Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Terörsüz Türkiye sürecine ilişkin, “Silahların bırakıldığı, tasfiye sürecinin gerçekleştiği ve fesih sürecinin tamamlandığı teyit edilecektir. Bu teyit de Milli Güvenlik Kurulu kararı ile ilan edilecektir. Şu anda tespit aşaması devam ediyor” dedi.
Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Uçum, Türkiye Basın Federasyonu’nun düzenlediği Anadolu Sohbetleri programında gündeme dair açıklamalarda bulundu. Terörsüz Türkiye süreci kapsamında hazırlanan Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun’un Resmi Gazete’de yürürlüğe girmesiyle birlikte yeni bir sürecin başladığını aktaran Uçum, “Bu aşamalardan ilki silahların bırakılması ve tasfiye sürecinin tamamlanmasıdır. Buna ilişkin tespitler ilk aşamadır. Yasadan önce de fiilen başlamış olan bu aşama, yasayla birlikte devam eden bir aşamadır. Bu aşamadan sonra yasanın gerektirdiği diğer aşama olan teyit ve ilan aşamasına geçilecektir. Silahların bırakıldığı, tasfiye sürecinin gerçekleştiği ve fesih sürecinin tamamlandığı teyit edilecektir. Bu teyit de Milli Güvenlik Kurulu kararı ile ilan edilecektir. Şu anda tespit aşaması devam ediyor. Teyit ve ilan aşamasının mümkünse ekim ayında, değilse kasım ayında, en geç bu yıl bitmeden gerçekleşmesi beklenmektedir” ifadelerini kullandı.
Süreç kapsamında teyit ve ilan aşamasına erken geçilmesinin yasanın fonksiyonu yerine getirmesi açısından pozitif bir hava oluşturacağına dikkati çeken Uçum, bu sebeple tespit sürecinin takip edilmesi ve değerlendirmelerin yapılmasının son derece önemli olduğunu vurguladı.
“Yasanın kapsamında olanlar 6 ay içerisinde başvuru yapacaktır”
Milli Güvenlik Kurulu’nun ilanın ardından 6 aylık başvuru sürecinin başlayacağını dile getiren Uçum, “Bu 6 ay içerisinde yasanın kapsamında olanlar ilgili yerlere başvuru yapacaktır. Ya bu kişiler bulundukları yerlerdeki cumhuriyet savcılıklarına ya da Takip ve Değerlendirme Kurulu’nun göstereceği diğer mercilere başvuru yapacaktır. Belki yurtdışı başvuruları için bizim yurtdışı misyonları da başvuru merci olarak gösterilebilir” dedi.
“Çerçeve yasa otomatik bir erteleme mekanizmasını devreye sokan bir yasa değildir”
Başvuruların yapılmasının ardından her kişinin başvurusunun kendi dosyası üzerinden ele alınacağını aktaran Uçum, “Bu yasa otomatik bir erteleme mekanizmasını devreye sokan bir yasa değildir. MGK kararı ilan edildikten sonra erteleme uygulaması devreye girmeyecektir. Erteleme uygulamasının devreye girmesi için birinci unsur başvurunun yapılmasıdır. İkinci unsur, ilgili merciler bu başvuruları ele alacaktır. Başvurular birkaç açıdan incelenecektir. Yetkili merciler, başvuru sahibinin ilişkili olduğu örgüt açısından kapsama girip girmediğine bakacaktır. Bu kişinin o örgütle ilişkisi bakımından kapsama girip girmediğine bakacaktır. Bu kişi ile ilgili isnat edilen suçlar, yasanın kapsamına girip girmediği açısından değerlendirilecektir. Bu kişinin yasanın belirlediği istisnalar kapsamında olup olmadığına bakılacaktır” ifadelerine yer verdi.
