Yeni eğitim-öğretim yılı öncesinde çocukların okul hazırlıkları sürerken, ağız ve diş sağlığının da gözden geçirilmesi önem taşıyor. Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, okul dönemine başlamadan önce yapılacak diş hekimi değerlendirmesinin, çocukların eğitim hayatını etkileyebilecek ağrı, enfeksiyon, çiğneme güçlüğü ve uyku problemlerinin erken fark edilmesine katkı sağlayabileceğine dikkat çekti.
Atlas Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Pedodonti Ana Bilim Dalı’ndan Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, ağız ve diş sağlığının yalnızca çürüksüz dişlere sahip olmak anlamına gelmediğini belirterek çocuğun ağrısız uyuyabilmesi, rahatça çiğneyebilmesi, konuşabilmesi, gülümseyebilmesi ve okul yaşamına kesintisiz katılabilmesinin de ağız sağlığının önemli göstergeleri olduğunu ifade etti.
“Diş muayenesi doğrudan başarı artıran bir uygulama değildir”
Diş sağlığının okul başarısıyla ilişkisine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, konunun doğru ifade edilmesinin önemini vurgulayarak şunları söyledi:
“Diş muayenesi doğrudan “başarı artıran” bir uygulama değil, öğrenmeyi zorlaştırabilecek sağlık sorunlarını erken ortadan kaldıran koruyucu bir adımdır. Ağrıyan bir diş, çocuğun dikkatini sürekli olarak ağrıya çeker; çocuk öğretmeni dinlemekte, okuma yaparken odaklanmakta veya sınav sırasında düşüncesini sürdürmekte zorlanabilir. Özellikle gece artan diş ağrısı uykuyu bölebilir; ertesi gün yorgunluk, huzursuzluk ve dikkat dağınıklığına yol açabilir. Ağrı ve hassasiyetin giderilmesi, çocuğun dikkatini yeniden dersine verebilmesini kolaylaştırabilir. Rahat çiğneyebilmesi ve düzenli uyuyabilmesi de okul gününü daha konforlu geçirmesine destek olur.”
Okul başlamadan önce kontrol neden önemli
Çocukların herhangi bir şikâyeti olmasa bile bazı ağız ve diş problemlerinin başlangıçta belirti vermeyebileceğine işaret eden Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, okul öncesi dönemde yapılacak değerlendirmenin bu açıdan önemli olduğunu söyledi.
Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, bu kontrolde aktif çürüklerin yanı sıra kırık veya hassas dişler, diş eti problemleri, yoğun plak birikimi, süt dişlerinin düşme ve daimi dişlerin sürme süreci, yeni sürmüş daimi azı dişlerinin koruyucu uygulama gereksinimi ve ortodontik aparey kullanan çocuklarda oluşabilecek sorunların değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Spor yapan çocuklarda ağız koruyucu kullanılmalı
Spor yapan çocukların da ayrıca değerlendirilmesi gerektiğini belirten Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, travma riski bulunan durumlarda uygun ağız koruyucularının kullanılmasının önemine dikkat çekti.
Tarama, kapsamlı diş muayenesinin yerine geçmez
Okullarda gerçekleştirilebilecek ağız ve diş sağlığı taramalarının önemli bir farkındalık ve yönlendirme aracı olduğunu ancak kapsamlı diş hekimi muayenesinin yerine geçmediğini vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, şu ayrımın altını çizdi:
“Tarama, belirgin sorunları ve tedavi gereksinimini hızlı biçimde belirlemeye yarar. Kapsamlı diş muayenesinde ise çocuğun tıbbi ve dental öyküsü, çürük riski, diş etleri ve yumuşak dokuları, dişlerin sürme durumu ve kapanış değerlendirilir; gerekli görülen durumlarda radyografik incelemelerden de yararlanılabilir.”
Bu nedenle tarama sırasında bir sorun tespit edilmesinin tek başına yeterli olmadığını belirten Kınıkoğlu, ailelerin uygun bir diş hekimine yönlendirilmesi ve gerekli tedavinin planlanmasının önemini vurguladı.
Erken fark edilen sorunlar okul döneminde yaşanabilecek kesintileri azaltabilir
Okullar açılmadan önce yapılan diş hekimi kontrolünün zamanlama açısından da avantaj sağladığını belirten Dr. Öğr. Üyesi İpek Kınıkoğlu, tatil döneminde planlanan kontroller ve gerekli tedavilerin okul başladıktan sonra yaşanabilecek acil durumların önüne geçmeye yardımcı olabileceğini söyledi.
“Okul başladıktan sonra ortaya çıkan şiddetli diş ağrısı, yüz bölgesinde şişlik veya enfeksiyon gibi durumlar çocuk ve aile açısından çok daha zorlayıcı olabilir. Küçük bir sorun erken dönemde fark edildiğinde çoğu zaman daha sınırlı bir müdahaleyle yönetilebilir. Bu nedenle okul hazırlıklarının içine ağız ve diş sağlığı kontrolünü de eklemek önemli” diye konuştu.
Sağlıklı bir ağız, çocuğun okul yaşamına katılımını destekler
Ağız ve diş sağlığının çocukların günlük yaşamındaki etkisinin yalnızca diş çürükleriyle sınırlı olmadığını belirten Kınıkoğlu, sözlerini şöyle tamamladı:
“Sağlıklı bir ağız; çocuğun ağrısız uyumasına, rahat beslenmesine, konuşmasına, gülümsemesine ve okul yaşamına daha kesintisiz katılmasına destek olur. Okula dönüş dönemi, yalnızca çanta ve kırtasiye hazırlığının değil, çocuğun koruyucu sağlık kontrollerinin de gözden geçirildiği bir dönem olarak değerlendirilmelidir.”
