Diz ağrısının her yaş grubunda günlük yaşam kalitesini etkileyebilen yaygın ortopedik şikayetlerden biri olduğunu belirten Sultanbeyli Ersoy Hastanesi Ortopedi Uzmanı Op. Dr. Necdet Işıklı, menisküs yırtıklarının diz ağrısının sık karşılaşılan nedenleri arasında yer aldığını söyledi. Işıklı, her menisküs yırtığının ameliyat gerektirmediğini; tedavinin hastanın yaşı, aktivite seviyesi ile yırtığın tipi, büyüklüğü ve konumuna göre planlandığını belirtti.
Sultanbeyli Ersoy Hastanesi Ortopedi Uzmanı Op. Dr. Necdet Işıklı, diz ağrısı ve menisküs yırtıklarının belirtileri ile tedavi yöntemlerine ilişkin bilgi verdi. Diz ağrısının gençlerde ve sporcularda sıklıkla ani hareketler veya travmalar sonucu ortaya çıktığını belirten Işıklı, ileri yaş grubunda ise eklem kıkırdağının aşınması ve dokuların esnekliğini kaybetmesinin etkili olabileceğini ifade etti.
“Menisküs dizde şok emici görevi görüyor”
Diz ekleminde uyluk ve kaval kemiklerinin birleştiği noktada iç ve dış olmak üzere iki menisküs bulunduğunu belirten Işıklı, bu yapıların vücut ağırlığının dize uyguladığı baskının dağıtılmasına yardımcı olduğunu söyledi. Menisküslerin yürüyüş, koşu ve zıplama sırasında ortaya çıkan darbe kuvvetini emdiğini, eklem stabilitesine katkı sağladığını ve eklem kıkırdağının korunmasında rol oynadığını kaydetti.
Menisküs yırtıklarının travmatik ve dejeneratif olmak üzere iki ana grupta değerlendirildiğini aktaran Işıklı, travmatik yırtıkların özellikle gençlerde ve sporcularda ayağın sabit kalıp gövdenin aniden dönmesi, dize doğrudan darbe alınması veya derin çömelme gibi hareketler sırasında oluşabileceğini ifade etti. İleri yaşlarda ise menisküs dokusunun esnekliğini ve dayanıklılığını kaybetmesi nedeniyle belirgin bir travma olmadan, sandalyeden kalkma veya merdiven çıkma sırasında dahi yırtık gelişebileceğini söyledi.
Dizde kilitlenme ve takılmaya dikkat
Menisküs yırtığının belirtilerinin yırtığın boyutu, tipi ve yerleşimine göre değişebildiğini belirten Işıklı, yaralanma sırasında çıtırtı veya kopma hissi, dizin iç veya dış kısmında yük bindikçe artan ağrı, şişlik, sertlik, kilitlenme ve takılma görülebileceğini ifade etti. Yürürken dizde boşalma hissi ile dizi tam olarak doğrultamama veya bükememenin de belirtiler arasında bulunduğunu kaydetti.
Tanı sürecinde ilk olarak fizik muayene yapıldığını aktaran Işıklı, röntgenin menisküsü doğrudan göstermediğini ancak kırık veya diz kireçlenmesi gibi başka sorunların değerlendirilmesinde kullanılabildiğini belirtti. Işıklı, menisküs yırtığının tipi, boyutu ve derecesinin belirlenmesinde manyetik rezonans görüntülemenin (MR) kullanıldığını söyledi.
“Her hastanın ameliyat edilmesi gerekmez”
Menisküs yırtığı bulunan her hastanın ameliyat edilmesi gerekmediğine dikkat çeken Işıklı, “Tedavi yaklaşımı hastanın yaşına, aktivite seviyesine, yırtığın tipine, büyüklüğüne ve konumuna göre belirlenir” dedi.
Dejeneratif veya küçük yırtıklarda ilk olarak ameliyatsız tedavilerin tercih edilebildiğini ifade eden Işıklı, dinlenme, buz uygulaması, bandaj ve dizin yüksekte tutulmasının özellikle ilk dönemde ağrı ve şişliğin azaltılmasına yardımcı olabileceğini söyledi. Fizik tedavi ve uyluk kaslarını güçlendirmeye yönelik egzersizlerin de eklem stabilitesinin artırılmasında önemli olduğunu kaydetti.
Hekim kontrolünde ilaç tedavisinin uygulanabileceğini belirten Işıklı, uygun hastalarda hyaluronik asit, PRP, kortizon ve kök hücre gibi enjeksiyon yöntemlerinin de değerlendirilebildiğini ifade etti.
“Cerrahide menisküsün korunması hedefleniyor”
Ameliyatsız tedaviden sonuç alınamayan, dizde kilitlenmeye neden olan veya büyük ve kombine yırtıkların bulunduğu aktif hastalarda cerrahinin gündeme gelebileceğini belirten Işıklı, menisküs cerrahisinin artroskopik yöntemle gerçekleştirilebildiğini söyledi. Yırtığın kanlanmasının iyi olduğu bölgelerde menisküsün dikilerek korunabileceğini belirten Işıklı, tamiri mümkün olmayan yırtıklarda ise yalnızca hasarlı bölümün çıkarılabildiğini aktardı.
Spora dönüş 4-6 ayı bulabiliyor
Ameliyat sonrası iyileşme süresinin uygulanan yönteme göre değiştiğine değinen Işıklı, menisküsün hasarlı bölümünün çıkarıldığı hastaların genellikle birkaç gün içinde koltuk değneksiz yürüyebildiğini ve 2-3 hafta içerisinde günlük yaşamlarına dönebildiğini belirtti.
Menisküs tamiri yapılan hastalarda ise dokunun iyileşmesi için ilk 4-6 hafta dize yük verilmemesi ve açı ayarlı dizlik kullanılması gerekebileceğini ifade eden Işıklı, spora dönüşün 4-6 ayı bulabileceğini söyledi. Fizik tedavi ve rehabilitasyonun fonksiyonel iyileşmenin önemli bir parçası olduğunu vurguladı.
Diz sağlığını korumak için öneriler
Diz sağlığının korunması için ideal kilonun korunmasının önemli olduğunu belirten Işıklı, bacak ve kalça kaslarını güçlendiren egzersizlerin düzenli yapılmasını önerdi. Spor öncesinde yeterli ısınma yapılması gerektiğini ifade eden Işıklı, yürüyüş ve spor sırasında taban desteği iyi ve darbe emici ayakkabıların tercih edilmesinin de önem taşıdığını kaydetti.
