Hepatit (sarılık), erken dönemde belirti vermemesi nedeniyle fark edilmeden ilerleyebilen ancak doğru tanı, düzenli tarama ve aşılama ile büyük ölçüde önlenebilen önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ediyor. Medicana Sağlık Grubu Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Hava Işkın, viral hepatitlerin erken tanı ve tedaviyle kontrol altına alınabileceğini, özellikle Hepatit B ve C taşıyıcılarının önemli bir kısmının hastalığından habersiz yaşadığını belirterek, kişilerin hayatında en az bir kez hepatit testi yaptırmasının büyük önem taşıdığını belirtti.
Karaciğer hücrelerinin hasarlanması ve iltihaplanması sonucu gelişen bir hastalık olan hepatit, virüsler başta olmak üzere bakteriler, mantarlar ve parazitler nedeniyle oluşabileceği gibi; alkol kullanımı, bazı ilaçlar, otoimmün hastalıklar, doğumsal hastalıklar, dolaşım bozuklukları ve karaciğer yağlanması da hepatite neden olabiliyor. Medicana Konya Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Uzm. Dr. Hava Işkın, özellikle viral hepatitlerin dünyada ve ülkemizde önemini koruyan, ancak büyük ölçüde önlenebilir enfeksiyon hastalıkları arasında yer aldığını vurguladı.
Viral hepatitler erken belirti vermeyebilir
Viral hepatitlerin günümüzde hem önlenebilir hem de tedavi edilebilir enfeksiyonlar arasında yer almasına rağmen, taşıyıcıların büyük bölümünün hastalığının farkında olmadığını, viral hepatitlerin çoğu zaman uzun süre hiçbir belirti göstermeden ilerleyebildiğini de belirten Uzm. Dr. Hava Işkın, ‘‘Erken dönemde belirti vermemeleri nedeniyle tanıda gecikmeler yaşanabilmektedir. Tedavi edilmeyen kronik hepatitler zamanla siroz, karaciğer yetmezliği ve karaciğer kanserine kadar ilerleyebilen ciddi sağlık sorunlarına neden olabilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre viral hepatitlere bağlı ölümlerde artışlar mevcuttur. 2019 yılında yaklaşık 1,1 milyon olan hepatit kaynaklı ölüm sayısının 2022 yılında 1,3 milyona yükseldiğini görüyoruz. Bu ölümlerin de büyük bölümünün sebebi Hepatit B ve Hepatit C enfeksiyonlarıdır’’ dedi.
Her hepatit virüsünün bulaş yolunun da farklı olduğunu, hepatit virüslerinin beş farklı tipi bulunduğunu ifade eden Uzm. Dr. Hava Işkın, “Özellikle Hepatit A, B, C, D ve E virüslerinin bulaş yolları ile korunma yöntemleri birbirinden farklıdır. Hepatit A ve Hepatit E, çoğunlukla kirli su ve kontamine gıdalar yoluyla bulaşır. Hijyen kurallarına uyulması bu enfeksiyonların önlenmesinde büyük önem taşır. Hepatit A aşı ile önlenebilen bir hastalıktır ve ülkemizde çocukluk çağı rutin aşılama programı sayesinde görülme sıklığında önemli azalma sağlanmıştır. Hepatit E’nin ise henüz ruhsatlı bir aşısı bulunmamaktadır. Özellikle gebelik döneminde daha ağır seyredebildiği için dikkatli takip edilmesi gerekir’’ şeklinde konuştu.
Uzm. Dr. Hava Işkın, Hepatit B’nin aşıyla önlenebileceğini, Hepatit C’nin ise tedavi edilebileceğini söyledi. Uzm. Dr. Işkın, kan ve vücut sıvılarıyla bulaşan Hepatit B ve Hepatit C enfeksiyonlarının korunmasız cinsel temas, ortak enjektör kullanımı, steril olmayan tıbbi veya kozmetik işlemler ile anneden bebeğe doğum sırasında bulaşabildiğini belirterek şu bilgileri verdi: “Tıraş bıçağı, diş fırçası gibi kişisel eşyaların ortak kullanımı da bulaş açısından risk oluşturabilir. Hepatit B’den korunmanın en etkili yolu aşıdır. Ülkemizde 1998 yılından bu yana uygulanan rutin aşılama programı sayesinde yeni Hepatit B vakalarında önemli düşüşler sağlanmıştır. Hepatit C için henüz koruyucu bir aşı bulunmamakla birlikte, günümüzde kullanılan doğrudan etkili antiviral tedaviler sayesinde hastalık tamamen tedavi edilebilmekte, siroz ve karaciğer kanseri gelişme riski önemli ölçüde azaltılabilmektedir.”
Hepatit D virüsü sadece Hepatit B virüs enfeksiyonu olan kişilerde hastalığa yol açar
Hepatit D virüsünün tek başına enfeksiyon etkeni olmadığını belirten Uzm. Dr. Hava Işkın, bu virüsün yalnızca Hepatit B virüs enfeksiyonu bulunan kişilerde hastalığa yol açtığını belirterek, “Hepatit D virüsü sadece Hepatit B virüs enfeksiyonu olan kişilerde hastalığa yol açar. Tek başına enfeksiyon etkeni değildir. Hafif seyreden Hepatit B enfeksiyonunu daha ağır ve hızlı seyreden bir hastalığa dönüştürebilir. Bu nedenle uzmanlar olarak hayatınızda en az bir kez hepatit testi yaptırmanızı öneriyoruz” ifadelerini kullandı.
