Dünya Engelliler Birliği ve Dünya Engelliler Vakfı Başkanı görme engelli sanatçı Metin Şentürk, New York’taki BM Genel Merkezi’nde düzenlenen etkinlikte, savaş nedeniyle engelli kalan bireylere destek çağrısında bulundu.
Şentürk, “Dünya genelinde milyonlarca sivil, kara mayınları, patlamamış mühimmat ve diğer savaş kalıntıları nedeniyle kalıcı fiziksel engellere maruz kalmaktadır. Bu bireyler çoğunlukla zaten kırılgan olan toplumlarda hem engellilikle hem de çatışma sonrası yıkımın getirdiği ağır şartlarla aynı anda mücadele etmek zorunda kalmaktadır. Savaş kaynaklı engellilik, yalnızca bireysel bir trajedi değildir, aynı zamanda yapısal bir adaletsizlik ve bu kişilerin rehabilitasyon hizmetleri, protez ve yardımcı teknolojileri, psikolojik destekleri ve erişilebilir altyapıya olan ihtiyacı acil ve desteklenmelidir. Bu ihtiyaç geciktirilemez” dedi.
Dünya Engelliler Birliği ve Dünya Engelliler Vakfı Başkanı görme engelli sanatçı Metin Şentürk, Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’nin Taraf Devletler Konferansı (COSP) kapsamında New York’taki BM Genel Merkezi’nde düzenlenen programlara katılarak engelli hakları alanındaki çalışmalarını anlattı. Şentürk, özellikle savaşlar ve mayınlar nedeniyle engelli hale gelen bireylerin yaşadığı sorunların küresel ölçekte ele alınması gerektiğini vurguladı.
“Bir toplum için en önemli hedeflerden biri, engelli ve yaşlıların yaşamın her yönüne tam olarak dahil edilmesi”
Şentürk, Azerbaycan ile birlikte düzenlenen ortak yan etkinlikte yaptığı konuşmada, “Dünya Engelliler Birliği olarak herhangi bir toplum için en önemli hedeflerden birinin, engelli ve yaşlı kişilerin toplumsal yaşamının her yönüne tam olarak dahil edilmesi olduğunu bilip yürekten inananlardanız. Kapsayıcılık sadece bir insan hakları ilkesi değil, aynı zamanda medeniyet, eşitlik ve insan onuruna saygının bir ölçütüdür. Ancak erişilebilirlik olmadan gerçek kapsayıcılık sağlanamaz. Engelli ve yaşlı bireylerin topluma entegre edilmesine yönelik ilk adım, çevrelerini çevre dostu haline getirmektir. Erişilebilirlik bir lüks değil, insanların bağımsızlık yaşamasına, serbest hareket etmesine ve eğitim, iş, turizm, sağlık ve sosyal faaliyetlere eşit bir şekilde katılmasını sağlayan bir gerekliliktir. Bu nedenle Dünya Engelliler Birliği olarak erişilebilirlik sertifikası programını başlattık ve sürdürüyoruz. Bu sertifika programıyla engelli ve yaşlıların erişilebilirlik standartlarını başarıyla uygulayan şehirler, belediyeler için bir takdir nişanesidir. Ayrıca bu sertifika şirketleri ve kamu tesislerini erişilebilirlik standartlarını benimsemeye ve daha kapsayıcı olmaya teşvik etmektedir. Engelli dostu şehirler girişiminde dünya çapında birçok şehirde erişilebilirlik olan bağlılıklarını göstererek bu sertifikayı almış olmalarından gurur duyuyoruz” ifadelerini kullandı.
“Gerçek değişim politikaları, insanların günlük yaşamlarında görebilecekleri ölçülebilir sonuçlara dönüştüğünde gerçekleşir”
Şentürk, “Engelli yönetmeliklerini sahada uygulamadan yönetmeliğe koymak engelli kişilere gerçek bir fayda sağlamamaktadır. Gerçek değişim politikaları pratik eylemlere erişilebilir altyapıya ve insanların günlük yaşamlarında görebilecekleri ölçülebilir sonuçlara dönüştüğünde gerçekleşir. Bugün erişilebilir teoriden pratiğe geçilmelidir ve uygulanmalıdır. Biz de web sitemizde yakın zamanda Dünya Engelliler Birliği sertifikasını almış tüm şehir ve tesisleri gösteren etkileşimli bir dünya haritası eklemiş bulunmaktayız. Bu haritaya baktığınızda engelli ve yaşlı kişilerin dünya çapında erişilebilir yerleri kolayca bulabileceğini, güvenle belirleyebileceğini sağladığımızı göreceksiniz. Dahası yakın bir gelecekte haritaya çok daha fazla yer eklenebilmesi için şu anda farklı ülkelerde çok incelemeler yapılmakta ve değerlendirmeler yapılmaktadır. Bu kurumları değerlendiren çalışmalar yapılmaktadır. Ancak bu sadece binalar veya standartlarla ilgili bir çalışma değildir” dedi.
