Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Rum basınının “Birleşmiş Milletler (BM), Kıbrıs sorununda Avrupa Birliği içerisinde yer alan ve geçmişte müzakere edilen federasyon modellerine göre daha gevşek bir yapıyı öngören yeni bir çözüm planı hazırlığında” iddiasına ilişkin, “Garantör ülke Türkiye’nin ‘evet’ demeyeceği herhangi bir fikrin hayata geçmeyeceğinden kimse kuşku duymuyor değil mi?” dedi.
Rum basının pazar günü ortaya attığı “Birleşmiş Milletler (BM), Kıbrıs sorununda Avrupa Birliği içerisinde yer alan ve geçmişte müzakere edilen federasyon modellerine göre daha gevşek bir yapıyı öngören yeni bir çözüm planı hazırlığında” iddiasına cevap geldi. KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman yaptığı açıklamada, “Her şeyden önce herhalde Kıbrıs Türk tarafı olarak bizlerin ve garantör ülke Türkiye’nin ‘evet’ demeyeceği herhangi bir fikrin hayata geçmeyeceğinden kimse kuşku duymuyor değil mi? Çözüm isteyen taraf olarak bizlerin çözümü imkansız kılacak, bizi yeniden sonu gelmeyen müzakerelere hapsedecek, halkımızın eşitliğinden, güvenliğinden, bu adadaki haklarından taviz vermemiz sonucunu doğuracak ya da nihayetinde bizi başa döndürecek bir yola girmeyeceğimizden, daha önce ortaya koyduğumuz metodoloji ve ilkelerden sapmayacağımızdan kuşku duyanlar mı var” diye konuştu.
“Biz medya aracılığıyla manipülasyon yapmıyoruz, yapmayacağız”
Erhürman, “Yoksa, aslında ’fırsat bu fırsat belki bunları üç senedir aralıksız anlattıkları metodoloji ve ilkelerden saptırırız’ diye heveslenenler mi söz konusu? Kuşkuya da, hevese de yer yok. Hepsi nafile. Ve baştan beri bu süreci ciddiyetle, sabırla, soğukkanlılıkla, kararlılıkla yürüteceğiz diyen bizlerin gaza ya da manipülasyona gelip açıklama yapacağımız ya da manipülasyon yapmaya çalışacağımız düşüncesini hala taşıyan birileri mi var? Merak ediliyorsa söyleyelim: Biz medya aracılığıyla manipülasyon yapmıyoruz, yapmayacağız. Bunun yerine Siyasi Partiler Konseyimizi topladık, Gençlik Koordinasyon Masamızı topladık, sendikalarımızla, ekonomik örgütlerimizle toplanacağız. Medya mensuplarımızla gruplar halinde toplanıyoruz. Sürecin geldiği noktaya ilişkin doğru bilgileri aktarıyoruz, aktaracağız” şeklinde konuştu.
“Amaç ‘çözüm istemeyen Kıbrıslı Türklerdir mesajı verelim’ ise bu oyunlara gelmeyeceğiz”
Gizli saklı bir şeyin olmadığına vurgu yapan Erhürman, “Açıklama üzerine açıklama yapanların önemli bir kısmı da aslında gerçeği biliyor. Öğrenmek isteyenlere, ziyarete gelip soru soranlara da anlatıyoruz bu arada. Ama açıklama yaparak, televizyona çıkarak bir şey anlatmaya, pozisyon koymaya çalışmıyoruz. Çünkü eğer amaç ‘Kıbrıs Türk tarafını asılsız iddialarla tahrik edelim, onlar süreci havaya uçursunlar, biz de dünyaya aslında çözüm istemeyen Kıbrıslı Türklerdir mesajı verelim’ ise bu oyunlara gelmeyeceğiz. Yapılan tartışmalardan hiç rahatsız değiliz. Dikkatle takip ediyoruz. Kimin ne yapmaya çalıştığını, kimin iyi niyetle katkı koymaya çalışırken, kimin başka hesaplar içinde olduğunu anlayacak kadar aklımız, deneyimimiz, bilgimiz var” ifadelerini kullandı.
