ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Karadeniz’de saldırıların durdurulması ve tahıl sevkiyatlarının güvence altına alınmasına yönelik muhtemel ateşkes anlaşması hakkında, “Türkiye’nin bu kapsamda yaklaşık bir veya iki hafta önce bize ilettiği önerileri inceliyoruz. Bu önerileri değerlendirmeye devam edeceğiz. Böyle bir anlaşmaya varmak istiyoruz. Bu, savaşı sona erdirmez ancak en azından savaşın belirli bir boyutunu çözüme kavuşturur” dedi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı’nın ardından Atlanta’da düzenlediği basın toplantısında Ukrayna-Rusya savaşına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Karadeniz’de yaşanan gemi saldırılarının küresel gıda ve enerji güvenliğini tehdit ettiğine dikkat çeken Rubio, tahıl sevkiyatlarının güvence altına alınması için sınırlı bir ateşkes seçeneğinin gündemde olduğunu belirtti. ABD’li bakan, “Deniz ulaşımının serbestliği konusunda farklı bölgelerde farklı sorunlar yaşanıyor. Karadeniz’e baktığımızda ise birçok ülkenin görüşlerini dile getirdiğini ve katkı sunmaya hazır olduğunu görüyoruz. Hem Türkiye hem de Hindistan, tahıl sevkiyatının yeniden hareketlenmesini sağlayacak bazı önerilerle masaya geldi. Çünkü bu durum, dünyanın gıda güvenliğini ve kısmen enerji güvenliğini de tehdit ediyor” dedi.
Karadeniz’deki tahıl sevkiyatlarını güvence altına almak ve gıda güvenliğini sağlamak amacıyla bir ateşkesin mümkün olup olmadığına ilişkin konuşan Marco Rubio, “Uluslararası toplumda, gıda ve tahıl sevkiyatlarının yanı sıra enerji güvenliğini de tehdit eden bu sorunun çözümü için bir anlaşmanın garantörü veya kolaylaştırıcısı olma yönünde artan bir ilgi olduğunu düşünüyorum. Bu konuda rol üstlenmeye yönelik ilginin yeniden arttığını söyleyebilirim. Örneğin Türkiye’nin bu kapsamda yaklaşık bir veya iki hafta önce bize ilettiği önerileri inceliyoruz. Bu önerileri değerlendirmeye devam edeceğiz. Böyle bir anlaşmaya varmak istiyoruz. Bu, savaşı sona erdirmez ancak en azından savaşın belirli bir boyutunu çözüme kavuşturur” şeklinde konuştu.
“Anlaşmaya varılma ihtimali hakkında tahminde bulunmak istemiyorum”
Ateşkes ihtimalini değerlendiren Rubio, “Ben ihtimal hesapları yapan biri değilim. Bunun daha fazla ya da daha az olduğunu söyleyemem. Ancak böyle bir anlaşmanın kolaylaştırılmasına yönelik bir ilgi olduğunu söyleyebilirim. Üstelik bu yeni bir konu değil. Örneğin Türkiye, geçmişte bu konuda sürekli çaba gösterdi ve bir dönem bir anlaşmanın yürürlüğe girmesini de sağladı. Ancak söz konusu anlaşma daha sonra bozuldu. Bu nedenle anlaşmaya varılma ihtimali hakkında tahminde bulunmak istemiyorum. Bunun dünyanın birçok ülkesini etkilediğini düşünüyorum ve bugün de bu etki dile getirildi. Özellikle Afrika kıtası bu durumun ağır bedelini ödüyor. Bunun bir de enerji boyutu bulunuyor” ifadelerini kullandı.
“Hepimiz bu zorluklarla karşı karşıyayız, bunları aşmak için birlikte çalışmalıyız”
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov’un toplantıya davet edilmesini savunan Rubio, Moskova ile görüşmeden savaşın diplomatik yollarla sona erdirilmesinin mümkün olmadığını ifade etti. Ukrayna’daki savaşı “son derece acımasız ve yıkıcı” olarak nitelendiren ABD’li bakan, sabotaj girişimleri ve NATO hava sahasına giren insansız hava araçları nedeniyle çatışmaların başka ülkelere yayılma riski taşıdığına dikkat çekti. Ülkelerin çıkarları her zaman örtüşmese de ortak noktaların bulunduğu alanlarda iş birliği yapılmasının önemini vurgulayan Rubio, “Çünkü hepimiz bu zorluklarla karşı karşıyayız, bunları aşmak için birlikte çalışmalıyız” diye konuştu.
Toplantı marjında Lavrov ile kısa bir görüşme gerçekleştirdiğini açıklayan Marco Rubio, görüşmede, ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in gelecek ay düzenlenecek Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) toplantısında veya aralık ayında Miami’de Trump’a ait Doral golf tesisinde yapılacak G20 Liderler Zirvesi’nde bir araya gelme ihtimalinin ele alındığını söyledi. Putin’in G20 Liderler Zirvesi’ne katılması konusunda henüz kesin bir taahhütte bulunmadığını belirten Rubio, böyle bir katılımın gerçekleşmesi halinde Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’nin de davet edilebileceğini söyledi.
