Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Elanur Yılmaz Akay, kontrolsüz ve aşırı kısıtlayıcı diyetlerin hormon dengesini bozabildiğini belirterek, “Metabolizma, kan şekeri, üreme sağlığı ve uyku düzeni üzerinde olumsuz etkilere yol açabilir” dedi.
Hızlı kilo verme vaadiyle uygulanan kontrolsüz diyetlerin, yalnızca vücut ağırlığını değil, hormonal dengeyi de olumsuz etkileyebileceğini söyleyen Büyük Anadolu Samsun Hastanesi Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Elanur Yılmaz Akay, “Çok düşük kalorili beslenme programları, tek tip diyetler, uzun süreli açlık ve dengesiz beslenme alışkanlıkları, vücudun normal çalışma düzenini bozarak metabolizmadan üreme sağlığına kadar birçok sistemi etkileyebilir” ifadelerine yer verdi.
“Kilo vermeniz zorlaşabilir”
“Kontrolsüz diyetler hormonları nasıl etkiliyor?” sorusuna bilgilendirici yanıt veren Dyt. Elanur Yılmaz Akay, “Vücut yeterli enerjiyi alamadığında bunu bir ‘kıtlık dönemi’ olarak algılar ve kendini korumaya alır. Bu süreçte metabolizma yavaşlar, enerji harcaması azalır ve kilo verme hızı düşer. Metabolizmayı düzenleyen tiroit hormonlarının azalması; halsizlik, üşüme, dikkat dağınıklığı ve performans kaybı gibi belirtilere neden olabilir. Bu nedenle uzun süreli düşük kalorili diyetler, hedeflenenin aksine kilo vermeyi zorlaştırabilir. Kontrolsüz diyetler, iştahı düzenleyen hormonları da etkiler. Tokluk hissi sağlayan leptin hormonu azalırken, açlık hissini artıran ghrelin hormonu yükselir. Bunun sonucunda kişi sürekli açlık hissedebilir, diyeti sürdürmekte zorlanabilir ve verilen kiloları geri alma riski artabilir” şeklinde konuştu.
“Tüm vücudu etkiliyor”
Yetersiz ve dengesiz beslenmenin, stres hormonu olarak bilinen kortizol seviyesinin yükselmesine de neden olabileceğine dikkat çeken Dyt. Akay, “Uzun süre yüksek seyreden kortizol, kas kaybını hızlandırabilir, bağışıklık sistemini olumsuz etkileyebilir ve özellikle karın bölgesinde yağ depolanmasını artırabilir. Aynı zamanda uyku düzenini bozarak vücudun toparlanma sürecini de olumsuz etkileyebilir. Hormonal değişiklikler üreme sağlığını da etkileyebilir. Kadınlarda aşırı kilo kaybı ve düşük yağ alımı östrojen ve progesteron dengesini bozarak adet düzensizliklerine, yumurtlama sorunlarına ve doğurganlıkta azalmaya yol açabilir. Erkeklerde ise testosteron seviyesinin düşmesi kas gücünde azalma, enerji kaybı ve cinsel istekte azalma gibi sorunlara neden olabilir” diye konuştu.
“Sağlıklı kilo vermenin temelinde hormonları zorlayan geçici çözümler değil, sürdürülebilir ve dengeli beslenme yer alır”
Beslenme ve Diyet Uzmanı Dyt. Elanur Yılmaz Akay, karbonhidratın tamamen kesildiği veya düzensiz öğünlerle sürdürülen diyetlerin, insülin hormonunun normal işleyişini bozabildiğini ifade ederek, şu ifadelere yer verdi:
“Bunun sonucunda kan şekeri dalgalanmaları, ani açlık krizleri, tatlı isteği ve enerji düşüklüğü görülebilir. Uzun vadede bu durum insülin direnci gelişme riskini de artırabilir. Sağlıklı kilo vermenin temelinde hormonları zorlayan geçici çözümler değil, sürdürülebilir ve dengeli beslenme yer alır. Yaş, cinsiyet, sağlık durumu ve yaşam tarzına uygun planlanan yeterli ve dengeli bir beslenme düzeni, hem hormonal dengeyi korur hem de kalıcı kilo kontrolüne katkı sağlar. Sağlıklı kilo kaybı yalnızca tartıdaki rakamın azalması değil, kas kütlesinin korunması, hormonların dengede kalması ve genel sağlığın desteklenmesiyle mümkündür.”
