Litvanya Parlamentosu, ülke topraklarında nükleer silah bulundurulmasını yasaklayan anayasa hükmünün kaldırılmasına yönelik değişikliği ilk oylamada kabul etti. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için ikinci oylamadan da geçmesi gerekiyor.
Litvanya Parlamentosu, anayasanın ülke topraklarında nükleer silah bulundurulmasını ve yabancı askeri üs kurulmasını yasaklayan 137. maddesinin değiştirilmesine yönelik bir oylama gerçekleştirdi. Anayasa değişikliği için gerekli olan iki aşamalı oylamanın ilkinde, değişiklik teklifi 106 parlamenterin “evet”, 18’inin “hayır”, 6’sının ise çekimser oyuyla kabul edildi. Anayasa değişikliği için ikinci ve nihai oylama, en az üç ay sonra yapılabilecek ve değişikliğin kabulü için Litvanya Parlamentosu Seimas’ın 141 üyesinden en az 94’ünün değişiklik yönünde oy kullanması gerekecek.
“Nükleer silahlara yönelik yasağın kaldırılması ülkenin dayanıklılığını ve caydırıcılık kapasitesini güçlendirecek”
Parlamento Başkanı Juozas Olekas, anayasa değişikliği için nihai oylamanın 12 Ocak’ta yapılmasının planlandığını açıkladı. Olekas, oylamadan önce yaptığı konuşmada nükleer silahlara yönelik yasağın kaldırılmasının Baltık ülkesinin dayanıklılığını ve caydırıcılık kapasitesini güçlendireceğini söyledi. Litvanyalı siyasetçi, yasağın kaldırılmasının ayrıca Litvanya ve diğer AB ve NATO ülkeleri arasındaki hukuki bir farklılığı da ortadan kaldırmış olacağını ifade etti. Olekas, “Daha güçlü bir destek sağlanmasını güvence altına alacağız” ifadelerini kullandı.
Muhalefetten destek
Muhalefetteki Anavatan Birliği-Litvanyalı Hristiyan Demokratlar (TS-LKD) Partisi lideri Laurynas Kasciunas da değişikliği destekledi. Kasciunas, “Mevcut kısıtlamalar nedeniyle NATO’nun nükleer caydırıcılık planlarına tam olarak dahil olamıyoruz. Nükleer caydırıcılık ise caydırıcılığın tacı olduğu için, bu kararın stratejik önemi bulunuyor” dedi.
“Eğer Rusya, Ukrayna’daki savaşı başlatmasaydı bugün bunları konuşuyor olmayacaktık”
Savunma Bakanı Robertas Kaunas da caydırıcılığın önemine dikkat çekerek, ülkenin güvenliğini güvence altına alacak tüm enstrümanlara ihtiyaç bulunduğunu ifade etti. Litvanya’nın stratejik silahlara sahip ülkelerle çevrili olduğunu belirten Kaunas, anayasa değişikliği teklifinin Rusya’nın eylemlerine bir cevap olduğunu söyledi. Kaunas, “Rusya’nın saldırılarına cevap veriyoruz. Eğer Rusya, Ukrayna’daki savaşı başlatmasaydı muhtemelen bugün bunları konuşuyor olmayacaktık” şeklinde konuştu.
Referandum çağrısı
Değişikliğe en güçlü itiraz, muhalefetteki Nemunas Şafağı Partisi’nden geldi. Partinin on dört üyesi “hayır” oyu verirken, iki üyesi çekimser kaldı. Ülke basınındaki haberlere göre partiden Aidas Gedvilas, parlamentonun böylesine köklü bir değişiklik yapmaya yetkili olamayacağını savunarak referandum çağrısı yaptı. Gedvilas, “Bu anayasa hükmü konusunda elbette alternatifler mevcut ve bunu, referandum yoluyla çözebiliriz” diye konuştu.
Litvanya Başbakanından ABD üssü açıklaması
ABD basını, haziran ayı başında ABD’nin Avrupa’daki başka NATO ülkelerine de nükleer silah konuşlandırmayı değerlendirdiğini yazmıştı. Litvanya Başbakanı Mindaugas Sinkevicius ise bugün yaptığı açıklamada, ABD’nin ülkede kalıcı bir askeri üs kurmayı kabul etmesi halinde masrafları karşılamaya hazır olduklarını bildirmişti.
Kremlin Sarayı da eylül ayı başında, Litvanya’nın NATO müttefiklerine nükleer silah konuşlandırma izni vermesi halinde bu ülkenin Rusya için hedef haline gelebileceği uyarısında bulunmuştu.
