Orta yaş demansına dikkat

Orta yaşta demans (bunama) hastalığı riskinin arttığını belirten Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Talip Asil, yaşam tarzı değişiklikleri yapılarak vakaların yüzde 40’ına kadarının tamamen önlenebileceği söyledi. 40’lı yaşlarda yapılan bazı yaşam tarzı değişikliklerinin beyin fonksiyonları üzerindeki olumlu etkilerinin olduğunu aktaran Asil, bunamanın başlangıcını önlemek için 5 formülü de anlattı.

İnsan ömrünün uzaması ve yaşlı nüfusun artışıyla halk dilinde ‘bunama’ olarak bilinen demans hastalığında dikkat çekici bir artış oldu. Uzmanlara göre, 55 yaş sonrası her 10 kişiden 4’ü, ilerleyen yaşlarında demansa yakalanma riskiyle karşı karşıya.

Yeni bir araştırmaya göre, demans hastalığında orta yaşın potansiyel müdahale için önemli bir dönem olduğunu ve özellikle gelişimini etkileyen risk faktörlerinin yaşam tarzındaki değişimlerle önlenebildiği söylendi. Çalışmaya göre, yaşam tarzı değişiklikleri yapılarak vakaların yüzde 40’ına kadarının tamamen önlenebileceği de aktarıldı.

Yaşam tarzı değişikliklerinin olumlu etkileri var

Yapılan çalışmayı değerlendiren Prof. Dr. Talip Asil, yaşamın en kritik dönemlerinden biri olan orta yaşta yapılacak bazı yaşam tarzı değişikliklerinin beyin fonksiyonları üzerindeki olumlu etkileri olduğunu söyledi.

7 saat uyuyun, beyninizi eğitin

Prof. Dr. Talip Asil, bunamanın başlangıcını önlemek için 5 formülü de sıraladı:

“Kilonuzu kontrol altına alın: Obeziteyi önlemek, bilişsel sağlığı korumanın en önemli adımlarından biri. Obezite; yüksek kolesterol, diyabet ve yüksek tansiyon gibi sağlık sorunlarına yol açarak atardamarlara zarar verir ve zamanla beyinde iltihaplanmanın artmasına neden olur. Araştırmalar, kandaki en büyük değişimlerin 40 ila 50’li yaşlar arasında gerçekleştiğini ve bazı iltihaplı proteinlerin beynin yaşlanma sürecini hızlandırarak gelecekteki bilişsel sağlığı olumsuz etkileyebileceğini gösteriyor. Bu nedenle beslenme şeklimiz büyük önem taşıyor. Özellikle Akdeniz ve MIND diyeti, beynin sağlıklı yaşlanmasını destekleyen ve bilişsel işlevleri koruyan beslenme modelleri arasında.”

“Düşük hızda egzersiz yapın: Orta yaşta yapılan egzersizler hayatın ilerleyen dönemlerinde daha iyi beyin sağlığına yol açabilir. 40’lı yaşlarda yapılan egzersizler, demans geliştirmese bile ilerlemeyi yavaşlatabilir. Bu yüzden egzersizi düşük hızda ve yavaş yapın.”

“Kalite uyku için en az 7 saat uyuyun: Yarım milyon kişiden alınan verileri grafikleştiren bir çalışma, yedi saatlik uykunun orta yaşlı ve yaşlı yetişkinler için ideal olduğunu gösteriyor. Sürekli olarak 7 saat uyuyanların, işleme hızı, görsel dikkat ve hafıza dahil olmak üzere daha iyi bilişsel yetilere sahip olduğu ortaya çıktı. Orta yaş depresyonu riskini azaltmada en etkili yöntem kalite uyku. 7 ila 9 saat uyuyanlarda risk düzenli olarak yüzde 22 oranında düşüyor.”

“İçki ve sigarayı sınırlayın: Özellikle 40’lı yaşlardan sonra aşırı alkol tüketimi ve sigara kullanımı, beyin sağlığı üzerinde ciddi olumsuz etkiler oluşturabilir. Orta yaşlarda alkol ve sigara tüketiminin fazlası beyin üzerindeki yükü artırır. Zararları birikmeden önce harekete geçmek, beyninizi korumak ve ileriki yaşlarda sağlıklı kalmak için çok önemli.”

“Beyninizi aktif tutun, zihninizi güçlendirin: Öğrenme ve hatırlama beyin fonksiyonu olumlu yönde çalıştırırken, hipokampüsün (hafıza ve yön bulmada önemli rolü olan bölge) hacmini artırır. Orta yaşta sudoku, bulmaca çözerek ya da yeni bir beceri öğrenerek beyni keskin tutabilirsiniz. Kalabalık konuşma ağlarına katılmakta beynimizdeki sinir ağlarını harekete geçirebilir.”

Ağız sağlığı ile iltihaplanma yoluyla bunama gelişimi arasında bağlantı

Ayrıca Prof. Dr. Talip Asil, yapılan araştırmalarda, ağız sağlığı ile iltihaplanma yoluyla bunama gelişimi arasında bir bağlantı olduğunu da söyledi. Bakterilerin ürettiği iltihaplı moleküllerin ağız yoluyla kan dolaşımına ve beyne gidebileceğini de aktaran Asil, “Ağız hijyeni, diş ipi kullanımı ve günde iki kez diş fırçalama orta yaş sağlığını daha ciddi şekilde etkileyebilecek diş eti sorunlarının önüne geçebilir” ifadelerini kullandı.