“’Kilo veriyorum ama bacaklarım incelmiyor’ diyorsanız nedeni lipödem olabilir”

Prof. Dr. Ali Baran Budak özellikle kadınlarda sık görülen ancak çoğu zaman obeziteyle karıştırılan lipödem hastalığına dikkat çekti. Lipödem tedavisinin hastalığın evresi, klinik bulguları ve hastanın bireysel ihtiyaçlarına göre planlandığını vurgulayan Prof. Dr. Budak, tedavi öncesinde yapılan ayrıntılı doku değerlendirmesinin tedavi başarısında önemli rol oynadığını söyledi.

Liv Hospital Ulus Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Prof. Dr. Ali Baran Budak, özellikle kadınlarda sık görülen ancak çoğu zaman obeziteyle karıştırılan lipödem hastalığına dikkat çekti. Diyet ve egzersize rağmen bacaklardaki kalınlaşmanın devam etmesinin lipödemin en önemli belirtilerinden biri olduğunu belirten Prof. Dr. Budak, erken tanı ve kişiye özel tedavi yaklaşımlarının hastaların yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabileceğini söyledi.

Prof. Dr. Ali Baran Budak, “Son yıllarda farkındalığı giderek artan lipödem, yalnızca estetik bir görünüm sorunu değil; ağrıya, hareket kısıtlılığına ve yaşam kalitesinde belirgin düşüşe neden olabilen kronik ve ilerleyici bir hastalık olarak öne çıkıyor. Özellikle kadınlarda görülen bu hastalık, çoğu zaman kilo problemi veya obezite ile karıştırıldığı için tanıda gecikmelere yol açabiliyor” dedi.

“Hormonal değişimler hastalığı tetikleyebiliyor”

Lipödemin çoğunlukla kadınlarda görüldüğünü ifade eden Prof. Dr. Ali Baran Budak, “Lipödem; bacaklarda, kalçalarda ve bazı hastalarda kollarda simetrik yağ dokusu artışıyla karakterize kronik ve ilerleyici bir hastalıktır. Hastalık genellikle ergenlik, gebelik veya menopoz gibi hormonal değişim dönemlerinde ortaya çıkar ya da belirgin hale gelir. Aile öyküsünün sık görülmesi ise genetik yatkınlığın önemli rol oynadığını düşündürmektedir” dedi.

“Lipödem obezite değildir”

Prof. Dr. Budak, “Obezitede yağ dokusu tüm vücutta artarken lipödemde yağlanma belirli bölgelerde yoğunlaşır. Hastalar diyet ve düzenli egzersizle kilo vermelerine rağmen özellikle bacaklarında incelme sağlayamaz. ’Kilo veriyorum ama bacaklarım incelmiyor’ şikâyeti, lipödem açısından önemli bir uyarıcı olabilir” ifadelerini kullandı.

“Ağrı ve kolay morarma önemli belirtiler arasında”

Lipödem hastalarında simetrik bacak kalınlaşması, dokunmakla ağrı, kolay morarma, gün sonunda artan ağırlık hissi, hareket sırasında rahatsızlık ve diyet ile egzersize rağmen düzelmeyen bölgesel yağlanmanın en sık görülen belirtiler arasında yer aldığını belirten Prof. Dr. Budak, bu yakınmaların zamanla ilerleyerek günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyebileceğini söyledi.

“Lipödem ile lenfödem karıştırılmamalı”

Prof. Dr. Budak, lipödem ile lenfödemin farklı hastalıklar olduğunun altını çizerek, “Lipödem bir yağ dokusu hastalığıdır. Lenfödem ise lenf sıvısının dokularda birikmesi sonucu gelişir. Lipödemde ayaklar genellikle etkilenmezken, lenfödemde ayak ve ayak parmaklarında da şişlik görülür. İleri evrelerde iki hastalık birlikte bulunabilir” dedi.

“Tanıda ayrıntılı değerlendirme gerekiyor”

Lipödem tanısının ayrıntılı hasta öyküsü ve fizik muayene ile konulduğunu belirten Prof. Dr. Budak, gerekli görülen hastalarda Doppler ultrasonografi gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılarak toplardamar hastalıkları ve diğer dolaşım bozukluklarının dışlanabildiğini ifade etti.

“Tedavi kişiye özel planlanıyor”

Lipödem tedavisinin hastalığın evresi, klinik bulguları ve hastanın bireysel ihtiyaçlarına göre planlandığını vurgulayan Prof. Dr. Ali Baran Budak, tedavi öncesinde yapılan ayrıntılı doku değerlendirmesinin tedavi başarısında önemli rol oynadığını söyledi.

Prof. Dr. Ali Baran Budak, şöyle devam etti: “Her hastada yağ dokusunun dağılımı, yoğunluğu ve etkilenen bölgeler farklılık gösterir. Bu nedenle tedavi öncesinde oluşturulan cilt altı doku haritalaması ve lipödem odaklarının ayrıntılı şekilde belirlenmesi, uygulanacak tedavinin doğru planlanmasını sağlar. Böylece tedavi hastanın anatomik yapısına ve hastalığın yaygınlığına göre şekillendirilir.”

Prof. Dr. Budak, tedavide sağlıklı beslenme, kilo kontrolü, düzenli egzersiz, kompresyon tedavileri, manuel lenf drenajı, fizyoterapi uygulamaları ve ağrı yönetiminin temel yaklaşımlar olduğunu; uygun hastalarda lazer lipoliz uygulamalarının da kişiye özel planlama doğrultusunda değerlendirilebildiğini belirtti.

“Tedaviyi tek bir cihaza indirgemek doğru değil”

Lipödem tedavisinde son yıllarda çok sayıda yeni cihaz ve yöntemin geliştirildiğini ifade eden Prof. Dr. Ali Baran Budak, tedavi seçiminde popüler uygulamalardan çok bilimsel kanıtların esas alınması gerektiğine dikkat çekti.

Prof. Dr. Ali Baran Budak, “Bu alanda sürekli yeni cihazlar ve tedavi yöntemleri geliştiriliyor. Hastalar kimi zaman farklı cihazlarla çok sayıda seans uygulama görüyor ancak memnuniyet oranları kişiden kişiye değişebiliyor. Bu nedenle tedaviyi tek bir cihaz ya da tek bir yönteme indirgemek doğru bir yaklaşım değildir. Benim önceliğim, kanıta dayalı tıp çerçevesinde etkinliği bilimsel çalışmalarla desteklenmiş ve uluslararası kabul görmüş güncel tedavi yaklaşımlarını yakından takip etmektir. Gerek kullanılan teknolojiler, gerek destekleyici tedaviler, gerekse manuel uygulamalar sürekli gelişiyor. Bu değişimi yakından izleyerek her hastanın klinik bulgularına, doku yapısına ve ihtiyaçlarına uygun, kişiselleştirilmiş bir tedavi planı oluşturuyoruz” ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Budak, lipödemde erken tanının büyük önem taşıdığını belirterek, “Özellikle diyet ve egzersize rağmen bacaklarında incelme olmayan, kolay moraran, ağrı hisseden ve gün sonunda bacaklarında belirgin ağırlık yaşayan kadınların vakit kaybetmeden değerlendirilmesi gerekir. Erken dönemde başlayan doğru tedavi, hastalığın ilerlemesini yavaşlatırken yaşam kalitesinin korunmasına da önemli katkı sağlar” dedi.