Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) lideri Nikos Hristodulidis’in Kapalı Maraş’ın Birleşmiş Milletler (BM) yönetimine devredilmesi karşılığında Mağusa Limanı’nın Avrupa Birliği (AB) kontrolünde doğrudan ticarete açılması önerisine “Bu benim kabul edebileceğim bir şey değil” yanıtını verdi.
KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman, katıldığı canlı yayın programında Kıbrıs sorununa ilişkin açıklamalarda bulunarak, GKRY lideri Hristodulidis’in gündeme getirdiği Kapalı Maraş ve Mağusa Limanı önerisinin ayrıntılarını değerlendirdi. Rum liderin kendisine yazılı bir 19 maddelik öneri paketi sunmadığını yineleyen Erhürman, Kapalı Maraş’ın Birleşmiş Milletler (BM) yönetimine devredilmesi karşılığında Mağusa Limanı’nın Avrupa Birliği (AB) kontrolüne alınmasını öngören formülü kabul etmesinin mümkün olmadığını söyledi.
“Mağusa Limanı zaten açık, sorun doğrudan ticaret yapılamaması”
Hristodulidis’in önerisinin Maraş’ın BM yönetimine devredilmesini ve Mağusa Limanı’nın AB kontrolünde ticarete açılmasını içerdiğini belirten Tufan Erhürman, “Maraş’ı Birleşmiş Milletler yönetimine devretmek, Güvenlik Konseyi kararları çerçevesinde; Mağusa Limanı’nın da AB kontrolünde açılması. Söylenen bu” ifadelerini kullandı.
Mağusa Limanı’nın halihazırda faaliyet gösterdiğini vurgulayan Tufan Erhürman, asıl sorunun limanın açık veya kapalı olması değil, AB ile doğrudan ticaret yapılamaması olduğunu belirtti. KKTC Cumhurbaşkanı, “Mağusa Limanı açık bir limandır. Mağusa Limanı kapalı bir liman değil. Bizim limanlarımızdaki sorun Avrupa Birliği ile doğrudan ticaret yapamıyor oluşumuzdur” dedi.
“Doğrudan Ticaret Tüzüğü yürürlüğe girmiyor”
Rum liderin önerisinin AB Doğrudan Ticaret Tüzüğü’nün yürürlüğe girmesini sağlamadığını belirten Tufan Erhürman, konuyu Hristodulidis’e doğrudan sorduğunu ve olumsuz cevap aldığını açıkladı. Önerinin Mağusa Limanı’nın AB kontrolüne alınması yoluyla ticaret yapılmasını öngördüğünü ifade eden Erhürman, “Doğrudan ticaret tüzüğünün yürürlüğe girmesi mi bu? Hayır, tüzüğün yürürlüğe girmesi değil. Ama AB kontrolünde olduğu için doğrudan ticaretin başlaması” diye konuştu.
Maraş’ın BM yönetimine devredilmesi ile Mağusa Limanı üzerinden ticaret yapılmasının birbirine bağlanmasını eleştiren KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman, “Maraş’ı niye BM idaresine vermenin karşılığı haline geliyor bu? Bunlar dengeli şeyler mi?” ifadelerini kullanarak, önerinin kabul edilebilir bir karşılıklılık içermediğine işaret etti.
“20 yıl önce Talat’a sunulan formül yeniden getirildi”
Hristodulidis tarafından gündeme taşınan önerinin yeni olmadığını belirten Tufan Erhürman, benzer bir formülün 2006 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat’a sunulduğunu hatırlattı. Erhürman, “Bu formül 2006 yılında Sayın Talat’ın Cumhurbaşkanlığı döneminde sunulmuş bir formül. Yani 20 sene geçti üstünden. 20 sene sonra yeni bir formül diye getirildi” dedi.
Talat’ın söz konusu öneriyi o dönemde reddettiğini ve gerekçelerini açıkladığını belirten Erhürman, aynı formülün yıllar sonra yeniden gündeme getirilmesine dikkat çekti. Öneriye ilişkin tutumunu net bir şekilde ortaya koyan Erhürman, “Bu benim kabul edebileceğim bir şey değil ki” ifadelerini kullandı.
“Müzakere olsun diye müzakere yapmam”
KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman, New York’ta gündeme gelen üçlü görüşmeye neden katılmadığına ilişkin de açıklamalarda bulundu. Kıbrıs sorununda sonuç üretmeyen ve yalnızca görüşmelerin devam etmesine dayanan bir müzakere anlayışını benimsemediğini vurgulayan Tufan Erhürman, müzakere sürecinin belirli bir hedefe ve sonuç almaya yönelik olması gerektiğini vurguladı. Tufan Erhürman, “Müzakere olsun diye müzakere yapmam. Sizi bu masada on sene daha süründürmem” diyerek, sonuçsuz görüşmelerin yıllarca devam ettirilmesine karşı olduğunu belirtti.
