Çocuklarda bilinçsiz takviye kullanımına yönelik konuşan Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Aysu Özge Yönetci Pekuz, “Omega-3, D vitamini, Afrika sardunyası, ekinezya ya da kara mürver gibi ekstrelerin kullanımı çok yaygın. Nöbeti tetikleyebilir, bazen karaciğer, böbrek yetmezliğine, nakile kadar gidebilir. Bazı preparatlar erken ergenliği tetikliyor, birkaç kız hastamda çok küçük yaşta meme oluşumu olmuştu. 4 yaşındaki bir hastam, kara mürver ekstresini biraz da toksik dozda kullanmıştı. Ciddi bir yoğun bakım süreci yaşamak zorunda kaldı. Mutlaka hekim önerisiyle kullanılmalı” dedi.
Uzmanlar, özellikle Covid-19 pandemisinden sonra vitamin ve gıda takviyelerine yönelik ilginin arttığını, ailelerin çocuklarda ise “Hasta olmasın, daha sağlıklı olsun” düşüncesiyle ürünleri kullanabildiğini ifade ediyor. Medical Park Bahçelievler Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uzman Dr. Aysu Özge Yönetci Pekuz da bağışıklığı güçlendirmek, büyümeyi desteklemek gibi amaçlarla alınan ürünlerin hekim tavsiyesi dışında kullanılmaması gerektiğini belirtti. Yönetci Pekuz, kontrolsüz kullanımlarda yaşanabilecek olumsuzlara ilişkin konuşurken bir hastasının yaşadığı zorlu süreci anlattı.
“Doktor önerisi olmadan kullanmanın yarardan çok zararı var”
Çeşitli ürünlerin takviye olarak kullanılması hakkında konuşan Uzman Dr. Yönetci Pekuz, “Özellikle Covid-19 pandemisinden sonra sağlık kaygısının artması nedeniyle 2020-2025 yılları arasında dünyadaki verilere göre gıda takviyesi kullanımı çocuk yaş grubunda yüzde 46 artmış. Kesinlikle doktor önerisi olmadan, bilinçsiz bir şekilde gıda takviyesi kullanmanın yarardan çok zararı var. Özellikle 0-2 yaş grubunda bazı gıda takviyeleri rutin olarak profilaksi (hastalıkları önlemek amacıyla alınan tedbirlerin bütünü) de kullanılıyor. Özellikle 0-1 yaş arasında belli dozlarda D vitamini kullanıyoruz. 4’ncü aydan sonra ise profilaksi dozunda demir kullanıyoruz. Omega-3, D vitaminin bilinçsiz, farklı kullanımı, çeşitli Afrika sardunyası, ekinezya ya da farklı preparatlar içeren kara mürver ekstresi gibi ekstrelerin kullanımı çok yaygın” dedi.
“Bitkisel demek asla zarar vermez demek değil”
‘Buradaki inanış; bitkiselse zararsızdır’ diyerek sözlerine devam eden Yönetci Pekuz, “İlaçların birçoğu da bitkilerden elde edilir. Bitkisel, doğal içerik demek asla zarar vermez demek değildir. Buna mutlaka dikkat etmek gerekiyor. Bunlar bazı çocuklarda nöbeti tetikleyebilir, karaciğer enzimlerini yükseltebilir ve hatta bazen karaciğer, böbrek yetmezliğine, nakile kadar gidebilir. Mutlaka hekim önerisiyle, gerekliyse, eksiklik varsa kullanmak gerekiyor. Kreş başlama dönemlerinde de ‘Çocuğumun bağışıklığı güçlü olsun’ diye takviye kullanımı çok yaygın. Bununla ilgili çok geniş bir çalışma yapılmış; herhangi bir bağışıklık güçlendirici ya da vitamin takviyesi kullanımının sık hastalanma üzerine herhangi bir etkisi yok. Eğer eksiklik varsa mutlaka yerine konmalı. Eksiklik yoksa gereksiz kullanımı hem karaciğer, böbrek hem de vücudumuzun diğer sistemleri üzerine ciddi anlamda toksik etkiler oluşturabilir” diye konuştu.
“4 yaşında bir çocuğu yoğun bakımda takip ettik”
Kişilerin çevresinden duyduğu kullanımları çocuklarında uygulamadan önce hekim görüşü alması gerektiğini aktaran Yönetci Pekuz, sözlerine şöyle devam etti:
“Arkadaşımın çocuğuna iyi gelmişti, alayım’ hikayesi, eskiden beri ülkemizde çok yaygın. Hastalarımda çok karşılaşıyorum. Özellikle bazı preparatlar erken ergenliği tetikliyor. Birkaç kız hastamda çok küçük yaşta meme oluşumu olmuştu. Bir hastam da ciddi bir yoğun bakım süreci yaşamak zorunda kaldı. 4 yaşında bir çocuktu, biraz fazla dozda kullanılmıştı. Yoğun bakım süreciyle takip ettik, karaciğer enzimleri yükselmişti. Kara mürver ekstratı kullanmıştı, biraz da toksik dozda kullanmıştı. Buradaki en büyük handikaplardan biri; bu gıda takviyelerinin çoğunun toksik dozunu ya da güvenli doz aralığını bilmiyoruz. Tezgah üstü ilaçların, vitamin, mineral takviyelerini kullanırken çok dikkatli olmak gerekiyor.”
