İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD-İran arasında mevcut gerilimin sonlandırılmasına yönelik müzakere sürecine ilişkin, “Top Amerika’nın sahasında, karar vermesi ve açıklama yapması gereken taraf onlar. ‘Ne savaş ne de barış’ durumunu devam ettirmeyeceğiz” dedi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, Katar merkezli Al Jazeera televizyonuna özel röportaj verdi. Galibaf, ABD-İran arasındaki askeri ve siyasi gerginliği sonlandırmaya yönelik müzakere sürecinde gelinen noktayı değerlendirdi. İranlı yetkili, ABD Başkanı Donald Trump’a yönelik uyarıda bulunarak, “Trump, yeniden savaş başlatmaya karar verirse, ara seçimlerde yaşadığı mağlubiyete benzer bir yenilgiye uğrayacağını bilmeli” dedi.
“Karar vermesi ve açıklama yapması gereken taraf onlar”
Galibaf, gelinen noktada ortada “ne savaş ne de barış” durumu bulunduğunu belirtirken, taraflar arasındaki temaslarda ABD’ye çok açık, şeffaf ve mantıklı bir cevap verdiklerini savundu. ABD tarafına İran’ın “haklı taleplerini” ilettiklerini belirten Galibaf, bu taleplerin ABD ve İsrail’in saldırganlığı ve tehditleriyle karşılık bulduğunu söyledi. İranlı yetkili, Washington ile anlaşma sağlanmasının mümkün olduğunu ancak İran’ın şartlarının kabul edilmesi gerektiğini vurgulayarak, ABD tarafından cevap beklediklerini belirtti. Galibaf, “Top bir bakıma Amerika’nın sahasında, karar vermesi ve açıklama yapması gereken taraf onlar” ifadelerini kullandı.
“Müzakerelerin devamı için sunduğumuz 7 şartın kabul edilmesi gerekiyor”
İran Meclis Başkanı, “Bunu birçok kez söyledik, müzakerelerin devamı için sunduğumuz 7 şartın kabul edilmesi gerekiyor. Ardından müzakereler başlayabilir ve sonrasında da Hürmüz Boğazı yeniden açılabilir. Ancak, ABD İran İslam Devrimi öncesinde de sonrasında da halkımıza zulmetmiştir. Dolayısıyla, özellikle başvurdukları yöntemler nedeniyle kendilerine karşı büyük güvensizlik duyuyoruz. Amerika kendisini bir kabadayı olarak görüyor ve uluslararası hukuku gözetmiyor” ifadelerini kullandı.
Görüşmelerin ABD’den cevap beklenmesi nedeniyle durup durmadığı ve anlaşmaya varılması konusunda umut olup olmadığı yönündeki bir soruyu cevaplayan Galibaf, tarafların bazı konularda 2 veya 3 kez karşılıklı görüş alışverişinde bulunduğunu, arabulucuların da mesajları ilettiğini söyledi. İran’ın nihai cevabını karşı tarafa gönderdiğini kaydeden Galibaf, “Bize cevap vermesi gereken taraf onlar. Anlaşmak isteyip istememeleri bizim için önemli değil. Ancak kararlılığımız şu: Bu 7 madde, kesin taleplerimizin arasında mutlaka yer alacak” dedi.
“‘Ne savaş ne de barış’ durumunu devam ettirmeyeceğiz”
Anlaşmaya varılması konusunda umut olup olmadığı sorusu üzerine Galibaf, “Bunu Amerikalılara sormalısınız” ifadelerini kullandı. İran’ın mevcut belirsizlik ortamını sürdürmeyeceğini vurgulayan Galibaf, “‘Ne savaş ne de barış’ durumunu devam ettirmeyeceğiz” açıklamasını yaptı.
İran dini lideri Mücteba Hamaney’in plan ve talimatlarının da bu yönde olduğunu belirten Galibaf, ABD’nin bu mesajı dikkate alması gerektiğini vurgulayarak, “Barış ve anlaşma yapmak istiyorlarsa adım atması gereken taraf onlar” değerlendirmesinde bulundu.
“Sürdürülebilir caydırıcılık sağlayabilecek bir noktaya ilerlememiz gerektiğine inanıyoruz”
İran’ın savaş ve diplomasi seçeneklerine ilişkin kapasitesinin ve muhtemel tavizlerinin sorulması üzerine Galibaf, Tahran’ın mevcut “ne savaş ne de barış” durumunda kalmayı hiçbir zaman kabul etmediğini belirtti. Bu durumdan çıkmakta kararlı olduklarını belirten Galibaf, çözümün yalnızca çatışmayı önlemek amacıyla müzakere etmekten geçmediğini söyledi. İranlı yetkili, “Ülkede sürdürülebilir bir caydırıcılık sağlayabilecek bir noktaya ilerlememiz gerektiğine inanıyoruz” ifadelerini kullandı.
İran müzakere heyetinde değişiklik planlandığı iddialarını yalanladı
Yabancı ülkelerin basınında İran müzakere heyetinde değişikliklerin planlandığına yönelik iddialara ilişkin Galibaf, “Müzakere heyetinde hiçbir değişiklik yapılmadı. Bu, çeşitli kişi ve kanallar tarafından sürekli gündeme getirilen bir dezenformasyon. Bazen ‘İran’da kiminle görüşeceğimizi bilmiyoruz’ diyorlar. Oysa her şey açık. İran’da bu çalışmaları yürüten 6 kişilik bir müzakere heyetimiz var ve bu heyetten ben sorumluyum. Elbette müzakerelerimize, temel, ulusal ve uluslararası meselelerimize ilişkin önemli kararlar, benim de üyesi olduğum Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nde alınıyor ve dini lider tarafından onaylanıyor. Ancak müzakerelerin yürütülmesi, müzakere heyeti ve sürecin takibinden sorumlu olan kişi açıkça benim. Bahsettiğiniz konu Amerikalıların yürüttüğü dezenformasyon çabalarından biridir” açıklamasını yaptı.
“İsrail’in aşırılıklarına karşı durursak, bu yöndeki her yaklaşımı memnuniyetle karşılarız”
Galibaf ayrıca, Türkiye-Pakistan-Suudi Arabistan arasındaki Mekke İttifakı’na ilişkin değerlendirmesinde, “İran’ın bu oluşuma üye olup olmamasından bağımsız olarak, İslam ülkeleri arasındaki her türlü ilişkiyi memnuniyetle karşılıyoruz. Bu ülkeler Tahran’ı ziyaret etmek istedi ve biz de onları ağırladık. Tahran da toplantı gerçekleştirildi. Dışişleri bakanlarının bu dörtlü toplantılarının gelecekte de Tahran’da devam etmesi planlandı. Bütün bu ülkelerin üzerinde uzlaştığı en önemli konu, Siyonist rejimin bölgedeki güvensizliğin temel kaynağı olduğuydu. Biz İslam ülkeleri olarak bu konuda ortak bir kanaate varır ve İsrail’in aşırılıklarına karşı durursak, bu yöndeki her türlü yaklaşımı memnuniyetle karşılarız. Bu, bizim her zaman arzuladığımız bir şey oldu” dedi.
İran’ın ABD’ye sunduğu 7 şart arasında ABD yaptırımlarının kaldırılması, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması, savaş tazminatlarının ödenmesi gibi maddeler yer alıyor.
