Güney Kıbrıs Rum Yönetimi, Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) arasında kurulması planlanan çift yönlü doğal gaz boru hattını Birleşmiş Milletler’e (BM) taşıyarak, projenin “yasa dışı” ilan edilip durdurulmasını talep etti.
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) arasında hayata geçirilmesi planlanan doğal gaz boru hattına karşı Birleşmiş Milletler (BM) nezdinde girişim başlattı. Rum basınında yer alan haberlere göre, Güney Kıbrıs’ın BM Daimi Temsilcisi Maria Michael, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e gönderdiği mektupta, Türkiye ile KKTC arasında deniz altından çift yönlü doğal gaz boru hattı kurulmasına ilişkin 10 Temmuz 2026’da imzalanan mutabakatı şikayet etti. Michael, mektubunda KKTC için “tanınmayan ayrılıkçı oluşum” ifadelerini kullanırken, Türkiye ile KKTC arasında planlanan projeyi “yasa dışı” ve “geçersiz” olarak nitelendirdi.
“Türkiye KKTC’yi ana karaya kalıcı olarak bağlamayı hedefliyor”
Rum Daimi Temsilci Michael, projenin Kıbrıs Cumhuriyeti’nin egemenliğinin ihlali olduğunu ileri sürerek, Türkiye’nin KKTC topraklarını ana karaya kalıcı biçimde bağlayacak yeni bir stratejik altyapı oluşturmayı hedeflediğini savundu. Projenin GKRY’nin rızası olmadan başlatıldığını öne süren Rum Temsilci, Türkiye ile KKTC arasında kurulacak bağlantıyı “işgal altındaki topraklarda yeni oldubittiler oluşturma çabasının bir parçası” olarak tanımladı. Rum tarafı ayrıca boru hattının ve projeyle bağlantılı kara ve deniz altyapısının kendi izni olmadan inşa edilemeyeceğini iddia etti.
Oruç Reis de şikayet edildi
Michael’ın BM’ye gönderdiği mektupta Türkiye’nin 21 Temmuz 2026’da yayımladığı NAVTEX’e de yer verildi. Mektupta, Oruç Reis, Denar Explorer, Denar Pathfinder ve Denar Surveyor gemilerinin doğal gaz boru hattı projesi kapsamında ön araştırma faaliyetlerinde görevlendirileceği belirtildi. İlk çalışmaların Türk karasularında gerçekleştirildiği bilgisine de mektupta yer verilirken, Rum tarafı projenin ilerleyen aşamalarında kendi karasuları, Münhasır Ekonomik Bölgesi (MEB) ve kıta sahanlığı olarak kabul ettiği alanların etkilenebileceğini ileri sürdü.
Maria Michael, iddialarını Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne (UNCLOS) dayandırırken, Türkiye söz konusu sözleşmeye taraf değil.
Türkiye-KKTC arasında çift yönlü doğal gaz hattı
Rum basınına yansıyan bilgilere göre; proje, Türkiye ile KKTC arasında deniz altından uzanacak çift yönlü doğal gaz iletim hattının kurulmasını öngörüyor. Projenin hayata geçirilmesiyle Türkiye ile KKTC arasındaki enerji altyapısının yeni bir stratejik bağlantıyla güçlendirilmesi hedefleniyor.
Rum tarafı, söz konusu bağlantının Türkiye ile KKTC arasındaki kalıcı altyapı bütünleşmesini daha da artıracağı iddiasını BM nezdindeki itirazının gerekçelerinden biri olarak gösterdi.
Guterres’e Türkiye’ye müdahale talebi
Rum yönetiminin mektubunda, BM Genel Sekreteri Guterres’ten Türkiye’nin projeden vazgeçmesi ve ilgili faaliyetlerin durdurulması yönünde girişimde bulunması talep edildi. Michael mektubun BM Genel Kurulu belgesi olarak dağıtılmasını, BM Okyanus İşleri ve Deniz Hukuku Bölümü’nün internet sitesinde yayımlanmasını ve Law of the Sea Bulletin’in bir sonraki sayısında yer almasını istedi.
Rum tarafı mektubunda ayrıca Türkiye’nin, Doğu Akdeniz’de 2019 ve 2020 yıllarında gerçekleştirdiği sondaj ve sismik araştırma faaliyetlerini de yeniden gündeme taşıdı.
