Yeni eğitim öğretim yılının başlamasına sayılı günler kala öğrencilerde sınav kaygısı, motivasyon kaybı ve odaklanma güçlüğü gibi sorunlar gündeme gelirken, uzmanlar ders çalışmakta zorlanan çocukların davranışlarının yalnızca ‘isteksizlik’ veya ‘tembellik’ olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Klinik Psikolog Cansu Kaya, akademik beklentilerin arttığı dönemlerde ortaya çıkan bu davranışların, çocukların yaşadığı psikolojik güçlüklerin bir yansıması olabileceğini belirti.
Yeni eğitim öğretim yılıyla çocuklar ve gençler yeni hedef ve sorumluluklarla karşı karşıya kalırken öğrencilerin bu sürece verdikleri tepkiler farklılık gösterebiliyor. Sınav kaygısı, başarı baskısı, motivasyon kaybı ve odaklanma güçlüğü yaşayan öğrenciler ders çalışmakta zorlanabiliyor veya sınav sırasında bildiklerini hatırlamakta güçlük çekebiliyor. Medicana Çamlıca Hastanesi’nden Klinik Psikolog Cansu Kaya, bu davranışların yalnızca akademik başarısızlık ya da isteksizlik olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
‘Ya başarısız olursam’ düşüncesi başarıyı gölgeleyebilir
Sınav kaygısı yaşayan öğrencilerde başarısızlık korkusu, aileyi hayal kırıklığına uğratma endişesi veya ‘Yeterince iyi değilim’ düşüncesi, öğrencinin gerçek potansiyelini ortaya koymasını zorlaştırabiliyor. Psikolog Cansu Kaya, sınav kaygısıyla başa çıkabilmek için öncelikle kaygının altında yatan nedenlerin anlaşılması gerektiğini belirtiyor. Psikolojik destek sürecinde öğrencinin kaygı oluşturan düşüncelerini fark etmesinin, bu düşüncelerle daha sağlıklı baş etme yolları geliştirmesinin ve sınav sürecine yalnızca sonuç odaklı değil, gelişim odaklı yaklaşmasının desteklenebileceğini ifade etti.
Psikolog Cansu Kaya, psikolojik desteğin yalnızca belirgin bir sorun ortaya çıktığında başvurulan bir süreç olarak görülmemesi gerektiğinin de altını çizerek “Çocuğun kendisini tanıması, duygularını ifade edebilmesi, kaygısıyla başa çıkabilmesi ve dikkat ile çalışma becerilerini geliştirebilmesi açısından psikolojik destek koruyucu ve destekleyici bir rol üstlenmektedir” ifadelerini kullandı.
Odaklanma sorunlarının nedeni her zaman ders çalışmamak değil
“Dikkatini toplamakta zorlanan bir çocuğu yalnızca daha fazla ders çalışmaya zorlamak, sorunun çözümü için yeterli olmayabiliyor” diyen Klinik Psikolog Cansu Kaya; uyku düzeni, yoğun stres, kaygı, ekran kullanımı, motivasyon kaybı, öğrenme güçlükleri ve duygusal sorunların dikkat becerilerini etkileyebileceğini belirterek çocuğun yaşadığı güçlüğün kaynağını doğru anlamanın büyük önem taşıdığını vurguladı.
Psikolog Cansu Kaya, “Klinik değerlendirme sürecinde çocuğun dikkat ve odaklanma becerileri; gelişimsel öyküsü, aile ve okul gözlemleri, akademik performansı ve gerekli görülen psikolojik değerlendirme araçlarıyla birlikte ele alınır. Buradaki amaç yalnızca bir sorun tespit etmek değil; çocuğun güçlü yönlerini ve desteklenmesi gereken alanlarını bütüncül bir şekilde değerlendirmektir” açıklamalarında bulundu.
Ebeveynlere önemli görev düşüyor
Yeni eğitim öğretim yılında ebeveynlerin çocuklarına verebileceği en önemli desteklerden birinin yalnızca akademik başarıya değil, çocuğun gösterdiği çabaya ve duygusal ihtiyaçlarına da alan açmak olduğunu belirten Klinik Psikolog Cansu Kaya açıklamalarına şu sözlerle devam etti:
“Kıyaslamak, sürekli eleştirmek veya yalnızca notlara odaklanmak kaygıyı artırabilir. Bunun yerine çocuğu dinlemek, zorlandığı noktaları anlamaya çalışmak ve güvenli bir iletişim alanı oluşturmak daha destekleyici bir yaklaşım sunar. Bazen bir çocuğun daha fazla ders çalışmaya değil; anlaşılmaya, dinlenmeye ve doğru psikolojik desteğe ihtiyacı olabilir.”
Klinik Psikolog Cansu Kaya, yeni eğitim öğretim yılında hedefin yalnızca akademik olarak başarılı çocuklar yetiştirmek olmaması gerektiğini belirterek; kendine güvenen, duygularını tanıyabilen, kaygısıyla baş edebilen ve potansiyelini doğru kullanabilen çocukların yetişmesinin de en az akademik başarı kadar önemli olduğunu vurguladı.
