Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, yaklaşık 15 bin Covid-19 hastası üzerinde yaptıkları değerlendirmeyle hastalığa bağlı ölümlerin nedenlerini ortaya koyan bir “ölüm haritası” oluşturduklarını belirterek, elde edilen verilerin muhtemel yeni salgınlara karşı önemli yol gösterici olacağını söyledi.
Covid-19’un diğer solunum yolu virüslerinden farklı bir mekanizmayla ölüme yol açtığını ifade eden Prof. Dr. Şevket Özkaya, “Bu kadar ölümcül bir salgında ölümler neye bağlıydı? Diğer virüslerin akciğer tutulumlarını tedavi edebilmemize rağmen Covid-19 zatürresi neden bu kadar uzun ve ölümcül oldu? Bundan sonraki bu ve buna benzer salgınlarda ne yapacağımızı öğrenmek ve ölümlere engel olmak için yaklaşık 15 bin Covid hastamızda ölüm haritasını çıkarmayı amaçladık” dedi.
Covid-19’un akciğerlerde oluşturduğu hasarın diğer solunum yolu virüslerinden farklı olduğunu vurgulayan Özkaya, “İnfluenza ve RSV gibi diğer solunum yolu virüsleri üst solunum sisteminden girdikten sonra akciğerlere yerleşerek enfeksiyon oluşturuyor. Bu enfeksiyonlara karşı uygulanan tedavilerle hastalık birkaç gün içerisinde kontrol altına alınabiliyor. Ancak Covid-19 virüsünün bambaşka bir mekanizmayla ölüme neden olduğunu bulduk. Diğer virüslerde olduğu gibi sadece enfeksiyon tablosu oluşturmuyor. Hücreye girdikten sonra gelişen sitokin fırtınası nedeniyle akciğerlerde enfeksiyondan çok tahriş edici enflamatuar hasar meydana getiriyor ve akciğerleri mekanik olarak harap ediyor. Bu nedenle enfeksiyon tedavisiyle hastalık sınırlandırılamadı, tedaviye yanıt vermedi ve hastalık uzadıkça ölüm oranları arttı” diye konuştu.
“Akciğerlerde yırtılmalar gelişti”
Birçok hastada sitokin fırtınasının akciğerlerde ciddi fiziksel hasara yol açtığını belirten Özkaya, “Birçok hasta, sitokin fırtınası dediğimiz kan plazmasının toksik ve tahrip edici etkisiyle akciğerlerin mekanik ve fiziksel olarak neredeyse paramparça olması sonucu ’pnömomediastinum’ ve ’pnömotoraks’ dediğimiz bir nevi akciğer yırtılması yaşadı. Büyük bir kısmında ise akciğer kılcal damarları enflamatuar ve kimyasal etkiyle parçalandığı için verilen oksijen kana ulaştırılamadı ve hastaları oksijen yetersizliğinden kaybettik. Kurtulan hastalarımız ise zamanında uygulanan anti-enflamatuar tedaviler sayesinde hayatta kaldı” ifadelerini kullandı.
Elde edilen bulguların gelecekte yaşanabilecek benzer salgınlar açısından önemli olduğunu kaydeden Prof. Dr. Şevket Özkaya, “Artık bu ve buna benzer virüsleri tanıyoruz ve oluşabilecek salgınlara hazırlıklıyız” şeklinde konuştu.
