Türkiye Gençlik ve Eğitime Hizmet Vakfı (TÜRGEV), akran zorbalığıyla mücadelede güzel ahlak ve nezaket kültürünü merkeze alan “akran nezaketi” yaklaşımını gündeme taşıdı.
TÜRGEV, akran zorbalığıyla mücadelede ahlak ve edep temelli davranış anlayışını esas alan “akran nezaketi” modelini devreye aldı. Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre zorbalık vakalarının yaklaşık yüzde 40’ı dijital ortamlarda gerçekleşiyor. Uzmanlar, dışlama, yok sayma ve görmezden gelme gibi örtük davranışların fiziksel zorbalık kadar yıkıcı sonuçlar doğurduğunu belirtti.
Ahlak ve edep temelli davranış anlayışı
Bu kapsamda TÜRGEV, “Zorbalığı Engelle” projesi kapsamında zorbalığı önlemenin ötesinde ahlak ve edep temelli davranış anlayışını güçlendirmeyi hedefledi. Gençler arasında erdemli davranış ve güzel ahlak ikliminin yaygınlaştırılmasının zorbalıkla mücadelede kalıcı çözümün temel şartı olduğu vurgulandı. Proje kapsamında öğrencilere empati ve iletişim becerileri eğitimleri verildi, dijital ortamlarda sorumlu davranış rehberleri hazırlandı, okul ve yurtlarda kapsayıcı iletişim pratikleri ile akran liderliği uygulamaları hayata geçirildi. Merhamet, saygı ve edep üzerine kurulu davranış kültürünün tüm bu çalışmaların ortak paydası olduğu belirtildi.
Yıllara yayılan deneyim, ölçülebilir etki
Proje kapsamında bugüne kadar bin 813 öğrenciye yüz yüze eğitim verilirken 625 kişi seminerlere katıldı; 77 eğitimciye özel programlar düzenlendi. Toplamda 2 bin 515 kişiye doğrudan ulaşılırken, dijital alanda hazırlanan içerikler 4 milyon 900 bin video görüntülenmesine ulaşırken sosyal medya üzerinden yaklaşık 30 bin takipçiye ulaştı.
Yılmaz: “Nezaketi toplumsal reflekse dönüştürmek hedefimiz”
TÜRGEV Yönetim Kurulu Başkanı Hatice Akıncı Yılmaz, akran zorbalığının toplumsal boyutuna dikkat çekerek kalıcı çözümün değer temelli bir yaklaşımla mümkün olacağını vurguladı. Yılmaz, “Gençler arasında ihsan ve güzel ahlak bilincini güçlendirmeden güvenli ve kapsayıcı bir sosyal ortam inşa etmek mümkün değil. Bizler, merhamet, saygı ve edep üzerine kurulu davranış kültürünü yaygınlaştırmayı bir sorumluluk olarak görüyoruz. Akran nezaketi yaklaşımıyla asıl hedefimiz, gençler arasında iyilik ve nezaket eksenli bir ahlak kültürünü toplumsal bir reflekse dönüştürmektir” dedi.
Büyükçorak: “Saygı norm olunca zorbalık marjinalleşir”
İbn Haldun Üniversitesi Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Araştırma ve Uygulama Merkezi (REDAM) Koordinatörü ve Klinik Psikolog Mehmet Büyükçorak, TÜRGEV’in yaklaşımının uluslararası literatürde giderek önem kazanan değer odaklı ve güç temelli müdahale çerçeveleriyle örtüştüğünü belirterek modelin bilimsel zeminini değerlendirdi. Büyükçorak, “Akılda tutulması gereken temel nokta şu: zorbalığı azaltmanın en sürdürülebilir yolu nezaketi artırmaktır. Bir sosyal ortamda nezaket ve saygı norm haline geldiğinde, zorbalık davranışları kendiliğinden marjinalleşir” diye konuştu. Büyükçorak, ergenlik döneminde akran etkisinin yetişkin otoritelerinden çok daha belirleyici olduğunu hatırlatarak akran liderliği uygulamalarının davranış değişikliğini yukarıdan aşağıya dayatmak yerine yatay ilişkiler üzerinden yaygınlaştırmanın en etkili yolu olduğunu vurguladı.
Dijital dünya da merhamete muhtaç
Büyükçorak, siber zorbalığın mekan ve zaman sınırlarını aşarak gençlerin gündelik yaşamının sürekli bir parçası haline geldiğine dikkat çekti. TÜRGEV’in dijital alanı bir “karakter gelişimi sahası” olarak yeniden tanımlamasını kıymetli bir yaklaşım olarak değerlendiren Büyükçorak, bu yaklaşımın yalnızca riskleri azaltmakla kalmadığını, gençlere dijital ortamlarda sorumluluk ve empatik iletişim becerileri kazandırma potansiyeli taşıdığını ifade etti.
TÜRGEV yetkilileri, aileden okula, dijital platformlardan medyaya kadar toplumun tüm kesimlerinin ortak bir dil benimsemesinin akran nezaketinin yaygınlaşması açısından belirleyici olduğunu bildirdi.
