Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Elif Avşaroğlu, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını belirterek, “Kadınlarda en erken yaşlanan organlardan biri yumurtalıklar. Yumurta sayısı ve kalitesindeki azalma özellikle 35 yaşından sonra belirginleşiyor, 40 yaşından sonra ise çok daha hızlı ilerleyebiliyor” dedi.
Kadınlar eğitim, kariyer ve yaşam planları nedeniyle anne olma yaşını ertelemeyi tercih edebiliyor. Doğurganlığı korumak adına da sıklıkla yumurta dondurma yöntemine başvuruluyor. Tedavi başarısında yumurtaların hangi yaşta dondurulduğunun önemli olduğunu belirten Acıbadem Adana Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Elif Avşaroğlu, “Yumurta dondurma işlemi biyolojik saati durdurmuyor. Yaptığımız şey, bugün elde edilen yumurtaları özel yöntemlerle dondurarak gelecekte kullanılmak üzere saklamak” diye konuştu.
“Yumurtalıklar yaşla birlikte doğal olarak yaşlanıyor”
Avşaroğlu, yaş ilerledikçe hem yumurta sayısının hem de yumurta kalitesinin azaldığını belirterek, “Kadınlarda en erken yaşlanan organlardan biri yumurtalıklar. Yumurta sayısı ve kalitesindeki azalma özellikle 35 yaşından sonra belirginleşiyor, 40 yaşından sonra ise çok daha hızlı ilerleyebiliyor. Ancak bazı kadınlarda bu süreç daha erken yaşlarda da başlayabiliyor. Bu nedenle yıllık jinekolojik kontrollerde yumurtalık rezervinin değerlendirilmesi, erken rezerv kaybının tespit edilmesi açısından önem taşıyor” dedi.
Genetik ve bazı hastalıklar riski artırabiliyor
Yumurtalık rezervinin erken kaybının herkeste aynı yaşta görülmediğini belirten Avşaroğlu, “Ailesinde erken menopoz veya genç yaşta kısırlık öyküsü bulunan kadınlarda, ayrıca Hashimoto tiroiditi ve Tip 1 diyabet gibi bazı otoimmün hastalıkları olan kişilerde yumurtalık rezervinin erken azalması riski toplumun geri kalanına göre daha yüksek olabiliyor” diye konuştu.
“Yumurta dondurmak zamanı durdurmaz”
Yumurta dondurma konusunda toplumda yanlış bilinen noktalara değinen Avşaroğlu, “Yumurta dondurma işlemi biyolojik saati durdurmuyor. Biz yumurtalıkların yaşlanmasını engelleyemiyoruz. Yaptığımız şey, bugün elde edilen yumurtaları özel yöntemlerle dondurarak gelecekte kullanılmak üzere saklamak. Örneğin yumurtalarını 32 yaşında donduran bir kadın, 37 yaşında gebe kalmak istediğinde bu yumurtalar 32 yaşın biyolojik özelliklerini taşıyor” ifadelerini kullandı.
Başarıda yaş, en önemli faktör
Yumurta dondurma işleminde yalnızca yumurta sayısının değil, yumurtaların hangi yaşta dondurulduğunun da büyük önem taşıdığını belirten Avşaroğlu, “Daha genç yaşlarda elde edilen yumurtaların kromozomal olarak sağlıklı olma ihtimali daha yüksektir. Bu nedenle işlemin zamanlaması başarı açısından önemli rol oynar” dedi.
Risk taşıyan kişilerde doğurganlığın korunması önemli
Yumurta dondurmanın farklı nedenlerle gündeme gelebileceğini belirten Avşaroğlu, “Kanser nedeniyle kemoterapi veya radyoterapi alacak hastalar, yumurtalıkları etkileyebilecek cerrahi girişim planlanan kadınlar, ailesinde erken menopoz öyküsü bulunanlar veya yumurtalık rezervinin erken azalması açısından risk taşıyan kişilerde doğurganlığın korunması önemlidir. Bunun yanında gebeliği çeşitli nedenlerle ileri yaşlara ertelemeyi planlayan kadınlarda da yasal düzenlemeler çerçevesinde tıbbi olarak uygun hastalarda bu seçenek değerlendirilebilir” diye konuştu.
“Kaç yumurta yeterli” sorusunun tek cevabı yok
Tedavinin, tüp bebek tedavisinin ilk aşamalarına benzer şekilde başladığını anlatan Avşaroğlu, “Önce ultrason ve hormon testleriyle yumurtalık rezervinizi değerlendiriyoruz. Ardından yaklaşık 10-12 gün süren yumurtalık uyarıcı tedaviler uyguluyoruz. Foliküller uygun büyüklüğe ulaştığında kısa süreli anestezi altında yumurta toplama işlemini gerçekleştiriyoruz. İşlem sonucu topladığımız olgun yumurtaları embriyoloji laboratuvarımızda özel yöntemlerle dondurarak saklıyoruz” dedi.
Hastaların en sık yönelttiği sorulardan birinin “kaç yumurta yeterli” olduğunu söyleyen Avşaroğlu, “Bu sorunun herkese uyan tek bir cevabı yok. Aynı sayıda dondurulmuş yumurta, 30 yaşındaki bir kadın ile 39 yaşındaki bir kadın için aynı gebelik potansiyelini ifade etmeyebilir. Bazı kadınlarda tek bir yumurta toplama işlemi yeterli olurken, bazı kadınlarda hedeflenen sayıya ulaşmak için birden fazla uygulama gerekebilir” ifadelerini kullandı.
AMH değerinin düşük olmasının tek başına yumurta dondurmayı gerektirmediğini ifade eden Avşaroğlu, “Aynı şekilde AMH değerinin normal olması da gelecekte gebelik garantisi vermez. Hastanın yaşı, yumurtalık rezervi, ultrason detayları, aile öyküsü ve gelecekteki gebelik planı birlikte değerlendirilerek kişiye özel karar verilmelidir” uyarısında bulundu.
Yumurta dondurmanın gelecekte kesin gebelik sağlayan bir yöntem olarak görülmemesi gerektiğini belirten Avşaroğlu, “Tıp biyolojik saati durduramıyor ancak mevcut üreme potansiyelini geleceğe taşıyabilme fırsatı sunuyor. Yumurta dondurmanın temel amacı kadınlara gelecekte gebelik şansı tanımaktır” dedi.
