans verelim!” ifadelerini kullandı.
Macaristan, daha önce de Ukrayna’ya askeri ve mali destek çağrısı yapan ya da AB’ye üyelik yolunda Kiev’e yardımcı olunması gerektiğini ifade eden bildirileri reddetmişti. Orban hükümeti, Ukrayna’nın AB’ye üyeliğinin birliği savaşa götüreceği ve birlik içinde Macar çiftçilerin rekabet edemeyeceği şartlar oluşturarak Macaristan’ı ekonomik krize sürükleyeceğini savunuyor.