Çerçeve yasa kapsamında infaz erteleme talebinin reddedilen başvuru sahibinin karara karşı itiraz hakkına da sahip olacağını dile getiren Uçum, kabul edilen ertelemelere karşı da diğer ilgililerin itiraz edebileceğini, bu sayede aşamalı yargısal denetimin ön görüldüğünü söyledi. Uçum, toplam 15 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazının 5 yıl, toplam 15 yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkum olan hükümlülerin cezalarının infazının 10 yıl ertelenmesinin ardından infaz süreci içerisinde erteleme kararının yeniden değerlendirilebileceğini kaydetti.
“Muhtemelen Öcalan’a bir alt komisyonda görev verilecektir”
Terörsüz Türkiye süreci kapsamında terör örgütü PKK’nın elebaşı Abdullah Öcalan’a bir statü verilip verilmeyeceği tartışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Uçum, “Yürütme bünyesinde oluşturulan Takip ve Değerlendirme Kurulu, dört tane alt komisyon oluşturuyor. Bu alt komisyonlardan birisi de bu silahsızlanma ve fesih sürecinin sıkı bir biçimde takibiyle ilgili bir komisyon. Muhtemelen Öcalan’a bu komisyonda bir görev verilecektir. Buradaki statüden kasıt, bekleneni daha iyi yapabilmesi için ona sağlanan bir imkandır. Bu farklı şekillerde değerlendirilmesi gereken bir durum değildir. İmralı’da cezaevine bağlı ek bir ünite olarak inşa edilmiş olan yapıda bu süreçteki rolünü daha rahat yerine getirebilmesi için oluşturulmuş bir imkandır. Bunlardan aslında fiilen serbest bırakıldı şeklinde bir sonuç çıkarılamaz” diye konuştu.
“Örgütü kim kuruyorsa, silahı kim kullandırtmışsa feshedecek olan da odur”
Öcalan ile yürütülen sürecin bir diyalog süreci olduğunu ve bu diyalogda hedefin belli olduğunun altını çizen Başdanışman Uçum, “Terör örgütünün fiilen tasfiye sürecinin tamamlanması, silahların bırakılmasının tamamlanması dolayısıyla orada muhatap zaten örgütü kim kuruyorsa, silahı kim kullandırtmışsa feshedecek olan da, silahı bıraktıracak olan da odur. Öbür türlü devlet bunu güvenlik pratiğiyle yapar. Ama bunu bu yöntemle yapmayı tercih ettiğine göre o diyalog üzerinden onu yapar. Diyalogda muhatap aldığı kişinin de bu görevi daha rahat yerine getirebilmesi için bir komisyonda görevlendirilmesi, daha rahat bir çalışma ortamına kavuşması bu sürecin nihayete ermesi açısından bir gerekliliktir. Bu sağlanan bir imtiyaz değildir” ifadelerine yer verdi.
Bu görevin hukuken resmi bir görev olmadığına dikkati çeken Uçum, terör örgütünün tasfiyesine ilişkin yürütülen diyalog sürecinin ilerletilmesi açısından bir imkan verilmesinin hukuka aykırı olmadığını belirtti.
“Rutin dışı süreçleri rutin yöntemlerle yönetemezsiniz”
Rutin dışı süreçlerin rutin dışı yöntemlerle yönetilebileceğini kaydeden Uçum, “Terörsüz Türkiye süreci rutin dışı bir süreçtir. Rutin dışı süreçleri rutin yöntemlerle yönetemezsiniz. Rutin dışı süreçleri rutin yöntemlerin kısıtları üzerinden ilerletemezsiniz. Dolayısıyla denetim süreçlerini bu erteleme süresinde aynı şekilde uygulayamazsınız. Ama burada rutin dışında bir takip süreci koyarsınız. Çok daha etkili bir takip sistemi koyarsınız. Burada da Öcalan’la ilgili geliştirilen yaklaşım bu rutin dışı süreçte bir rol üstlenmiş, o rolün gereğini yerine getirmesi için bir takım imkanlara sahip olması gereken kişiye bu rutin dışı süreç yönetimi çerçevesinde sunulan imkanlardır” dedi.
