İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Somali’nin ayrılıkçı bölgesi Somaliland’ı “ülke” olarak tanıma kararı aldıklarını belirterek, İsrail’in bu kararı alan ilk ülke olduğunu açıkladı. Mısır Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, İsrail’in kararının Türkiye, Somali ve Cibuti ile ortak olarak kınandığı belirtildi.
İsrail, Somali’nin ayrılıkçı bölgesi Somaliland’ı resmen bir ülke olarak tanıma kararı kaldı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Somaliland’ın “bağımsız ve egemen bir ülke” olarak tanındığını belirterek, İsrail’in bu kararı alan ilk ülke olduğunu bildirdi. Netanyahu sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar’ın da katılımıyla Somaliland’ın sözde Cumhurbaşkanı Abdurrahman Muhammed Abdullah ile karşılıklı bir bildiri imzalandığını belirtti. İsrail Başbakanı, söz konusu bildirinin ABD Başkanı Donald Trump’ın girişimiyle imzalanan İbrahim Anlaşmaları’nın ruhuna uygun olduğunu öne sürerek Abdullah’a tebriklerini iletti. Netanyahu, “İsrail, tarım, sağlık, teknoloji ve ekonomi alanlarında kapsamlı iş birliği yoluyla Somaliland Cumhuriyeti ile ilişkilerini derhal genişletmeyi planlamaktadır” dedi.
Netanyahu ayrıca, sözde Somaliland Cumhurbaşkanı Abdullah’ı İsrail’e resmi ziyaret için İsrail’e davet etti. Sosyal medya üzerinden yapılan açıklamada ayrıca Netanyahu ve Abdullah’ın görüntülü görüşmelerine ve bildirinin imzalanmasına ilişkin fotoğraflar paylaşıldı.
Türkiye, Mısır, Somali ve Cibuti’den kınama
Mısır Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Mısır Dışişleri Bakanı Badr Abdelatty’nin Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Somali Dışişleri Bakanı Abdisalam Abdi Ali ve Cibuti Dışişleri Bakanı Abdoulkader Houssein Omar ile telefon görüşmesi gerçekleştirdiği belirtildi. Açıklamada, bakanların İsrail’in Somaliland’ı tanımasını tamamen kınadıklarını teyit edilerek, Somali’nin birliğine, egemenliğine ve toprak bütünlüğüne tam destek verildiği belirtildi. Ayrıca, Somali egemenliğine zarar verecek edecek veya ülkedeki istikrarın temellerini sarsacak her türlü tek taraflı eylem de kınandı. Açıklamada aynı zamanda, Somali’nin meşru kurumlarına desteklerin vurgulandığı ve ülkenin birliğine aykırı paralel oluşumlar dayatma girişimlerinin de kınandığı belirtildi.
Somaliland’da irtibat bürosu bulunan ülkeler
Somaliland, 1991 yılında Somali’den tek taraflı ayrıldığını ilan etmiş ancak herhangi bir ülke tarafından bağımsız bir devlet olarak tanınmamıştı. Uluslararası toplum Somaliland’ı tanıma kararı almış olmasa da İngiltere, Etiyopya ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) de dahil olmak üzere bazı ülkelerin Somaliland’da irtibat büroları bulundurduğu biliniyor.
Türkiye’nin Somali’deki arabuluculuk rolü
Türkiye’nin Afrika Boynuzu bölgesinde güvenilir bir aktör olarak bölgenin barışı ve istikrarı için girişimlerini sürdürdüğü biliniyor. Bu kapsamda Türkiye, Somali Federal Hükümeti ile Somaliland bölgesel yönetimi arasındaki görüşmelerde 2013 yılından beri kolaylaştırıcı rol üstleniyor. Ayrıca, Etiyopya ve Somali arasında Temmuz 2024’te Türkiye’nin başlattığı arabuluculuk girişimi olan Ankara Süreci kapsamında taraflarla görüşmeler gerçekleştirilmişti. Bu çerçevede, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın daveti üzerine 11 Aralık 2024 tarihinde Ankara’da yapılan görüşmelerde Ankara Bildirisi imzalanmıştı.
Milli İstihbarat Akademisi’nin (MİA) geçtiğimiz ay yayımladığı raporda, Türkiye’nin Somali-Etiyopya hattında yürüttüğü “Ankara Süreci”nin, bölgesel barışın sağlanmasında öne çıkan diplomatik bir girişim olduğu vurgulanmış ve 1 Ocak 2024’te Etiyopya ile Somaliland arasında imzalanan mutabakat sonrası yaşanan krizin Türkiye’nin profesyonel arabuluculuk çabalarıyla çözüme kavuştuğu belirtilmişti.
