Malezya, atıkların uluslararası alanda taşınmasını düzenleyen Basel Sözleşmesi’ni imzalamayan ABD ve beraberindeki ülkelerden plastik atık ithalatını kesin olarak yasakladı.
Malezya, yabancı plastik atık akışını sınırlamaya yönelik geniş kapsamlı hedefleri doğrultusunda 1 Temmuz 2025 itibarıyla, ABD ve bazı diğer ülkelerden plastik atık ithalatını kesin olarak yasakladı. Malezyalı yetkililer, ABD ve beraberindeki bazı ülkelerin, tehlikeli ve plastik atıkların uluslararası taşınmasını düzenleyen Basel Sözleşmesi’ni imzalamadığı gerekçesiyle, yeni düzenlemeler kapsamında bu ülkelerden gelen elektronik plastikler de dahil, atık sevkiyatlarını artık kabul edilmeyeceğini açıkladı. Yeni kurallar çerçevesinde ithalat, yalnızca hükümet onayına sahip Malezya Standart ve Endüstriyel Araştırma Enstitüsü (SIRIM) Berhad adlı sertifikasyon kurumu tarafından yürütülen süreçle mümkün olacak.
Sıkı ön denetim ve yüksek saflık kriterleri şart koyulacak
Yasak, uygulama takvimi ve sürece ilişkin belirsizlikler nedeniyle şimdiden Malezya’daki limanlar ve geri dönüşüm sahalarında stokların birikmesine yol açarak plastik atık pazarında ciddi bir aksamaya neden oldu. Sektör temsilcileri, ithal plastik atık pazarının fiilen durma noktasına geldiğini belirtirken, 2024 yılında Malezya’ya 4,5 milyon kilogram plastik atık gönderen ABD’nin California eyaleti gibi idari yönetimler için önemli zorlukların ortaya çıktığını vurguladı. Malezyalı yetkililer de, Basel Sözleşmesi’ni onaylayan ülkelerden plastik atık kabul etmeye devam edileceğini ancak atık ithalatlarının, sözleşme maddelerine uygunluğu sağlamak amacıyla sıkı ön denetim ve yüksek saflık kriterlerine tabi tutulacağını belirtti.
“ABD’nin bu atık sahtekarlığına katkısının yasa dışı sayılması çok iç rahatlatıcı”
Basel Eylem Ağı (BAN) Kurucusu ve Stratejik Hamle Başkanı Jim Puckett de yaptığı açıklamada, “Geri dönüşüm adı altında her gün Los Angeles’tan Klang Limanı’na gönderilen bunca zararlı plastik atık konteynerinin durdurulmasını hedefleyen bu anlaşmadan büyük memnuniyet duyuyoruz. Bu sözde geri dönüşüm, ithal edilen atıkların sadece çok az bir kısmının dönüştürülebilir olması nedeniyle yarardan çok zarar sağlamıştır. Geri dönüşüme elverişli olmayan ya da mikroplastik içeren atıklar, doğrudan çöpe atılıyor, yakılıyor ya da su kanallarına dökülüyor. Geri dönüşüm bahanesiyle plastik atıkların ithal edilmesi bir sahtekarlıktır ve ABD’nin bu plastik atık dolandırıcılığına katkısının yasa dışı sayılması çok iç rahatlatıcı bir durum” ifadelerini kullandı.
Malezya 2019’dan beri atıklarla mücadele ediyor
Çin’in 2018 yılında ABD’ye uyguladığı atık ithalat yasağının ardından Malezya, ABD’nin plastik atıkları için başlıca hedef ülkelerden biri haline gelmişti. Bu bağlamda, yasa dışı plastik atık sevkiyatlarını 2019’dan bu yana menşe ülkelerine aktif olarak geri gönderen Malezya, çevresel sürdürülebilirlik ve uluslararası atık yönetimi standartlarına bağlı kalırken, ülkenin yabancı atıklar için bir döküm alanına dönüştürülmesine de uzun süredir karşı koyuyor.
