Rum basınında yer alan haberlere göre Kıbrıs sorununda son dönemde yaşanan diplomatik hareketlilik, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile Yunanistan hükümetlerinde endişeye neden oldu.
Politis gazetesi, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis’in, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres’in adaya yapacağı ziyaret öncesinde Yunanistan Başbakanı Kyriakos Miçotakis ile görüşmek üzere Atina’ya ani bir ziyaret gerçekleştireceğini yazdı. Gazete, söz konusu ziyaretin perde arkasında kritik diplomatik temasların yürütüldüğünü gösterdiğini ileri sürdü. Haberde Hristodulidis’in ziyaretin, Miçotakis’in daveti üzerine ve Guterres’in ziyareti öncesinde koordinasyon amacıyla yapılacağını açıkladığını, ancak Atina’nın bu bilgiyi doğrulamadığını belirtti. Haberde, Birleşmiş Milletler merkezi ile Brüksel’de yürütülen temasların Türkiye-Avrupa Birliği ilişkileriyle doğrudan bağlantılı olduğu öne sürüldü. BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin’in Brüksel’de Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ankara’da ise Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile gerçekleştirdiği görüşmelerin, Kıbrıs meselesinin Türkiye’nin Avrupa Birliği’nden beklentileri çerçevesinde ele alındığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendirdiği iddia edildi.
Gümrük Birliği ve SAFE savunma mekanizması
Brüksel kaynaklarına dayandırılan haberde, Türkiye-AB Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ile Ankara’nın Avrupa Birliği’nin SAFE savunma mekanizmasına muhtemel katılımına ilişkin teknik ve siyasi düzeyde ön hazırlıkların başladığı ileri sürüldü. Gazete, Türkiye’nin söz konusu iki talebinin Kıbrıs sorununda daha yapıcı bir tutum sergilemesi için teşvik veya baskı unsuru olarak kullanılabileceğinin değerlendirildiğini, Rum yönetiminin ise bunun kendisi açısından ciddi riskler oluşturduğunu savundu. Haberde, Rum tarafının Türkiye-AB ilişkilerinde muhtemel ilerlemenin, Türkiye’nin Kıbrıs konusundaki yükümlülükleri ve Kıbrıs sorununda somut ilerleme şartından bağımsız ele alınmasını istemediği belirtilirken, Ankara’nın yeni bir müzakere sürecine katılması ve sürecin sonuçsuz kalması halinde dahi Avrupa Birliği ile ilişkilerindeki kazanımlarını koruyabileceğinden endişe duyulduğu ifade edildi. Gazete, ismi açıklanmayan Avrupalı bir diplomatik kaynağın, Rum tarafındaki endişelerin, çözüm iradesi ortaya koyduğunu söyleyen Rum yönetiminin samimiyetinin sorgulanabileceği ihtimalinden de kaynaklanıyor olabileceği yönündeki değerlendirmesine yer verdi.
Haberde ayrıca Türkiye’nin BM Genel Sekreteri’nin yeni bir 5+1 formatındaki konferans önerisini kabul etmeye hazır göründüğü, ancak sürecin başarısızlığa uğraması ve sorumluluğun Rum tarafına yüklenmesi halinde Avrupa Birliği gündemindeki başlıkların askıya alınmaması konusunda güvence aradığı yönünde bilgiler bulunduğu iddia edildi. Gazete, böyle bir tablonun Hristodulidis üzerinde yeni bir siyasi baskı oluşturabileceğini, müzakere sürecinde dile getireceği itirazların siyasi irade eksikliği veya süreçten geri adım atılması şeklinde yorumlanabileceğini yazdı.
Haberde, Yunanistan’ın da Türkiye’nin SAFE programına muhtemel katılımı konusunda çekincelerini sürdürdüğü belirtilirken, Atina’nın bu konudaki itirazlarını koruduğu ifade edildi.
Politis gazetesi, BM Genel Sekreteri Guterres’in 27-29 Temmuz’da gerçekleştireceği ziyaretin öneminin arttığını belirterek temaslarda Kıbrıs sorunu, Türkiye-AB Gümrük Birliği’nin güncellenmesi, Avrupa savunması ve Türk-Yunan ilişkilerinin ortak bir müzakere zemini oluşturup oluşturamayacağının değerlendirileceğini aktardı.
Gazeteye göre Hristodulidis ile Miçotakis arasındaki görüşmede de bu kritik süreç öncesinde Rum ve Yunan tarafının ortak tutumunun belirlenmesi hedefleniyor.
