Ankara’da 7-8 Temmuz tarihlerinde gerçekleştirilecek olan NATO Zirvesi’ne hazırlık amacıyla Almanya’nın başkenti Berlin’de bir araya gelen Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya ve Polonya’nın hükümet ve devlet başkanları Türkiye’deki zirvede Ukrayna’ya olan desteklerinin devam ettiğine ilişkin güçlü bir mesaj vereceklerini duyurdu. Almanya Başbakanı Friedrich Merz, toplantıya ilişkin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a bilgi vereceğini belirtti.
Almanya, Fransa, İngiltere, İtalya ve Polonya’dan oluşan ve “E5” olarak adlandırılan Avrupa ülkelerinin hükümet ve devlet başkanları ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Almanya’nın başkenti Berlin’de, Ankara’da 7-8 Temmuz’da düzenlenecek NATO zirvesine hazırlık toplantısı gerçekleştirdi.
Almanya Başbakanlığı’ndaki toplantıya Başbakan Friedrich Merz ev sahipliği yaparken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, istifa eden ancak halefi belirlenene kadar görevine devam edeceğini açıklayan İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Polonya Başbakanı Donald Tusk Berlin’de hazır bulundu. ABD’de bulunan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ise toplantıya görüntülü konferans yoluyla katıldı.
Toplantıda Ukrayna’ya daha fazla nasıl destek sağlanacağı, Avrupalıların İran sorununun çözümünde üstleneceği rol ve NATO ülkeleri arasındaki yük paylaşımı konuları masaya yatırıldı.
“Cumhurbaşkanı Erdoğan’a bilgi vereceğim”
Toplantının ardından düzenlenen ortak basın toplantısında ilk sözü alan ev sahibi Almanya Başbakanı Merz, Ankara’daki NATO Zirvesi’ne iki hafta kaldığına işaret ederek, “Bu önemli zirveyi hep birlikte bir başarıya dönüştürmek istiyoruz” diye konuştu.
ABD’de bulunan Rutte’nin de toplantıya görüntülü konferans yoluyla bağlandığını belirten Merz, 7-8 Temmuz’da Ankara’da yapılacak NATO Zirvesi’ne hazırlık amacıyla yaptıkları toplantıya ilişkin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump’a bilgi vereceğini belirtti.
Avrupalılar zirvede Ukrayna’ya desteklerinin süreceği mesajını verecek
E5 ülkeleri olarak toplantıda Ankara’daki NATO Zirvesi’nde mesaj verecekleri 5 madde üzerinde mutabık kaldıklarını belirten Almanya Başbakanı Merz, “Bunlardan birincisi tüm müttefiklerin menfaatine olan Avrupa-Atlantik bölgesinde güvenliği sağlayan güçlü ve birleşik bir NATO’yu birlikte savunuyoruz. İkincisi, ittifakı yenilemek istiyoruz ve Avrupa ayağını güçlendiriyoruz. Üçüncüsü, savunma politikamızda tek başımıza hareket etmek yerine Transatlantik ve Avrupa düzeyinde daha fazla işbirliği istiyoruz. Bu nedenle, Almanya’nın silahlı kuvvetlerini ve savunma sanayisini ittifak ve Avrupa içinde sağlam bir şekilde konumlandırmak istiyoruz” diye konuştu.
Toplantıda mutabık kaldıkları dördüncü başlığın Ukrayna ile ilgili olduğunu ifade eden Merz, “Ankara’da Ukrayna’ya yönelik güçlü bir destek sinyali vermek istiyoruz. Federal Hükümet, Avrupa’daki NATO müttefikleri olarak Kiev’e güçlü bir mali taahhütte bulunmamızı öneriyor. Rusya’ya verilen mesaj şudur: Ukrayna güçlü kalacak ve Avrupa’nın desteği azalmayacak. Transatlantik düzeyde uzun zamandır görülmemiş bir uzlaşma içindeyiz. Moskova’nın bundan ders çıkarmasını umuyoruz. Barış görüşmelerine başlama zamanı geldi” değerlendirmesinde bulundu.
Merz, E5 ülkelerinin hükümet ve devlet başkanlarının toplantısında ABD ile İran arasındaki müzakerelere ilişkin değerlendirmelerde bulunduklarını belirterek, “ABD ile İran’ın bir çerçeve anlaşması üzerinde uzlaşmasını memnuniyetle karşılıyoruz, müzakereleri destekliyoruz. Şartlar sağlandığında üzerimize düşeni yapacağız” dedi.
