Almanya Başbakanı Friedrich Merz, İran’a kapsamlı bir anlaşmaya hazır olması şartıyla yaptırımların hafifletilmesini teklif ederek, “Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliği, nükleer programın sonlandırılması ve İsrail ile komşularına yönelik tehdide son vermesi halinde İran yaptırımları kademeli olarak hafifletmeye hazırız” dedi.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) ev sahipliğindeki gayriresmi Avrupa Birliği (AB) Liderler Zirvesi’nin ardından basın mensuplarına açıklamada bulundu. Merz, resmi bir karar alınmayan zirvede Rusya ile savaşta Ukrayna’ya destek, İran savaşına ilişkin Orta Doğu’daki gelişmeler ve savaştan kaynaklı enerji krizi başlıklarını ele aldıklarını belirtti.
AB zirvesinde Orta Doğu’daki son durum hakkında da görüş alışverişinde bulunduklarını belirten Merz, “ABD ile İran arasındaki müzakereler yeniden başlamalı. Biz bunun için baskı yapıyoruz İran zaman kazanmaya çalışıyor bu nedenle İran üzerindeki baskıyı artırmalıyız” diye konuştu.
“Almanya, 3 şartla İran’a yaptırımların hafifletilmesini önerdi”
Merz, İran’ın kapsamlı bir anlaşmaya hazır olması halinde yaptırımları kademeli olarak hafifletmeye hazır olduklarını bunun için ise 3 şartı olduğunu söyledi. Merz söz konusu şartları, “Birincisi Hürmüz Boğazı’nda serbest deniz seyrüseferi için hızlı ve net bir anlaşma sağlanmalıdır. İkincisi, İran’ın nükleer programının kesin olarak sona ermesi gerekiyor ve son olarak İsrail’e artık tehdit yöneltilmemelidir. İran, İsrail’i ve komşularını tehdit etmeyi bırakmalıdır” diye sıraladı.
Merz, AB zirvesinde gündeme taşıdığı öneriye destek olup olmadığına ilişkin ise, “Bu durum artık büyük ölçüde görüşmelerin nasıl gelişeceğine bağlı. Yaptırımların hafifletilmesi, en azından bu şekilde, şu anda içinde bulunduğumuz sürecin bir parçası olabilir. Buna kimse itiraz etmedi. Başkaları tarafından da önerildi. Bu, tabiri caizse, bu süreci ilerletmek ve umarım kalıcı bir ateşkese yol açmak için yapabileceğimiz katkının bir parçasıdır. Bu çatışmayı mümkün olan en kısa sürede sona erdiren her şey bana iyi geliyor” değerlendirmesinde bulundu.
“Hürmüz Boğazı desteği için Almanya’nın 3 şartı var”
Almanya’nın Hürmüz Boğazının güvenliğini sağlama sürecine katkıda bulunmaya hazır olduğunu tekrarladığın belirten Merz, “Ancak bu da yine üç şarta bağlı. Birincisi savaş sona ermelidir. İkincisi yasal bir dayanak ve Almanya Federal Meclis’inden bir yetki olmalı. Son olarak böyle bir adıma yaklaşabilmek ve nihayetinde bir uzlaşmaya varabilmek için sürdürülebilir, siyasi ve askeri bir genel konsept olmalıdır” dedi
İran savaşı sonrası ortaya çıkan enerji tedarik krizi ve enerji fiyatları üzerindeki mevcut etkileri de konuştukları bildiren Merz, AB Konseyi’nin, Avrupa Parlamentosu’nun (AP) ve AB Komisyonu’nun, Avrupa’nın rekabet gücünü artırmaya yönelik bir yol haritasına imza attığını belirtti.
AB liderleri: “İran’a yaptırımların hafifletilmesini konuşmak için erken”
Almanya Başbakanı Merz’in AB zirvesinde bazı şartlar altında İran’a yaptırımların hafifletilmesini önerisi Avrupalı liderlerden tam olarak kabul görmedi. Zirve sonrasında basın toplantısı gerçekleştiren AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İran’a yönelik yaptırımların hafifletilmesini konuşmak için henüz çok erken olduğunu söylemişti. ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı’nın açılmasını da içeren bir anlaşma sağlanması halinde İran’a yönelik yaptırımların hafifletilmesi konusunda ne düşündükleri sorusuna cevap veren Leyen, “İran, komşularına saldırmaya ve kendi halkına baskı uygulamaya devam ediyor. Bu nedenle yaptırımların hafifletilmesinin gerilimin azaltıldığının doğrulanmasına bağlı olması gerektiğine inanıyoruz” demişti.
Yaptırımların en başından İran’ın davranışları nedeniyle kabul edildiğini söyleyen Leyen, “Bu yılın ilk ayında 17 bin gencin öldürüldüğünü unutmamalıyız. Dolayısıyla yaptırımların kaldırılmasından söz edebilmemiz için bunun nedeni ortadan kalkmalıdır” demişti.
Aynı soruya AB Konseyi Başkanı Costa da “Tamamen katılıyorum, çok erken. İran konusunda iyi bir deneyimimiz yok” şeklinde cevap vermişti.
Costa, “Rejimin niteliğini, kendi halkına karşı uyguladığı şiddeti ve çok yakın zamanda öldürdüğü binlerce insanı görmezden gelemeyiz. Bu nedenle herhangi bir yaptırımın hafifletilmesinden söz etmek için çok erken olduğunu düşünüyorum” demişti.