“Ne oyuna ne de gaza geleceğiz, halkımız müsterih olsun”
Cumhurbaşkanı Erhürman, sürece nereden ve nasıl başlandıysa oradan ve aynı şekilde devam edeceklerini belirterek, “Ne oyuna ne de gaza geleceğiz. Halkımızı doğru yöntemlerle, zamanlı bir biçimde bilgilendirmeye devam edecek, ciddiyetimizden, sabrımızdan, soğukkanlılığımızdan, kararlılığımızdan asla ödün vermeyeceğiz. Bir kez daha söylüyorum: Halkımız müsterih olsun” dedi.
Rum basınının iddiası
Rum basınında yer alan haberde, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Mara Angela Holgun Cuellar’ın temaslarında gündeme gelen çözüm modelinin geçmiş yıllarda görüşülen “ağır federasyon” anlayışına dönüşü öngörmediği iddia edilmişti. Görüşülen modelin Rum tarafının iki toplumlu iki kesimli federasyon tezini ve Kıbrıs Türk tarafının egemen eşitlik ile eşit uluslararası statü taleplerini aynı çatı altında buluşturmayı amaçlayan bir “gevşek federasyon” yaklaşımı olduğu ileri sürülmüştü. Haberde, bu modelin Kıbrıslı Rumlar tarafından federasyon, Kıbrıslı Türkler tarafından ise konfederasyon olarak nitelendirilebilecek bir yapı içerdiği belirtilmişti. Ayrıca temasların merkezinde geçmişte de gündeme gelen “toprak karşılığı tanınma ve siyasi eşitlik” unsurunun bulunduğu öne sürülmüştü. Bu çerçevede Crans Montana sürecinde gündeme gelen haritalara benzer şekilde Maraş, Güzelyurt ve Mesarya bölgelerinin de çeşitli senaryolarda yer aldığı ileri sürülürken, bunun karşılığında Kıbrıs Türk tarafının siyasi eşitliğinin sadece sözlü değil, devlet mekanizması içerisinde işlevsel şekilde tanınmasının hedeflendiği belirtilmişti.
İki kurucu devlet modeli
Haberde görüşülen modelin iki kurucu devletçik arasında gevşek bağlarla şekillenen bir devlet yapısı öngördüğü ileri sürülmüştü. Geçmişte tartışılan ve yaklaşık 120 ortak yetki içeren federal yapıların aksine ortak yetkilerin ciddi ölçüde azaltılmasının hedeflendiği belirtilmiş, günlük yönetimin büyük bölümünün kurucu devletlere bırakılmasının planlandığı ifade edilmişti. Merkezi yapının ise yalnızca yeni devletin uluslararası alanda ve Avrupa Birliği içerisinde işlevsel şekilde temsil edilmesini sağlayacak yetkilerle sınırlandırılmasının öngörüldüğü aktarılmıştı. Haberde sistem içerisinde iki kurucu devlet, iki ayrı meclis ve federal konular için daha çok gözetim görevi üstlenecek bir yapının değerlendirildiği ileri sürülmüştü. Seçilmiş federal bir meclis yerine Avrupa Konseyi modelini andıran ve Kıbrıslı Rum ile Kıbrıslı Türk milletvekillerinden oluşacak bir yapının öngörüldüğü iddia edilmişti. Bu yapının yalnızca iki kurucu devletin tek başına karar veremeyeceği ortak konularla ilgileneceği, böylece Rum tarafının veto kaynaklı işlevsizlik endişeleri ile Türk tarafının nüfus çoğunluğundan doğabilecek kaygılarının giderilmesinin amaçlandığı savunulmuştu. Bu çerçevede başkanlığın Rum tarafının lehine olacak şekilde 2’ye 1 veya 3’e 1 oranında dönüşümlü yürütülmesinin değerlendirildiği, söz konusu formülün klasik dönüşümlü başkanlık sisteminden daha esnek bir siyasi eşitlik anlayışı sunmayı amaçladığı belirtilmişti. Ayrıca Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’in dönüşümlü başkanlığın sembolik yetkilere sahip federal bir cumhurbaşkanlığıyla sınırlandırılması ve gerçek yürütme yetkisinin Rum bir başbakanda bulunması durumunda bu modeli görüşmeye açık olabileceği yönünde değerlendirmelere yer verilmişti.
Kıbrıs Türk tarafının ise siyasi eşitliğin temel unsurlarından biri olarak Bakanlar Kurulu kararlarında en az bir Kıbrıslı Türk üyenin olumlu oyunun bulunmasını gerekli gördüğü ileri sürülmüştü.
