KKTC Sağlık Bakanlığı’ndan tüp bebek tedavisi gören ailelere çağrı: “Şüpheniz varsa başvurun”

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Sağlık Bakanlığı, bazı tüp bebek merkezlerinde hastaların tercih ettiği veya kendilerine bildirilen donörlerden farklı donörlerin kullanılmış olabileceğine ilişkin iddiaların ardından tüp bebek tedavisi gören ailelere donör konusunda şüphesi olmaları halinde bakanlığa başvuru çağrısı yaptı.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki (KKTC) bazı tüp bebek merkezlerinde tedavi gören yabancı ailelerin, seçtikleri sperm veya yumurta donörleri yerine farklı donörlerin kullanılmış olabileceğine ilişkin iddiaların ardından KKTC Sağlık Bakanlığı soruşturması devam ediyor.

Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, söz konusu iddiaların ilk günden itibaren hassasiyetle takip edildiği belirtilerek, detaylı araştırma sürecinin başlatıldığı ve halen devam ettiği bildirildi. İddiaların tüm yönleriyle araştırılması, benzer vakaların tespit edilmesi ve muhtemel mağduriyetlerin ortaya çıkarılması amacıyla ailelere çağrıda bulunan Bakanlık, “KKTC’de herhangi bir tüp bebek merkezinde sperm veya yumurta donasyonu yoluyla tedavi görmüş ve tedavi süreci, kullanılan donör bilgileri veya çocuğunun genetik kökeni konusunda şüphe ya da endişe taşıyan tüm ailelerin KKTC Sağlık Bakanlığı’na başvurmaları önemle rica olunur” dedi.

Bakanlık, özellikle kendilerine bildirilen veya seçtikleri donörün kullanılmadığından şüphelenen, DNA veya genetik testlerinde kendilerine verilen donör bilgileriyle uyumsuzluk tespit eden, tedavi sırasında donörün kimliği, özellikleri veya tıbbi geçmişine ilişkin verilen bilgiler konusunda tereddüt yaşayan ya da benzer şekilde mağdur edildiğini düşünen ailelerin başvurmasını istedi.

Çağrının yalnızca KKTC vatandaşlarını kapsamadığı belirten Bakanlık, KKTC’de tedavi gören yabancı ülke vatandaşlarının da Bakanlığa başvurabileceğini kaydetti.

Başvurular gizlilik içinde ele alınacak

Bakanlık, yapılacak başvuruların yürütülen inceleme ve değerlendirme süreçlerine katkı sağlamak amacıyla gizlilik ve kişisel verilerin korunması ilkeleri çerçevesinde değerlendirileceğini açıkladı.

Hasta güvenliği, çocukların sağlık hakkı, doğru genetik ve tıbbi bilgiye erişim ile tüp bebek uygulamalarının mevzuata uygun yürütülmesinin temel öncelikler olduğu vurgulayan Bakanlık, iddiaların gerçek kapsamının belirlenmesi ve varsa başka mağdurların ortaya çıkarılabilmesi için ailelerin Bakanlıkla iletişime geçmesinin büyük önem taşıdığını ifade etti.

Bakanlık, “Şüpheniz varsa başvurun” çağrısını yineleyerek başvuruların arsiv.saglik@gov.ct.tr adresi üzerinden yapılabileceğini duyurdu.

Yedi çocukla başlayan iddia 30 çocuğa ulaştı

İlk haberlerin ardından İngiltere merkezli haber kanalı BBC’nin araştırmasına yeni ailelerin de dahil olmasıyla şüpheli çocuk sayısının 7’den en az 30’a yükselmişti. BBC’nin ulaştığı bilgilere göre, söz konusu 30 çocuktan 15’inin ailelerinin aynı merkezde tedavi gördüğü belirlenmişti. BBC’ye göre şüpheli 30 çocuktan 11’ine yapılan DNA testlerinin ardından çocukların genetik kökenlerinin ailelere tedavi öncesinde sunulan donör profilleriyle uyuşmadığı, Türkiye ve çevresindeki ülkeler ile Güney Avrupa’ya uzanan genetik kökenler tespit edildiği belirtilmişti. Sonuçlar, ailelerin tedavilerinde gerçekten seçtikleri sperm veya yumurta donörlerinin kullanılıp kullanılmadığı konusundaki şüphelerini artırmıştı.

Gerçeği 13 yıl sonra DNA testiyle öğrendi

BBC’nin yeni araştırmasında yer alan dikkat çekici vakalardan biri de Rachel isimli İngiliz kadının yaşadıkları olmuştu. Rachel’ın 2012 yılında, 39 yaşındayken KKTC’de tüp bebek tedavisi için yaklaşık 4 bin euro ödediği ve kendisine sunulan profiller arasından Danimarkalı bir sperm donörünü seçtiği belirtilmişti. Oğlu Jonah dünyaya geldikten sonra çocuğunun fiziksel özelliklerinin donörün profiliyle uyuşmadığını düşünen Rachel’ın şüpheleri yıllarca devam etti. Aradan 13 yıl geçtikten sonra yaptırılan DNA testinde Jonah’ın Rachel’ın biyolojik oğlu olduğu ancak genetik kökeninin seçildiği belirtilen Danimarkalı sperm donörüyle uyuşmadığı ortaya çıkmıştı. BBC, DNA sonuçlarında Jonah’ın Türk ve Güney Avrupa genetik kökenleri taşıdığının belirlendiğini aktarmıştı.