Tıbbi Onkolog Doç. Dr. Ahmet Özveren, kanser tanısı alan hastalar ve yakınları için tedavi sürecinde “umut” kavramının önemli olduğunu, bilimsel dayanağı olmayan bilgi ve iddialara karşı dikkatli olunması gerektiğini söyledi. Doç. Dr. Özveren, hastaların karşılaştıkları her bilginin aynı güvenilirlik düzeyine sahip olmadığını belirterek, “Umut etmek önemlidir. Ancak umut, gerçeğin üzerine kurulursa güç verir” dedi. Özveren, hastaların ve yakınlarının tedaviyle ilgili bir iddia duyduklarında sorulması gereken üç soru önerdi.
Acıbadem Kent Hastanesi Onkoloji Bölümü’nden Tıbbi Onkoloji Uzmanı Doç. Dr. Ahmet Özveren kanser tedavisinde “umut” ve “gerçek” arasındaki ince çizgiye dikkat çekti. Özellikle sosyal medya ve internet ortamında hızla yayılan bazı söylemlerin bilimsel temeli olmayan uygulamaları güvenilir gibi gösterebildiğini, inandırıcı olmak adına bilimsel terimler kullanıldığını belirten Doç. Dr. Özveren, şöyle konuştu:
“Tek bir hastanın yaşadığı olağanüstü sonuçlar genelleştiriliyor. ‘Sistem bunu sizden saklıyor’ gibi komplo temelli söylemlerde bulunuluyor. Bilimsel terimler kullanılıyor ancak veri sunulmuyor. Hastalar hızlı karar vermeye zorlanıyor. Bunlar dikkatle değerlendirilmesi gereken uyarı işaretleri arasında yer alıyor.”
Tedavi iddiaları için 3 kritik soru
Tıbbı onkolog Özveren, uzmanların, hastaların ve yakınlarının herhangi bir tedavi iddiasıyla karşılaştıklarında sorulmasını istediği üç soruyu;
“Bu yöntemle ilgili yayımlanmış bilimsel çalışmalar var mı?
Aynı sonuçlar farklı ve bağımsız merkezler tarafından da gösterilmiş mi?
Bu yaklaşım ulusal veya uluslararası tıp kılavuzlarında yer alıyor mu?” şeklinde sıraladı ve bu soruların yanıtlarının, bir tedavi yönteminin bilimsel geçerliliğini anlamada önemli ipuçları sunduğunu söyledi.
Bilimsel tedaviler kesin sonuç vaat etmez
Kanıta dayalı tıbbın hiçbir zaman kesin sonuç garantisi vermediğini hatırlatan Doç. Dr. Özveren, her tedavinin belirli başarı oranları, olabilecek yan etkileri ve belirsizlikleri bulunduğunu ifade etti. Buna rağmen bilimsel yöntemlerle değerlendirilen tedavilerin; ölçülebilir sonuçlar, şeffaf veriler ve açıkça tanımlanmış riskler sunduğu kaydeden Özveren, “Böylece tedavi kararları kişisel hikâyelerden veya doğrulanmamış vaatlerden ziyade bilimsel kanıtlar doğrultusunda alınabiliyor” dedi.
“Kanıta dayalı bilgi için hekiminizle görüşün”
Doç. Dr. Ahmet Özveren, özellikle internet ve sosyal medyada karşılaşılan sağlık içeriklerinin mutlaka sorgulanması gerektiğini belirterek, şu değerlendirmede bulundu:
“Kanser tedavisinde umut değerlidir. Ancak umut, doğrulanmış bilgilerle desteklendiğinde hastaya güç verir. Tedavi seçenekleriyle ilgili en doğru değerlendirme, hastanın kendi klinik özellikleri dikkate alınarak yapılabilir. Bu nedenle sağlıkla ilgili kararlar alınırken kanıta dayalı bilgi için mutlaka hekiminizle iletişim kurulmalıdır.”
