Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Güney Kıbrıs Rum (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis ile gerçekleştirdiği görüşmenin “yararlı, verimli ve olumlu bir havada geçtiğini” söyledi.
KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, GKRY lideri Nikos Hristodulidis ile ikili görüşme gerçekleştirdi. Başkent Lefkoşa’daki ara bölgede bulunan Birleşmiş Milletler (BM) özel konutunda gerçekleştirilen görüşme yaklaşık 2 saat sürdü. Cumhurbaşkanı Erhürman, görüşme sonrasında düzenlenen basın toplantısında temaslarına ilişkin değerlendirmede bulundu.
“Sivil toplumun sürece daha aktif bir şekilde katılması sağlanacak”
Erhürman açıklamasında, iki halkın günlük hayatını kolaylaştıracak ve iletişimi artıracak konularda Lefkoşa’da çözüm üretme kapasitesinin ortaya konulması gerektiğini belirtti. Ayrıca temaslarının gidişatına ilişkin değerlendirmede bulunan Erhürman, görüşmenin “yararlı, verimli ve olumlu bir havada geçtiğini” kaydetti.
Erhürman, “Bugün Sayın Hristodulidis ile gerçekleştirdiğimiz toplantıda, daha önce söylediğimiz gibi, özellikle iki halkın günlük hayatlarını kolaylaştıracak ve iletişimi artıracak konularda, Lefkoşa’da iki lider olarak çözüm üretme kapasitesine sahip olduğumuzu göstermemiz gerekiyor diyorduk. Elbette bu konuda en önemli konu yeni geçiş noktalarıdır. O konu sembolik bir değer de kazanmıştır” dedi.
Yeni geçiş noktaları konusunda ilerleme sağlanmasının sürecin önünü açabileceğini ifade eden Erhürman, daha önce masaya koydukları önerilerde de ilerleme kaydedildiğini söyledi. Erhürman, “16-17 Temmuz 2025’te New York’ta yapılan toplantıda, sivil toplumun da sürece katılımını sağlayacak bir danışma kurulu oluşturulması ile ilgili bir inisiyatif vardı. Bugün, bu inisiyatifin çerçevesi ile ilgili ortak karar verdik. Bu inisiyatifin oluşturulması için yetkilendireceğimiz arkadaşlar birlikte çalışma başlatacaklar. Bir tür teknik komiteler bağlamında ele alınacak bir konu olacak ve sivil toplumun sürece daha aktif bir şekilde katılmasını sağlayacak” ifadelerini kullandı.
“Bizim bakışımız din ve vicdan özgürlüğü kapsamında bir bakıştır”
KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman, dini ayinler ve ibadetler konusunda yaşanan sorunlara ilişkin de değerlendirmelerde bulundu. Erhürman, “Kıbrıslı Türkler açısından baktığınızda özellikle Hala Sultan Tekkesi’ndeki ibadetler, Kıbrıslı Rumlar, Maronitler ve Ermeniler açısından baktığınızda kuzeydeki ayinler konusunda sorunlar yaşanıyor. Bizim bakışımız din ve vicdan özgürlüğü kapsamında bir bakıştır” ifadelerini kullandı.
Erhürman, ayin ve ibadetlerle ilgili sorunların önceden çözülmesi amacıyla 6 aylık planlama sistemi önerdiklerini belirterek, “Görevlendireceğimiz arkadaşların belirleyeceği 6 aylık programlar konusunda bir tartışma yaşanacaksa ayinin ya da ibadetin günü geldiğinde değil çok öncesinde bu sorunlar konuşulsun, ortak çözümler bulunsun ve 6 aylık periyotlar halinde programlansın ki dönemsel olarak sorunlar çıkmasın. Böyle bir önerimiz vardı. Sayın Hristodulidis bu öneriyi kabul etti” dedi.
“Şap hastalığında koordinasyon çabasına devam etme kararı aldık”
Erhürman, hem kuzeyde hem güneyde şap hastalığı konusunda sorun yaşandığını belirterek, teknik komiteler aracılığıyla koordinasyonun sürdürüleceğini kaydetti. Erhürman, “Bu konuda daha koordineli bir çalışma zaten Sağlık Teknik Komitesi nezdinde ve onun alt komitesi olan Veterinerler Komitesi nezdinde yürüyordu. Bu konudaki koordinasyon çabasına devam etme kararı aldık” dedi.
PDO/PGI ürünleri konusunda da yeni bir alt komite kurulacağını açıklayan Erhürman, “Başta hellim olmak üzere, bu konu üzerinde Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rum üyelerin birlikte çalışma yapması için bir alt komite kurulması noktasında da anlaştık” ifadelerini kullandı.
“Belli konularda mesafe alındı”
Erhürman, Metehan Sınır Kapısı geçişlerinde rahatlama yaşandığını, Bostancı Sınır Kapısı’nda seyrüseferin başladığını ve hellim denetimleri konusunda yıllardır beklenen sürecin ilerlediğini söyledi. Erhürman, “Metehan’daki geçişlerde geçmişe kıyasla rahatlama sağlandı. Bu bizim biliyorsunuz en çok üstünde durduğumuz konulardan biriydi. Bostancı’da seyrüsefer başladı, Derinya’da da aynı gelişmenin yaşanacağını umut ediyoruz” dedi.
Hellim konusunda Bureau Veritas’ın katkısıyla yürütülecek olan denetim sürecinin de başladığını ifade eden Erhürman, “2021’den beri bekleyen süreç vardı. 2026’dayız, 5 yıl geçti o da imzalandı. Dolayısıyla Haziran ayı itibariyle Bureau Veritas’ın buraya gelip denetimlere başlamasını bekliyoruz” şeklinde konuştu.
“Önce Lefkoşa”
Erhürman, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in Temmuz ayında yeni bir inisiyatif almasının beklendiğini belirterek, çözüm yaklaşımının “adım adım” ilerlemek olduğunu söyledi. Erhürman, “Bizim yaklaşımımız adım adım diyebileceğimiz bir yaklaşımdır. ‘Önce Lefkoşa’da çözebileceğimiz konuları çözelim’ bizlerin birinci adımıdır. Bunun için de tekrar vurguluyorum sembolik değer, öne çıkan değer; yeni geçiş noktalarının açılması meselesidir” dedi.
Basın toplantısında Türkiye’ye giriş yasağı bulunan Kıbrıslı Türklere ilişkin bir soruyu cevaplayan Erhürman, “Türkiye giriş konusunda tahdidi olan belli sayıda arkadaşımızın tahditleri kalktı. Ben de onlara tek tek bildirdim. Yani şöyle yuvarlak söyleyeyim, 15’in üstünde bir rakamdan bahsediyorum. Ama tabii ki biz bu konudaki istişarelerimize ve çabalarımıza devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
