Yaz aylarında artan hava sıcaklıkları, hijyen şartlarındaki yetersizlikler ve havuz kullanımının yaygınlaşması çocuklarda ishal vakalarını artırabiliyor. Özellikle 5 yaş altındaki çocuklarda sıvı kaybının çok kısa sürede ciddi boyutlara ulaşabileceğine dikkat çeken Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Nimet Karataş Torun, “Yaz ishalleri çoğu zaman uygun sıvı desteği ve doğru beslenmeyle düzeliyor. Ancak küçük çocuklarda gelişen sıvı kaybı hızla ağırlaşabileceği için ailelerin belirtileri erken fark etmesi ve vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurması büyük önem taşıyor” dedi.
Yaz ishallerinin en sık nedeninin virüsler olduğunu kaydeden Medical Park Antalya Hastane Kompleksi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Nimet Karataş Torun, bakteriler ve parazitlerin de ishale yol açabileceğini söyledi. Özellikle iyi yıkanmamış meyve ve sebzeler, yeterince pişirilmemiş et ürünleri, uygun şartlarda saklanmayan süt ve süt ürünleri, kirli içme suları ile hijyenik olmayan havuzların enfeksiyon riskini artırdığını ifade eden Uzm. Dr. Torun, çocukların ellerini ağızlarına götürmesi, ortak oyuncak kullanımı ve el hijyenine yeterince dikkat edilmemesinin de mikropların kolay yayılmasına neden olduğunu belirtti.
“Sıvı kaybı belirtileri ihmal edilmemeli”
İshalin yalnızca sık ve sulu dışkılama olmadığını vurgulayan Uzm. Dr. Torun, “Bulantı, kusma, ateş, karın ağrısı, halsizlik ve iştahsızlık tabloya eşlik edebilir. Ancak çocuklarda en büyük risk sıvı ve mineral kaybıdır. Ağız ve dudaklarda kuruluk, gözyaşının azalması, idrar miktarında azalma, gözlerde çöküklük, halsizlik ve bebeklerde bıngıldağın çökmesi gibi belirtiler görüldüğünde zaman kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır” diye konuştu.
“Antibiyotik her ishalde kullanılmamalı”
İshal tedavisinde önceliğin kaybedilen sıvının yerine konması olduğunu söyleyen Uzm. Dr. Torun, oral rehidratasyon solüsyonlarının (ORS) bu süreçte önemli bir yere sahip olduğunu belirtti. Anne sütü alan bebeklerde emzirmenin kesilmemesi gerektiğine değinen Uzm. Dr. Torun, daha büyük çocuklarda ise yoğurt, çorba, pirinç, patates, muz ve makarna gibi kolay sindirilebilen besinlerin tercih edilmesini önerdi. Ailelerin en sık yaptığı hatalardan birinin gereksiz antibiyotik kullanımı olduğuna dikkat çeken Uzm. Dr. Torun, “Çocukluk çağı ishallerinin büyük bölümü virüs kaynaklıdır ve antibiyotiklerin bu hastalarda faydası yoktur. Gereksiz antibiyotik kullanımı bağırsak florasını bozabilir ve antibiyotik direncine neden olabilir. Antibiyotik yalnızca hekim önerisiyle kullanılmalıdır. Uygun probiyotik desteği ise bağırsak florasının dengelenmesine katkı sağlayabilir” dedi.
“Hijyen kuralları hastalıktan korunmada büyük önem taşıyor”
Yaz ishallerinden korunmanın en etkili yolunun hijyen kurallarına uymak olduğunu söyleyen Uzm. Dr. Torun, “Yemeklerden önce ve tuvalet sonrası eller en az 20 saniye sabunla yıkanmalı, meyve ve sebzeler bol suyla iyice temizlenmeli, et ve yumurta iyi pişirilmeli, güvenilir içme suyu tercih edilmeli ve açıkta satılan gıdalardan mümkün olduğunca uzak durulmalıdır. Gıdaların sıcak havalarda uygun şartlarda muhafaza edilmesi ve havuzların hijyen kurallarına uygun olması da enfeksiyon riskini azaltmada büyük önem taşımaktadır” açıklamasında bulundu.
“Bu belirtilerde vakit kaybetmeyin”
Özellikle 6 aydan küçük bebeklerde gelişen ishalin dikkatle değerlendirilmesi gerektiğini belirten Uzm. Dr. Torun, “Sürekli kusma nedeniyle sıvı alamama, kanlı dışkılama, 39 derecenin üzerinde ateş, şiddetli karın ağrısı, belirgin sıvı kaybı, uzun süre idrar yapamama, aşırı halsizlik ve üç ila beş günden uzun süren ishal durumlarında mutlaka vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır” ifadelerini kullandı.
“Erken müdahale ciddi komplikasyonları önlüyor”
Yaz ishallerinin çoğu zaman doğru sıvı desteği ve uygun beslenmeyle kısa sürede düzeldiğini belirten Uzm. Dr. Torun, “Aileler çocuklarının sıvı tüketimine özen göstermeli, hijyen kurallarını ihmal etmemeli ve gereksiz ilaç kullanımından kaçınmalıdır. Erken müdahale, özellikle küçük çocuklarda gelişebilecek ciddi komplikasyonların önlenmesinde en önemli adımdır” diyerek sözlerini tamamladı.
