Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oğuz Uzun, zatürrenin özellikle ileri yaştaki ve kronik hastalığı bulunan kişilerde hayati tehlikeye yol açabileceğini belirterek, “Uzayan öksürük, ateş ve özellikle nefes darlığı varsa bunu yalnızca basit bir üşütme olarak değerlendirmeyin” dedi.
“Dünya Zatürre Günü” dolayısıyla açıklamalarda bulunan Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Oğuz Uzun, zatürrenin yalnızca akciğerleri etkileyen basit bir enfeksiyon olmadığını belirterek uyarılarda bulundu. Prof. Dr. Oğuz Uzun, “Günümüzde tıbbın ilerlemesine, güçlü antibiyotiklerin geliştirilmesine ve aşıların yaygınlaşmasına rağmen zatürre önemli bir hastalık ve ölüm nedeni olmaya devam ediyor. Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2023 yılında dünyada yaklaşık 2,7 milyon kişi alt solunum yolu enfeksiyonları nedeniyle hayatını kaybetti” diye konuştu.
“Özellikle 65 yaş üzerindekiler risk altında”
Zatürrenin her yaşta görülebildiğini ancak bazı gruplarda daha ağır seyrettiğini ifade eden Prof. Dr. Oğuz Uzun, “Özellikle 65 yaş üzerindeki kişiler, küçük çocuklar, kronik kalp ve akciğer hastalığı bulunanlar, diyabet ve böbrek yetmezliği gibi kronik hastalıkları olanlar ile bağışıklık sistemi zayıflamış kişiler daha fazla risk altında. Evde tedavi edilebilen hafif zatürrelerde ölüm riski yüzde 1’in altındayken, hastaneye yatırılan hastalarda yüzde 5-15’e, yoğun bakım gerektiren ağır hastalarda ise yüzde 20-50’ye ulaşabiliyor” şeklinde konuştu.
“Ateş olmadan da zatürre görülebilir”
Zatürrenin en sık belirtilerinin ateş, titreme, öksürük, balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı ve halsizlik olduğunu kaydeden Uzun, “Her zatürre hastasında ateş veya balgam görülmesi gerekmiyor. Özellikle ileri yaştaki kişilerde hastalık yalnızca halsizlik, iştahsızlık, bilinç bulanıklığı veya genel durumda bozulmayla kendini gösterebiliyor. Bu nedenle belirtilerin dikkatle değerlendirilmesi gerekiyor” ifadelerini kullandı.
“Sonbahar ve kış aylarında risk artıyor”
Zatürrenin yılın her döneminde ortaya çıkabildiğini ancak soğuk aylarda görülme sıklığının arttığını belirten Prof. Dr. Oğuz Uzun, “Sonbahar ve kış aylarında insanların kapalı ve kalabalık ortamlarda daha fazla zaman geçirmesi, grip ve RSV gibi solunum yolu virüslerinin yaygınlaşması hastalık riskini artırıyor. Viral enfeksiyonlar doğrudan zatürreye neden olabildiği gibi sonrasında bakteriyel zatürre gelişmesini de kolaylaştırabiliyor” ifadelerini kullandı.
“Erken tanı ve uygun tedavi önemli”
Zatürre tanısının hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve gerektiğinde akciğer grafisiyle konulduğunu anlatan Uzun, tedavinin hastalığa neden olan mikroorganizmaya ve hastalığın ağırlığına göre belirlendiğini söyledi. Bakteriyel zatürrelerde antibiyotik kullanıldığını, virüs kaynaklı zatürrelerde ise antibiyotiklerin doğrudan etkili olmadığını belirten Uzun, hafif vakaların evde, ağır vakaların ise hastanede tedavi edilebildiğini kaydetti.
“Aşılar zatürreden korunmada önemli”
Zatürreden korunmada aşılamanın önemine dikkat çeken Prof. Dr. Oğuz Uzun, “Pnömokok ve grip aşıları, uygun kişilere uygulandığında bazı zatürrelerin ve ağır enfeksiyonların önlenmesine yardımcı oluyor. Sigaranın bırakılması, el hijyenine dikkat edilmesi ve kronik hastalıkların kontrol altında tutulması da korunmada önemli. Belirgin nefes darlığı, dudaklarda morarma, bilinç bulanıklığı veya şiddetli göğüs ağrısı gibi belirtiler varsa vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınmalı. Uzayan öksürük, ateş ve özellikle nefes darlığını basit bir üşütme olarak değerlendirmemek gerekiyor” açıklamasında bulundu.
