Sivas’ta Uzman kangal yetiştiriciliği yapan Hüseyin Yıldız’ın sahibi olduğu ileri yaştaki Kangal erkeği, libido düşüklüğü nedeniyle doğal çiftleşme gerçekleştiremeyince Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hastanesi’ne getirildi. Burada uygulanan suni tohumlama yöntemiyle dişi Kangal gebe kaldı ve 11 yavru dünyaya getirdi.
Uzman kangal yetiştiriciliği yapan Hüseyin Yıldız, sahibi olduğu kaliteli erkek kangalın ileri yaşı nedeniyle doğal çiftleşme gerçekleştirememesi üzerine Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Veteriner Fakültesi Hastanesi’ne başvurdu. Veteriner Fakültesi Dölerme ve Suni Tohumlama Anabilim Dalı öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Salih Narlıçay tarafından erkek köpekten taze sperma alındı. İşlem öncesinde hem dişi köpeğin gebeliğe uygun dönemde olup olmadığı hem de alınan spermanın kalitesi laboratuvar ortamında değerlendirildi. Yapılan incelemelerde spermanın uygun bulunmasının ardından, doğal kızgınlık dönemindeki genç dişi Kangal’a basit vajinal suni tohumlama yöntemiyle nakledildi. Gerçekleştirilen uygulamanın ardından gebe kalan dişi Kangal, sağlıklı şekilde 11 yavru dünyaya getirdi. Böylece doğal çiftleşmenin mümkün olmadığı yaşlı erkek Kangal’dan alınan sperma kullanılarak başarılı bir gebelik elde edilmiş oldu.
“Bir nevi tüp bebek uygulaması demek çok yanlış olmaz”
Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dölerme ve Suni Tohumlama Anabilim Dalı öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Salih Narlıçay, uygulamayla ilgili yaptığı değerlendirmede, yaşlı erkek köpeğin libido düşüklüğü nedeniyle çiftleşemediğini belirterek, “Kendisinden sperm aldık. Daha sonra bu spermi dişi köpeğe naklederek suni tohumlama işlemini gerçekleştirdik” dedi.
“Spermi, dişi köpeğe naklediyoruz”
Salih Narlıçay, laboratuvar ortamında incelemelerde bulunduklarını söyleyerek, “Bugünkü olgumuz köpeklerde suni tohumlama uygulamasıydı. Bu olguda yaşlı bir erkek köpeğimiz, libido düşüklüğüne bağlı olarak çiftleşemediği için kendisinden sperm aldık. Daha sonra bu spermi dişi köpeğe naklederek suni tohumlama işlemini gerçekleştirdik. Suni tohumlama öncesinde hem dişi köpeğin gebeliğe hazır olup olmadığını hem de alınan spermin kalitesini değerlendirmek amacıyla laboratuvar incelemeleri yapıyoruz. Eğer spermin kalitesinde herhangi bir problem yoksa, spermi dişi köpeğe naklediyoruz. Yaklaşık 63 gün sonra da doğum gerçekleşmeye başlıyor. Özellikle yaşlı ya da travmaya bağlı olarak çiftleşemeyen köpeklerin sahipleri, dişi köpeklerinin gebe kalması veya erkek köpeklerinden yavru alabilmek için bize başvuruyor. Gerekli kontrolleri yaptıktan sonra suni tohumlama işlemini gerçekleştiriyoruz” dedi.
“Eksi 196 derecede yaklaşık 4 bin yıl saklayabiliyoruz”
Narlıçay, spermi uygun zamanda dişiye naklettiklerini belirterek, “Yaşlı köpeklerde özellikle libido düşüklüğü ve efor kaybı nedeniyle çiftleşme gerçekleşemiyor. Bu nedenle hayvan fazla efor sarf etmeden spermi alıp dişiye naklediyoruz. Ayrıca yaşlı hayvanlarda androjen hormonunun azalmasına bağlı olarak sperm üretimi de düşüyor. Her ne kadar yaşam boyu sperm üretimi devam etse de yaş ilerledikçe sperm elde etme ihtimali azalıyor. Bu durum yaşlı hayvanlarda sık karşılaştığımız bir olgudur. Bu yöntemle gebelik elde edilen vakalarda en az 6, en fazla 12 yavru aldığımız olgular bulunuyor. Aslında buna tüp bebek uygulaması demek de çok yanlış olmaz. Çünkü doğal çiftleşme gerçekleşmediği için gebelik oluşmuyor. Biz sadece spermi uygun zamanda dişiye naklederek gebeliğin oluşmasına yardımcı oluyoruz. Erkek köpekten alınan spermi dondurduktan sonra sıvı azot içerisinde eksi 196 derecede yaklaşık 4 bin yıl saklayabiliyoruz” diye konuştu.
“Toplam 11 yavrumuz oldu”
Uzman Kangal yetiştiricisi Hüseyin Yıldız ise kangalın hamile kaldığını öğrendikten sonra mutlu olduğunu ifade ederek, “Anne erkeklerle çiftleşmiyordu. Bu nedenle iki dönem yavru alamadık. Yavru alamayınca aklımıza Cumhuriyet Üniversitesi Veteriner Fakültesine başvurmak geldi. Çok kıymetli Dekanımız Sayın Atalay Hocamı aradım, danıştım. Erkek köpeğimizle birlikte üniversiteye gittik. Deneyimli hocalarımız suni tohumlama uygulamasını iki-üç seans halinde gerçekleştirdi. Daha sonra köpeğimizi geri getirip beklemeye başladık. Hocalarımızın tavsiyeleri doğrultusunda beslenmesine dikkat ettik, diyet programını uyguladık. Yaklaşık 20-25 gün sonra köpeğimizin gebe olduğunu öğrendik. Bu haber bizi çok mutlu etti. Toplam 11 yavrumuz oldu. Ancak anne iki yavruyu kaybetti. Buna rağmen diğer yavrularına çok iyi baktı ve gerçekten örnek bir annelik sergiledi” şeklinde konuştu.
