İngiltere merkezli Reuters haber ajansı, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Özel Temsilcisi Kirill Dmitriev’in Rusya’dan Almanya’ya doğal gaz sevkiyatının yapıldığı Kuzey Akım boru hattı projesine ABD’li yatırımcıların dahil edilmesine yönelik görüşmeler gerçekleştirdiğini iddia etti.
İngiliz haber ajansı Reuters, üst düzey Rus ve ABD’li yetkililerin Ukrayna’daki savaş öncesinde Rusya’dan Almanya’ya doğal gaz sevkiyatının sağlandığı Kuzey Akım boru hattına ilişkin görüşmeler gerçekleştirdiğini iddia etti. Olaya ilişkin bilgi sahibi beş kaynağa dayandırılan haberde, görüşmede ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Özel Temsilcisi Kirill Dmitriev’in yer aldığı öne sürüldü. Kaynaklar, görüşmenin ana başlığının ABD’li yatırımcıların Kuzey Akım boru hattı projesine dahil edilmesi olduğunu iddia etti.
“Lukoil’in varlıklarının satışı görüşüldü, ABD makamları yaptırımları kaldırabilir”
Kushner ve Dmitriev’in ayrıca Rus enerji şirketi Lukoil’in Avrupa ve diğer bölgelerde sahip olduğu petrol rafinerilerinden akaryakıt istasyonlarına kadar çeşitli varlıklarının satışını da görüştüğü iddia edildi. Konuyla bağlantılı iki kaynak, ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kuruluşu (DFC) ile Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden (BAE) yatırımcıların oluşturacağı bir konsorsiyumun söz konusu varlıkları satın alacağını, bunun karşılığında ABD makamlarının yaptırımları kaldıracağını iddia etti.
Beyaz Saray: “Son zamanlarda Kuzey Akım’a ilişkin bir görüşme olmadı”
Beyaz Saray’dan bir yetkili ise yaptığı açıklamada, “Lukoil konusunda ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner, DFC ile birlikte ABD için önemli bir peşin ödeme ve kârdan pay alınmasını sağlayacak şartları müzakere etti” ifadelerini kullandı.
Beyaz Saray’dan bir yetkili, boru hattına ilişkin görüşmelere yönelik soruya cevabında, “Herhangi bir anlaşmanın, Rusya ile ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kuruluşu (DFC) ve Hazine Bakanlığı arasında müzakere edilmesi gerekecek. Anlaşma, ABD’li şirketler ve vergi mükelleflerine fayda sağlamalı. Son zamanlarda Kuzey Akım’a ilişkin bir görüşme olmadı” dedi.
Kuzey Akım doğal gaz boru hatlarının ABD ve Avrupa Birliği’nin (AB) yaptırımlarına tabi olduğuna işaret eden bir ABD’li yetkili, karşılaşılan engeller göz önüne alındığında orta vadede bir anlaşmaya varılmasının düşük ihtimal olduğunu söyledi. Hatların yeniden faaliyete geçirilmesinin mevcut hallerde “yasa dışı” bir durum olduğu değerlendiriliyor.
Lukoil ve Rus devlet enerji şirketi Gazprom’dan ise henüz konuya ilişkin bir açıklama yapılmadı.
Almanya: “Bu, Avrupa’ya ağır bir bedel ödetecek kirli bir anlaşmaya dönüşme riski taşıyor”
Rusya ile ABD arasındaki görüşmeler, Avrupa ülkelerinin Moskova’ya duyduğu derin güvensizliğin sürdüğü bir dönemde yürütülüyor. Bazı Alman milletvekilleri, taraflar arasında yapılacak muhtemel ticari anlaşmaların Rusya’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşı sürdürmesine destek sağlayacağını düşünüyor. Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgalinin ardından doğal gazın kesilmesiyle başlayan kriz sırasında hükümette Alman enerji politikasından sorumlu olan Yeşiller Partisi Milletvekili Michael Kellner, “Bu, Avrupa’ya ağır bir bedel ödetecek kirli bir anlaşmaya dönüşme riski taşıyor. Amerikalılar ve Ruslar kârı paylaşacak” ifadelerini kullandı.
“Şirketin mülkiyetinin ABD’li yatırımcıya satılması ciddi engellerle karşı karşıya”
Kuzey Akım boru hatlarını kontrol eden şirketin mülkiyetinin bir ABD’li yatırımcıya satılması ya da Rus gazı akışının yeniden başlatılmasının ciddi engellerle karşı karşıya olduğu değerlendiriliyor. Boru hattını işleten şirketin yüzde 51’inin Rus devlet enerji şirketi Gazprom’a; hisselerin yüzde 31’inin iki Alman şirketine, kalan payların ise bir Fransız ve bir Hollandalı şirkete ait olduğu biliniyor. Bir kaynak, iki Alman hissedarın Almanya’nın boru hattı üzerindeki etkisini koruyabilmek amacıyla hisselerini ellerinde tutmak istediğini iddia etti.
Dmitriev’in AfD ile Rus doğal gazının satışını görüşmesi bekleniyor
Almanya’daki Başbakan Friedrich Merz liderliğindeki koalisyon hükümeti boru hattının yeniden açılmasına karşı çıkarken, ülkenin en popüler siyasi partisi konumundaki aşırı sağcı Almanya için Alternatif (AfD) ise bu durumu destekliyor. Bu doğrultuda Putin’in Özel Temsilcisi Dmitriev’in gelecek yılın başlarında Almanya’daki son eyalet seçimlerinde oy oranını artıran AfD yönetimiyle bir araya gelerek, Rus doğal gazının yeniden satılmasını görüşmesi bekleniyor.
Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinden önce Almanya, doğal gaz ihtiyacının yarısından fazlasını iki Kuzey Akım boru hattı üzerinden Rusya’dan karşılıyordu. Moskova’nın Avrupa’ya gaz akışını kısmasının ardından hatlar kullanımdan çıkarılmış, Eylül 2022’de ise su altında yaşanan patlamalar ile devre dışı bırakılmıştı.
