İngiltere, Kanada, Fransa ve Norveç dışişleri bakanlıklarının ortak açıklamasında, Batı Şeria’daki İsrailli yerleşimcilerin Filistinlilere yönelik yoğun şiddeti nedeniyle İsrail ile bağlantılı çeşitli kişi ve kuruluşlara yaptırım uygulanacağı bildirildi. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Nol Barrot, İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in yanı sıra yerleşimci örgüt lideri dört kişi ve 21 şiddet yanlısı yerleşimcinin ülkeye girişinin yasaklandığını açıkladı.
Uluslararası toplumun İsrail’in Batı Şeria’da sürdürdüğü işgaline yönelik tepkileri büyüyor. İngiltere, Kanada, Fransa ve Norveç, Tel Aviv yönetiminin Batı Şeria’da şiddeti finanse eden, kolaylaştıran ve gerçekleştiren İsrail bağlantılı kişi ve kuruluşlara karşı yeni yaptırım kararı aldıklarını açıkladı.
Dört ülkenin dışişleri bakanlarının yanı sıra Avustralya’nın da yer aldığı ortak açıklamada, adımların “Filistinli sivillere yönelik yerleşimci şiddetinin korkunç seviyelerinden sorumlu aşırılık yanlısı yerleşimcileri hesap verebilir kılmayı” amaçladığı belirtildi.
İsrail hükümetinin “sahadaki durumu ele almak için acil adımlar atmaması” halinde daha fazla adım atılacağı uyarısı yapıldığı açıklamada ayrıca, “İsrail hükümetini Batı Şeria’daki şiddet olayları için anlamlı bir hesap verebilirlik sağlamak üzere harekete geçmeye çağırmaya devam ediyoruz” ifadeleri kullanıldı.
Fransa, İsrailli Smotrich’in ülkeye girişini yasakladı
Tarafların açıkladığı yaptırımlar aynı kişi ve kuruluşları hedef almadı. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, yerleşimci örgütlerin dört lideri ve 21 şiddet yanlısı yerleşimcinin Fransa’ya girişinin yasaklandığını açıkladı.
İngiltere’den yapılan açıklamada ise söz konusu yaptırım paketinin, “aşırılık yanlısı yerleşimci grupların Batı Şeria’da cezasız şekilde faaliyet göstermesine izin veren finans akışlarını” kesmeyi hedeflediği kaydedildi. Açıklamada, yaptırım paketinin, kaynaklarının Filistinlilere ait binaların yıkımında kullanıldığı belirtilen bir inşaat şirketini de kapsadığı belirtildi.
Kanada’nın yaptırımları ise farklı bir inşaat şirketi ve sahiplerini içeriyor. Ottawa yönetiminin açıklamasına göre yaptırım listesinde belirlenen tüm kişi ve kuruluşlar ile Kanada vatandaşlarının işlem yapması yasaklandı.
İsrail’den yaptırım kararına kınama geldi
İsrail Dışişleri Bakanlığı ise söz konusu yaptırımları kınadı. Bakanlıktan yapılan açıklamada, yaptırım uygulayan ülkelerin hükümetleri “antisemitizmi kontrol edememekle” ve “benzer adımlarla antisemitizmi teşvik etmekle” suçladı.
Dört ülkenin aldığı karar, geçtiğimiz hafta Avustralya ve Yeni Zelanda tarafından açıklanan yaptırımların ardından geldi.
“Yerleşimci şiddeti, bölgenin geleceğine yönelik tehdit oluşturuyor”
Söz konusu karar, İsrailli yerleşimcilerin Batı Şeria’daki Filistinlilere yönelik şiddet olayların artırdığı bir dönemde geldi. Diplomatlar, bu şiddetin Filistin devletinin kurulma ihtimalini zayıflatmayı amaçladığı değerlendirmesinde bulunuyor.
Endişe edilen konulardan biri de İsrail’in Doğu Kudüs’ün doğusunda inşa etmeyi planladığı, “E1 Projesi” olarak bilinen yerleşim planı olarak değerlendiriliyor. Söz konusu planın Batı Şeria’yı ikiye böleceği ve Filistinlilerin bağımsız devletlerinin bir parçası olarak görmek istediği Doğu Kudüs ile bağlantılarını keseceği belirtiliyor.
Öte yandan Fransa’nın 12 Haziran’da başkent Paris’te İsrailli ve Filistinli sivil toplum kuruluşlarını bir araya getirecek bir toplantı düzenlemesi bekleniyor. Toplantıda çeşitli ülkelerin dışişleri bakanlarının da yer alması bekleniyor.
İsrail’in Batı Şeria’yı işgali
1967 yılında İsrail’in Batı Şeria, Doğu Kudüs, Gazze Şeridi, Sina Yarımadası ve Golan Tepeleri’ni işgal etmesiyle sonuçlanan “Altı Gün Savaşı”nın ardından yaşanan süreçte, İsrail, Batı Şeria’da yasa dışı yerleşim birimleri inşa etmeye başlamıştı.
Birleşmiş Milletler (BM) dahil birçok ülke ve uluslararası kuruluş, bu yerleşimlerin uluslararası hukuka aykırı olduğunu belirtiyor.
