Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, Türkiye’de sigara kullanımının yüksek seviyelerde olduğunu belirterek, tütün ürünlerinden kaynaklanan sağlık harcamalarının bir bölümünün tütün endüstrisinden karşılanmasını öngören “sağlık vergisi” modelinin gündemde olduğunu söyledi. Özkaya, sigaraya getirilecek ek vergilerle yıllık 40 ila 80 milyar liralık kaynak oluşturulabileceğini ifade etti.
Türkiye’de kişi başına düşen sigara tüketiminin dünya genelinde üst sıralarda yer aldığını belirten Prof. Dr. Şevket Özkaya, sigara kullanımının hem aile bütçesine hem de sağlık sistemine ciddi bir ekonomik yük getirdiğini söyledi. Özkaya, tütün kullanımının Türkiye ekonomisine yıllık maliyetinin yaklaşık 24 milyar dolar olduğunu, ailelerin yalnızca sigara satın almak için yılda yaklaşık 15 milyar dolar harcadığını ve sigaraya bağlı hastalıkların tedavisi için yapılan harcamaların ise yaklaşık 10 milyar dolara ulaştığını belirtti.
“Tütün endüstrisi sağlık harcamalarına daha fazla katkı sağlamalı”
Sağlık Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı düzenlemeye de değinen Özkaya, tütün ürünlerinden kaynaklanan sağlık harcamalarına tütün endüstrisinin daha fazla katkı sağlamasını öngören bir model üzerinde çalışıldığını söyledi. Sigaraya bağlı hastalıkların sağlık bütçesine getirdiği maliyetin bir bölümünün “sağlık vergisi” olarak değerlendirilecek bir modelle tütün endüstrisinden karşılanmasının planlandığını belirten Özkaya, sistemin hayata geçmesi halinde yıllık 40 ila 80 milyar liralık kaynak oluşturulabileceğini ifade etti. Özkaya, 2010 yılından sonra pek çok ülkede benzer modellerin uygulandığını, tütün ve alkolden alınan ek vergilerin doğrudan sağlık bütçesine aktarıldığını söyledi.
“Her iki erkekten biri sigara kullanıyor”
Türkiye’de sigara kullanım oranlarının özellikle erkeklerde yüksek olduğuna dikkat çeken Özkaya, ortalama her iki erkekten birinin sigara kullandığını, 18 yaş üstü kadınlarda ise bu oranın dörtte bire ulaştığını belirtti. Özellikle genç kadınlarda sigara kullanımının hızla arttığını ifade eden Özkaya, “2010’dan sonra pek çok ülkede uygulanan benzer modelde tütün ve alkolden alınan ek vergiler doğrudan sağlık bütçesine aktarılıyor. Ülkemizde ortalama her iki erkekten birinin sigara kullandığını, 18 yaş üstü kadınlarda ise bu oranın dörtte bire ulaştığını ve özellikle genç kadınlarda sigara içme alışkanlığının hızla arttığını biliyoruz. Bunun önüne geçebilmek için 1 Ocak 2015’ten sonra doğanlara sigara satışının ömür boyu yasaklanmasının, açık alanlarda da sigara içme alanları oluşturulmasının planlandığını belirtti. Çocukları ve özellikle kız çocukları korumak için 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımı ve satışının yasaklanması planlanıyor. Bu yasa İngiltere’de ve pek çok ülkede geçmekle birlikte, ülkemizde ayrıca 2040 yılından itibaren tüm tütün mamullerinin satışının durdurulabileceği planlanıyor” dedi.
