Giresun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Gastroenteroloji Kliniği tarafından yürütülen çalışmayla mide kanserinin öncüsü kabul edilen ’intestinal metaplazi’nin ilaç tedavisiyle geriletilebildiğini ortaya koydu. Bağırsak antiseptiği olarak kullanılan rifaksimin (rifaximin) etken maddeli ilacın ’intestinal metaplazi’ üzerindeki etkisini ortaya koyan çalışma, uzmanlara göre dünya tıp literatüründe farmakolojik olarak intestinal metaplazinin geriletildiğini gösteren ilk bilimsel araştırma olma özelliğini taşıyor.
Çalışmayı yürüten Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Gökhan Aydın, intestinal metaplazinin mide kanseri gelişiminden önce ortaya çıkan en önemli prekanseröz lezyonlardan biri olduğunu belirterek, bugüne kadar bu lezyonu doğrudan gerilettiği bilimsel olarak kanıtlanmış herhangi bir farmakolojik tedavinin bulunmadığını söyledi.
Mevcut yaklaşımın daha çok risk faktörlerinin ortadan kaldırılmasına yönelik olduğunu ifade eden Aydın, “İntestinal metaplazi, mide kanserinin öncüsü kabul edilen bir lezyondur. Bugüne kadar hastalara sigaranın bırakılması ve Helicobacter pylori eradikasyonu gibi koruyucu yaklaşımlar öneriliyor. Ancak metaplaziyi doğrudan gerilettiği gösterilmiş bir tedavi bulunmadığı için hastalar endoskopik takip programına alınıyordu” dedi.
“Patoloji sonuçlarında anlamlı gerileme tespit ettik”
Araştırmanın çıkış noktasının, farklı gastroenterolojik hastalıklarda kullanılan rifaksiminin muhtemel etkileri olduğunu belirten Dr. Aydın, daha önce endoskopi uygulanmış ve belirli süre rifaksimin tedavisi almış hastaların kayıtlarını geriye dönük olarak incelediklerini söyledi.
Patoloji sonuçlarının karşılaştırıldığını belirten Aydın, “Endoskopi ve patoloji bulgularını değerlendirdiğimizde intestinal metaplazinin anlamlı düzeyde gerilediğini gözlemledik. Literatür taramalarımızda ise metaplaziyi farmakolojik olarak gerilettiğini gösteren benzer bir ajan çalışmasına rastlamadık. Bu yönüyle çalışmamızın önemli olduğunu düşünüyoruz” diye konuştu.
-“Dünya literatüründe bir ilk”
Gastroenteroloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Cumhur Dülger ise çalışmanın bilimsel açıdan önemli bir boşluğu doldurduğunu belirterek, “Bu çalışma, farmakolojik olarak intestinal metaplaziyi gerilettiği gösterilen dünya literatüründeki ilk çalışmadır. Şimdiye kadar intestinal metaplaziyi doğrudan ilaç tedavisiyle gerilettiğini ortaya koyan herhangi bir çalışma bulunmuyordu. Bu yönüyle bilim dünyasında bir ilki temsil etmektedir” dedi.
Mide kanserinin ani gelişen bir hastalık olmadığını, belirli biyolojik evrelerden geçerek ortaya çıktığını vurgulayan Dülger, “Bu sürecin en kritik aşamalarından biri intestinal metaplazidir. Eğer bu öncül lezyonu erken dönemde geriletebilirsek mide kanserinin gelişimini de önleme şansı doğabilir. Çalışmanın en büyük klinik önemi, mide kanserine dönüşebilecek öncül bir lezyonun ilaçla geriletilebileceğini ortaya koymasıdır” ifadelerini kullandı.
“Dünya genelinde yüz milyonlarca kişiyi ilgilendiriyor”
İntestinal metaplazinin dünya genelinde önemli bir halk sağlığı sorunu olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Dülger, dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 7 ila 10’unda mide kanserinin öncüsü kabul edilen intestinal metaplazinin görüldüğünü belirterek, bunun yaklaşık 500 ila 600 milyon yetişkini ilgilendirdiğini söyledi.
Türkiye’de de mide biyopsilerinde intestinal metaplazi görülme oranı yüzde 7 ila 15 arasında değişmektedir. Karadeniz Bölgesi’nde ise, intestinal metaplazi görülme sıklığı yaklaşık yüzde 7 ila 10 arasında olduğu görülmektedir. Giresun ve Ordu’nun toplam nüfusu dikkate alındığında yetişkin nüfus içerisinde yaklaşık 40 ila 50 bin kişide mide kanserinin öncüsü olan intestinal metaplazi bulunabileceği öngörülebilir. Bu nedenle erken tanı, endoskopik takip ve uygun tedavi büyük önem taşımaktadır” diye konuştu.
Yürüttükleri çalışmada, rifampisin türevi, emilmeyen yarı sentetik bir antibiyotik olan rifaksiminin altı aylık aralıklı tedaviyle intestinal metaplaziyi geriletebildiğini gösterdiklerini belirten Dülger, “Giresun Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selçuk Takır ve Gastroenteroloji Uzmanı Dr. Gökhan Aydın ile yaptığımız bu çalışma Avrupa’nın önde gelen bilimsel dergilerinden birinde yayımlanarak dünya tıp literatürüne girdi” dedi.
