Reuters haber ajansının özel haberine göre Ukrayna’nın savaş alanı iletişimi ve insansız hava aracı operasyonları için kullandığı SpaceX şirketinin Starshield uydu sisteminin sınırlandırılması talimatı, Beyaz Saray’ın içinden geldi.
Ukrayna’nın ABD’li teknoloji şirketi SpaceX’in uydu internet sistemi olan Starlink’in askeri versiyonu Starshield ağına erişiminin kısıtlanmasının ardından söz konusu kararın kim tarafından verildiğine ilişkin tartışmalar sürüyor. Reuters haber ajansının 2 ABD’li yetkili ve konu hakkında bilgi sahibi olan bir Batılı yetkiliye dayandırdığı özel haberine göre Ukrayna ordusunun cephe hattında iletişimi ve insansız hava aracı operasyonları için kullandığı uydu sistemi Starshield’i sınırlama emri, Beyaz Saray’dan geldi. Yetkililer, Savunma Bakanlığı’ndaki liderlerin Ukrayna ordusu için Starshield hizmetinin yavaşlatılması gerektiği yönünde bir mesaj aldığını belirtti. Yetkililer, Beyaz Saray’da kararı kimin verdiğini veya emri uygulamaktan kimin sorumlu olduğunu belirtmedi. Ukrayna’nın Starshield’e erişiminin kısıtlanması kararının ardından Ukraynalılar salı ve çarşamba günleri Beyaz Saray, ABD Dışişleri Bakanlığı ve Pentagon’daki üst düzey yetkililerden yanıt almak için telefon görüşmeleri yaptı. Üst düzey bir Ukraynalı yetkili, Kiev’e bunun “Beyaz Saray kararı olduğu” söylendiğini aktardı.
Pentagon, Starlink hizmetinin askeri düzeydeki versiyonu olan Starshield’ın en büyük müşterisi olarak biliniyor.
Ne olmuştu
Ukraynalı yetkililer, kısıtlamaların Ukrayna’nın işgal altındaki topraklarında Rus güçlerine ve lojistiğine karşı düzenlenen saldırı görevlerini zorlaştırdığını ve gelen Rus Shaded insansız hava araçlarını düşürmek için kullanılan önleme dronlarının hareketini yavaşlattığını ifade etmişti. Gelen tepkiler üzere SpaceX CEO’su Elon Musk yaptığı açıklamada, Starshield sistemlerinin ABD hükümetine ait ve onun kontrolünde olduğu için hız veya kullanım üzerindeki herhangi bir sınırlamanın ABD ordusu veya başkanı tarafından belirlendiğini söylemişti.
ABD-Ukrayna ilişkileri son zamanlarda kötüleşti
Kiev ve Washington arasındaki ilişkiler, 9 Ekim’de Miami’de her iki ülkenin yanı sıra Avrupa ve Dünya Bankası temsilcilerinin katıldığı toplantının ardından son günlerde kötüleşti. Reuters’a konuşan bir kaynağa göre ABD’li müzakereciler Jared Kushner ve Steve Witkoff, Ukrayna ile görüşmede sert bir tavır sergiledi. Müzakereciler Ukraynalı yetkililere Washington’un defalarca yaptığı çağrıya rağmen Kiev’in Rus rafinerilerine yönelik devam eden saldırılarından ABD’nin rahatsız olduğunu söyledi. ABD ayrıca Rusya ile dizel yakıt anlaşması yaptı. Beyaz Saray, bunun Moskova’nın barış görüşmeleri konusundaki tutumunu yumuşatacağını umduğunu belirtti. Rusya’nın ABD ve küresel pazarlara 2.25 milyon varilden fazla dizel yakıt tedarik edeceği bu anlaşma, bazı ABD’li milletvekillerinin yanı sıra Ukrayna ve Avrupa ülkelerinin de tepkisini çekti. Anlaşmanın Moskova’ya savaşı sürdürmesi için nakit para sağlayacağını, ancak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i çatışmayı sona erdirmek için taviz vermeye zorlamayacağı belirtildi. Son günlerde ise Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ve Trump birbirlerini eleştirdi. Zelenskiy, ABD’nin Rusya ile yaptığı dizel anlaşması kararını “zayıflık göstergesi” olarak nitelendirdi. Trump ise Ukrayna’da seçim çağrısında bulundu ve Zelenskiy’nin görevden alınmasını istedi.