Avrupalıların İran konusundaki rolü
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da, “Avrupalılar ve Amerikalılar arasında yakınlaşma sürecinin başladığı bir döneme girmiş bulunuyoruz. Amerikalılar da bizimle birlikte Ukrayna’nın bütünlüğünü desteklemek, altyapısını güçlendirmek ve Rusya’ya yaptırım uygulamak konusunda aynı yolda olduğumuzu ortaya koyduk. Bu birliği daha da pekiştirmek istiyoruz” diye konuştu.
ABD ile İran arasındaki görüşmelere vurgu yapan Fransa Cumhurbaşkanı Macron, “Biz de ister geçici görev kapsamında olsun ister Hürmüz Boğazı için şartları belirlemek olsun bu sürece katılmak istiyoruz “dedi.
Macron, “Avrupalılar olarak ortak çözümler üretmek, caydırıcılık yeteneklerimizi artırmak için birlikte çalışmak istiyoruz. Bu, birlikte hareket etmek ve endüstriyel ortaklığımızı daha da genişletmek istediğimize yönelik kararlılığımızın bir göstergesidir” dedi.
“Endüstriyel temelimizi güçlendirmek için gerekli olan varlıkları göz ardı etmemeliyiz”
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de, “Avrupa, güvenlik ve savunma konusunda özellikle de daha güçlü bir Avrupa bileşeni çerçevesinde sorumluluklarını üstlenmek istiyor. Transatlantik ittifak içinde, Avrupa’daki endüstriyel temelimizi güçlendirmek için gerekli olan varlıkları da göz ardı etmemeliyiz” ifadelerini kullandı.
“Fırsatlar oluşturmak ve bunları savaş alanında kullanmaya devam etmek istiyoruz”
İngiltere Başbakanı Keir Starmer de Ukrayna’ya desteklerinin süreceğini ifade ederek, “Ukrayna’ya olan sarsılmaz desteğimizi ifade etmiştik ve bunu burada da teyit ediyoruz. Yeni fırsatlar oluşturmak ve bunları savaş alanında kullanmaya devam etmek istiyoruz. Rusya’nın diğer alanlarda da zayıfladığına dair net işaretler var. Ekonomi geriliyor ve bu nedenle Rusya’nın ekonomisi üzerinde baskıyı artırmamız gereken gerçekten önemli bir andayız. Ukrayna’ya verdiğimiz destekle bunu ilerletmeye kararlıyız” dedi.
Tusk, Ukrayna ile yaşanan son gerilime rağmen destek sözü verdi
Berlin’de ortak basın toplantısında açıklamaları merakla beklenen isim ise Polonya Başbakanı Donald Tusk oldu. Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’e 2023’te verilen Polonya’nın en yüksek devlet nişanı “Beyaz Kartal”ın geri alınması sonrası iki ülke arasında yaşanan gerilime rağmen Tusk, Kiev’e destek sözü verdi.
Tusk, E5 formatında yapılan toplantının önemine işaret ederek, “Ülkelerimizin Avrupa’nın birliğini ve Transatlantik birliği korumak istediğini teyit etmek için buradayız. Ukrayna için bu dramatik anda, Avrupa ve Transatlantik topluluk olarak birliğimizi korumak istememiz son derece önemlidir. Bu nedenle, Ankara’daki zirve öncesinde, şartlar ve duygular ne olursa olsun, bunu çok net bir şekilde ifade etmemiz büyük önem taşıyor. Her yerde ve her konuda duygular her zaman vardır. Bizler Avrupa’nın birliğini savunacağız. Rusya ile savaşta Ukrayna’nın yanındayız. Bazı politikacılar bunu her zaman pek takdir etmese de Transatlantik bağları da savunacağız ve Polonya da bunun için elinden geleni yapacaktır” dedi.
İstifa eden Starmer’e duygusal veda
E5 ülkelerinin hükümet ve devlet başkanlarının ortak basın toplantısında söz alan Merz, Macron, Meloni ve Tusk geçtiğimiz günlerde istifa eden ancak halefi seçilene kadar görevini sürdürecek olan İngiltere Başbakanı Starmer’e bugüne kadarki çabaları için teşekkür etti.
Almanya Başbakanı Merz, “Çok güçlü bir NATO ve birleşik bir Avrupa için çok şey yaptınız. Görevden ayrılmanızdan dolayı üzüntü duyuyorum. Ancak son aylarda sahip olduğumuz mükemmel işbirliği için teşekkür ederim” ifadelerini kullandı.
E5 platformu, Avrupa ülkeleri arasında savunma işbirliğini güçlendirmek ve Rusya ile savaşta Ukrayna’ya destek konusunda işbirliğini koordine etmek amacıyla 2024 yılında kurulmuştu.