“Savaş kaynaklı engellilik, yalnızca bireysel bir trajedi değildir, aynı zamanda yapısal bir adaletsizlik”
Şentürk, “Bu bağlamda özellikle dikkat çekmek istediğimiz bir konu, silahlı çatışmaların ve savaşların yol açtığı engellilik gerçeğidir. Dünya genelinde milyonlarca sivil, kara mayınları, patlamamış mühimmat ve diğer savaş kalıntıları nedeniyle kalıcı fiziksel engellere maruz kalmaktadır. Bu bireyler çoğunlukla zaten kırılgan olan toplumlarda hem engellilikle hem de çatışma sonrası yıkımın getirdiği ağır şartlarla aynı anda mücadele etmek zorunda kalmaktadır. Savaş kaynaklı engellilik, yalnızca bireysel bir trajedi değildir, aynı zamanda yapısal bir adaletsizlik ve bu kişilerin rehabilitasyon hizmetleri, protez ve yardımcı teknolojileri, psikolojik destekleri ve erişilebilir altyapıya olan ihtiyacı acil ve desteklenmelidir. Bu ihtiyaç geciktirilemez” şeklinde konuştu.
Uluslararası topluma çağrı
Hükümetlerin, uluslararası kuruluşların ve sivil toplumun çatışmadan etkilenen bölgelerde erişilebilir yaşam alanları, sağlık tesisleri ve istihdam fırsatları oluşturmak için somut taahhütler vermeleri gerektiğini belirten Metin Şentürk, “Mayın temizleme çalışmaları ise bu sürecin ayrılmaz bir parçası olmak zorundadır. Zira erişilebilir bir çevre önce güvenli bir çevreden geçer. Biz de Dünya Engelliler Birliği olarak silahlı çatışmalardan etkilenen engelli bireylerin Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’nin kapsamındaki tüm haklardan eksiksiz yararlanmaları gerektiğine inanmaktayız. Bu kişiler görülmez kılınmamalı, istatistiklere indirgenmemelidir. Her biri onurlu bir yaşam sürmeye, topluma tam katılım, sağlama ve geleceğini yeniden inşa etme hakkına sahiptir. Bu nedenle uluslararası toplumu çatışma sonrası iyileşme planlarının merkezine engelli hakları perspektifini yerleştirmeye ve bu alanda bağlayıcı mekanizmalar geliştirmeye davet etmekteyiz. Bu nedenle biz kardeş cumhuriyetimiz Azerbaycan devleti ile bu çalışmada birlikte olmaktan şahsım başında olduğum Dünya Engelliler Vakfı ve başında olduğum küresel çatı örgütü olan Dünya Engelliler Birliği ile sizlerle bir arada olup bu duyguyu, bu samimiyeti, bu kardeşliği paylaşmaktan onur duyuyorum. Azerbaycan bizim kardeş cumhuriyetimiz, kardeş ülkemizdir. Bugün ve bundan sonraki tüm çalışmalarında yanınızda olacağımı taahhüt ediyor, Beni her aradığınızda, yanınızda bulacağınıza dair sözümü burada bütün kalbimle ve bütün samimiyetimle vermek istiyorum” ifadelerini kullandı.
“Hayat, tek tip insana göre değil, her tip insana göre”
Paneldeki konuşmasının ardından katılımcılar tarafından alkışlanan Şentürk, etkinlik sonrasında yaptığı değerlendirmede, “Az önce Azerbaycan kardeş cumhuriyetimizle ortaklaşa etkinliğimizi yaptık. Etkinliğimizdeki konuşmamda zaten duyacaksınız ama biz Engelli Hakları Sözleşmesine Taraf Devletler Toplantısının bütün haklarının mayınlar yüzünden kara mayınları patlamamış mühimmat ve diğer gerekçelerle savaş yüzünden, mayınlar yüzünden ya da savaş mühimmatları yüzünden engelli kalıp ve öyle yaşamak zorunda olan insanların aynı haklara sahip olması noktasından başladık. Onlar için rehabilitasyon ihtiyaç olan her desteğin sürdürülebilirlik ve kapsayıcılık çerçevesine alınması noktasında fikirlerimizi beyan ettik. Malum, insanlar bu şekilde mayınlar yüzünden engelli kaldıktan sonra yeni bir hayat inşa etmeleri de gerekiyor. Çünkü hayat devam ediyor. İnşallah faydalı olacağız. Hayat, tek tip insana göre değil, her tip insana göre. Dünya da tek tip insana göre değil, her tip insana göre dizayn edildiğinde biz bunları bir daha konuşmuyor olacağız inşallah” ifadelerini kullandı.
Birleşmiş Milletler’deki yoğun programı boyunca erişilebilirlikten savaşların yol açtığı engellilik sorunlarına, rehabilitasyon hizmetlerinden uluslararası iş birliklerine kadar birçok konuda temaslarda bulunan Şentürk, engelli bireylerin toplumsal yaşama tam ve eşit katılımı için yürütülen küresel çalışmalara ilişkin mesajlarını uluslararası platformda paylaşmayı sürdürdü.
