Okulların açılmasıyla birlikte çocuklarda skolyoza dikkat çeken Doç. Dr. Kadir Abul, “Ağrı yok diye ihmal etmeyin, okul döneminde fark edilen küçük değişiklikler önemli olabilir” dedi.
Yeni eğitim-öğretim yılının başlamasıyla birlikte çocuklar yeniden uzun saatlerini okul sıralarında geçirmeye, çantalarını taşımaya ve yoğun bir ders programına uyum sağlamaya başladı. Okula dönüş, çocukların günlük duruş ve hareket alışkanlıklarının yeniden gözlemlenmesi açısından da önemli bir dönem. Özellikle büyüme çağındaki çocuklarda fark edilen omuz veya sırt asimetrileri, yalnızca yanlış oturma alışkanlığı olarak değerlendirilmemeli. Bu değişiklikler, omurga eğriliği olarak bilinen skolyozun habercisi olabilir. Özellikle hızlı büyümenin yaşandığı ergenlik döneminde ortaya çıkabilen skolyoz, başlangıç aşamasında çoğu zaman ağrıya neden olmadan ilerleyebiliyor. Bu nedenle çocukların okulda nasıl oturduğu, yürüdüğü ve hareket ettiği kadar, ailelerin evde gözlemlediği duruş değişiklikleri de önem taşıyor.
Liv Hospital Ulus Ortopedi ve Travmatoloji ile Omurga Cerrahisi Uzmanı Doç. Dr. Kadir Abul, okulların açılmasıyla birlikte ailelerin çocuklarının duruşunu daha yakından takip etmeleri gerektiğini belirterek, skolyozun erken fark edilmesinde ebeveyn gözleminin önemli olduğunu söyledi.
’’Okul sırasında duruş değişiklikleri dikkat çekebilir ’’
Çocukların gün içerisinde uzun süre masa başında oturmasının duruş alışkanlıklarını daha görünür hale getirebildiğini belirten Doç. Dr. Kadir Abul, ancak her kötü oturma pozisyonunun skolyoz anlamına gelmediğinin altını çizdi.
Abul, “Okul döneminde çocukların masa başında geçirdiği süre artıyor. Bu dönemde öne doğru eğilerek oturma, omuzları düşürme veya sürekli aynı pozisyonda kalma gibi alışkanlıklar görülebilir. Bunlar tek başına skolyoz göstergesi değildir. Ancak çocuğun duruşunda kalıcı bir asimetri varsa, omuzlardan biri diğerinden daha yüksek görünüyorsa veya sırt bölgesinde belirgin bir farklılık fark ediliyorsa bunun değerlendirilmesi gerekir” dedi.
“Dik dur” uyarısına rağmen düzelmiyorsa dikkat
Ailelerin çocuklarına sık sık “Dik dur” uyarısında bulunduğunu belirten Doç. Dr. Abul, düzelmeyen ve sürekli tekrarlayan duruş farklılıklarının göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi.
“Çocuğunuzun duruşu uyarıyla kısa süreli olarak düzeliyor ancak kısa bir süre sonra tekrar aynı hale geliyorsa burada yalnızca bir alışkanlık olup olmadığı değerlendirilmelidir” diyen Abul, özellikle öne eğilme sırasında sırtın bir tarafında diğerine göre belirgin bir yükseklik veya asimetri görülmesinin skolyoz açısından önemli bir bulgu olabileceğini ifade etti.
Ağır okul çantası skolyoz yapar mı?
Okulların açılmasıyla birlikte ailelerin en çok merak ettiği konulardan birinin de okul çantalarının çocukların omurga sağlığı üzerindeki etkisi olduğunu belirten Abul, ağır çantaların skolyoza doğrudan neden olmadığını söyledi.
“Ağır veya yanlış taşınan çantalar çocuklarda sırt ve omuz ağrılarına, kas yorgunluğuna ve duruş problemlerine neden olabilir ancak yapısal skolyozun doğrudan nedeni değildir” diyen Abul, çantanın her iki omuza eşit yük dağıtacak şekilde taşınmasının ve gereksiz ağırlıkların çantadan çıkarılmasının önemli olduğunu vurguladı.
Büyüme çağında omurga daha yakından takip edilmeli
Skolyozun özellikle büyümenin hızlandığı dönemlerde yakından takip edilmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Kadir Abul, çocukların hızlı boy attığı dönemlerde mevcut bir omurga eğriliğinin ilerleyebileceğine dikkat çekti.
Abul, “Skolyozun ilerleme riski çocuğun büyüme potansiyeliyle yakından ilişkilidir. Bu nedenle özellikle büyüme çağında fark edilen asimetrilerin ‘nasıl olsa büyüdükçe düzelir’ düşüncesiyle ertelenmemesi gerekir. Her skolyoz aynı şekilde ilerlemez. Çocuğun yaşı, büyüme potansiyeli, eğriliğin derecesi ve özellikleri değerlendirilerek takip ve tedavi planı oluşturulur” ifadelerini kullandı.
Skolyoz her zaman ağrıya neden olmuyor
Toplumdaki en yaygın yanlışlardan birinin skolyozun mutlaka ağrı ile ortaya çıkacağı düşüncesi olduğunu belirten Abul, özellikle çocuklarda görülen skolyozun başlangıçta ağrısız seyredebildiğini söyledi.
“Çocuğun herhangi bir ağrıdan şikâyet etmemesi, omurgasında bir sorun olmadığı anlamına gelmez. Özellikle büyüme çağındaki çocuklarda ailelerin gözlemi bu noktada çok değerli. Omuz seviyelerinde farklılık, kürek kemiklerinde belirgin asimetri, bel hattında farklılık veya öne eğildiğinde sırtın bir tarafında belirginleşme gibi değişiklikler fark edildiğinde uzman değerlendirmesi yapılması gerekir” dedi.
Erken fark edilen skolyoz yakından takip edilebiliyor
Skolyozda erken değerlendirmenin önemine dikkat çeken Doç. Dr. Kadir Abul, her çocukta aynı tedavi yönteminin uygulanmadığını belirtti.
Abul, “Skolyoz tanısı yalnızca dışarıdan yapılan gözleme göre konulmaz. Çocuğun yaşı, büyüme potansiyeli, eğriliğin derecesi ve omurganın özellikleri birlikte değerlendirilir. Gerekli durumlarda görüntüleme yöntemlerinden yararlanılarak eğriliğin seyri takip edilir ve çocuğun ihtiyaçlarına uygun tedavi planlanır. Erken değerlendirme, sürecin zamanında yönetilmesi açısından önemlidir” diye konuştu.
Okula dönüşte ailelere önemli çağrı
Yeni eğitim-öğretim yılının başlamasının çocukların yalnızca akademik hayatı açısından değil, sağlıklarının genel olarak değerlendirilmesi açısından da bir fırsat olduğunu belirten Doç. Dr. Abul, ailelere çocuklarının duruşunu günlük yaşam içerisinde gözlemlemeleri çağrısında bulundu.
Doç. Dr. Kadir Abul, sözlerini şöyle tamamladı:
“Çocuğunuzun omuzlarında, kürek kemiklerinde veya bel hattında belirgin bir asimetri fark ediyorsanız bunu yalnızca okul sırasındaki oturma alışkanlığına bağlamayın. Özellikle büyüme çağında ortaya çıkan değişiklikleri göz ardı etmemek gerekir. Skolyoz her zaman ağrı ile kendini göstermeyebilir. Ağrı yok diye ihmal etmeyin; fark edilen küçük bir değişiklik, zamanında değerlendirme için önemli bir neden olabilir.”
