İngiltere merkezli Reuters haber ajansı, adı açıklanmayan kaynaklara dayandırdığı haberinde, İran yönetiminin ABD’nin ülkenin enerji altyapısına yönelik muhtemel bir saldırısı halinde Yemen’deki Husilere Kızıldeniz’deki deniz taşımacılığı güzergahlarını kapatma çağrısında bulunduğunu öne sürdü. Husilere yakın bir kaynak ise Babülmedep Boğazı yakınlarında insansız hava aracı (İHA) ve füzelerin konuşlandırıldığını belirterek, saldırılara başlanmasına yönelik emir beklendiğini iddia etti.
ABD-İran arasında şiddetlenen çatışmaların yakın zamanda Babülmendep Boğazı’na sıçrayabileceği iddia edildi. İngiltere merkezli Reuters haber ajansı, İranlı yetkililerin, ABD’nin İran’ın enerji altyapısına muhtemel bir saldırı düzenlemesi halinde Yemen’deki Husilere Kızıldeniz’deki petrol ticareti rotalarını kapatma çağrısında bulunduğunu öne sürdü.
Reuters’a konuşan adı açıklanmayan üç kaynak, söz konusu planın İran liderliği içinde görüşüldüğünü ve mesajın İran yanlısı Husilere iletildiğini iddia etti. Kaynaklar, mesajın nasıl iletildiğine yönelik herhangi bir ayrıntı vermezken, durumun ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz Salı günü İran tarafına yaptığı tehditle bağlantılı olup olmadığı da belirtilmedi.
Husilere yakın bir kaynak, Yemen’de bulunan İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO) temsilcilerinin, Babülmendep Boğazı’nın kapatılıp kapatılmayacağına ilişkin nihai kararı vereceğini öne sürdü.
Husilere yakın başka bir kaynak ise Babülmendep Boğazı’nda deniz taşımacılığına yönelik saldırılar için hazırlıkların tamamladığını iddia etti. Kaynak, Husilerin Yemen’deki Hudeyde Limanı ve Aden Körfezi yakınlarındaki yüksek kesimlere füze ve insansız hava araçları (İHA) konuşlandırarak saldırıları başlatmak için emir beklediğini savundu.
“Çatışmaların Kızıldeniz’e sıçraması petrol ihracatı için tek önemli alternatifi tehdit edecek”
Kızıldeniz’in deniz taşımacılığına kapatılmasının, küresel ticaret ve dünya piyasalarında büyük bir etki oluşturacağı öngörülüyor. İngiltere merkezli küresel risk analiz ve stratejik danışmanlık şirketi Verisk Maplecroft’tan Orta Doğu bölgesi risk analiz uzmanı Torbjorn Solvedt, Yemen ile Suudi Arabistan arasında yakın zamanda yükselen gerilime değindi.
Solvedt, bu gelişmelerin kötü bir zamanda geldiğinin altını çizerek, “Çatışmaların şiddetlenmesi ve Kızıldeniz ihracat altyapısı ile deniz taşımacılığına sıçraması, bölgede petrol ihracatı için tek önemli alternatif güzergahı tehdit edecektir” ifadelerini kullandı.
Çeşitli kaynaklara göre, Husilerin Kızıldeniz’deki gemilere veya limanlara yönelik muhtemel saldırıları, Orta Doğu’nun petrol ihracatında kullanılan iki ana güzergahta aynı anda aksaklık yaşanmasına neden olabilir. Bu durumun hem enerji krizinde yeni bir cephe açabileceği hem de İran ile ABD arasındaki çatışmaları çok daha geniş kapsamlı bir hale getirebileceği düşünülüyor.
“Suudi Arabistan tehditleri ciddiye alıyor”
Riyad yönetimine yakın iki yerel kaynak, Suudi Arabistan’ın İran ve Husilerden kaynaklanan tehditleri son derece ciddiye aldığını belirterek, Riyad’ın Husilerin Kızıldeniz’de İran ile yakın iş birliği içinde hareket ettiğinin farkında olduğunu öne sürdü.
Bir başka yerel kaynak ise Tahran yönetiminin, küresel enerji fiyatlarını yükselterek ABD üzerinde baskı kurmayı hedeflediğini değerlendirdi. Kaynak, “İran stratejisi” olarak nitelendirdiği çerçevede Tahran’ın, Kızıldeniz’deki deniz taşımacılığını ve Suudi Arabistan’ın bölgedeki petrol ihracatını hedef almayı planladığını savundu.
Kaynak ayrıca, Babülmendep Boğazı’nın kapatılmasının zor olmayacağını savunarak, “Elinde ateşli silah bulunan herkes deniz taşımacılığını durdurabilir. Sevkiyatları engellemek için gelişmiş füze sistemlerine ihtiyacınız yok” ifadelerini kullandı.
Hürmüz Boğazı deniz taşımacılığına kapatılmıştı
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik ortak saldırılarını başlattığı 28 Şubat tarihinin ardından Tahran yönetimi, savaş öncesinde küresel petrol arzının yaklaşık 5’te 1’i için ana geçiş güzergahı olarak görülen Hürmüz Boğazı’nı deniz taşımacılığına kapatmıştı.
Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından Körfez’de çıkarılan petrolün önemli bir kısmı, Suudi Arabistan’a ait boru hatları aracılığıyla Kızıldeniz’e yönlendirilmişti. Bu nedenle mevcut durumda küresel enerji arzının yaklaşık yüzde 7’sinin Kızıldeniz üzerinden taşındığı değerlendiriliyor.
Suudi Arabistan’ın enerji ihracatının yaklaşık yüzde 70’ini Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı üzerinden gerçekleştirdiğini belirten uzmanlar, bölgedeki deniz taşımacılığını hedef alacak herhangi bir doğrudan saldırının petrol fiyatlarında sert yükselişlere yol açabileceğini ifade ediyor.
Husiler daha önce de deniz taşımacılığını hedef almıştı
Husiler, 2023’te İsrail’in Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarının başlamasının ardından Kızıldeniz’deki deniz taşımacılığını hedef alan saldırılar düzenlemişti. Bu kapsamda, İsrail ile bağlantılı olduğu öne sürülen gemiler hedef alınırken, çeşitli kaynaklar İsrail ile doğrudan bağlantısı bulunmayan bazı gemilerin de saldırılardan etkilendiğini bildirmişti.
Saldırıların ardından birçok büyük deniz taşımacılığı şirketi, güvenlik endişeleri nedeniyle Kızıldeniz rotası yerine Afrika kıtasının güneyini dolaşan daha uzun ve maliyetli güzergahları kullanmayı tercih etmişti.
