Bakan Kacır, Türkiye’nin yapay zeka hedeflerini açıkladı: 10 milyar dolarlık yatırım

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TRT World Forum 2026’da Türkiye’nin 2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı’nın hedeflerini açıkladı. Kacır, 5 milyon vatandaşa yapay zeka okuryazarlığı kazandırmayı ve veri merkezleri, bulut bilişim ile yapay zekâ altyapısında en az 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımını harekete geçirmeyi hedeflediklerini söyledi.

TRT World Forum 2026’da konuşan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, yapay zekanın sunduğu fırsatları, beraberinde getirdiği riskleri ve Türkiye’nin bu alandaki yol haritasını değerlendirdi. Teknolojinin insan odaklı bir anlayışla geliştirilmesi gerektiğini vurgulayan Kacır, yapay zeka sistemlerine yetki devredilmesinin insanın sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını belirtti.

Yapay zekanın üretimden ulaşıma, eğitimden kamu hizmetlerine kadar birçok alanı dönüştürdüğüne dikkat çeken Kacır, gelişmiş sistemlerin şeffaflığı ve hesap verebilirliğinin önem kazandığını ifade etti. Kacır, “Yapay zekaya yetki devredebiliriz, ancak sorumluluğu devredemeyiz” dedi.

5 milyon vatandaşa yapay zeka eğitimi hedefi

Türkiye’nin 2026-2030 Yapay Zeka Eylem Planı’nı hazırladıklarını açıklayan Kacır, planın “Farkında ol, faydalan, inşa et ve yön ver” olmak üzere dört temel eksen üzerine kurulduğunu söyledi.

Türkiye’yi yapay zeka teknolojilerinde öncü ülkeler arasına taşımayı amaçladıklarını belirten Kacır, 5 milyon vatandaşa yapay zeka okuryazarlığı kazandırmayı hedeflediklerini kaydetti. Plan kapsamında ayrıca 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ile bu teknolojileri farklı sektörlerde uygulayabilecek 100 bin profesyonelin yetiştirilmesi öngörülüyor.

Kacır, araştırmacıların ve girişimcilerin gerçek hayattaki sorunlara çözüm geliştirebilmesi için en az 2 bin kamu veri setini erişime açacaklarını bildirdi.

Veri merkezi kapasitesi en az 1 gigavata çıkarılacak

Yapay zeka alanındaki gelişimin güçlü bir hesaplama altyapısı gerektirdiğini vurgulayan Kacır, Türkiye’nin veri merkezi kapasitesini 2030 yılına kadar en az 1 gigavata çıkarmayı hedeflediklerini açıkladı.

Kacır, bu doğrultuda veri merkezleri, bulut bilişim ve yapay zekâ altyapısında özel sektör öncülüğünde en az 10 milyar dolarlık yatırımı harekete geçirmeyi planladıklarını belirtti. HIT-30 Programı ile de yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarını hızlandırdıklarını ifade etti.

BİLGE’nin ilk sürümü yakında geliştiricilere açılacak

Türkçe büyük dil modeli BİLGE’ye ilişkin bilgi veren Kacır, modelin ilk sürümünü yakında geliştiricilerin kullanımına sunacaklarını duyurdu.

BİLGE’nin Türkiye’nin teknolojik bağımsızlığını güçlendireceğini belirten Kacır, modelin Türkçe ve yerel ekosistem için tasarlanmış yeni üretken yapay zekâ uygulamalarına imkân sağlayacağını söyledi. Girişimlerin, araştırmacıların ve şirketlerin model üzerinden yeni ürün ve hizmetler geliştirebileceğini kaydetti.

Yapay Zeka Etik Kurulu kurulacak

Yapay zekanın güvenli ve sorumlu kullanımına yönelik adımlar da atacaklarını belirten Kacır, düzenlemelerin uygulamaların taşıdığı risklerle orantılı olması gerektiğini vurguladı.

Üretim süreçlerini iyileştiren bir sistem ile tıbbi tedaviyi veya temel kamu hizmetlerine erişimi etkileyen bir sistemin aynı yükümlülüklere tabi olmaması gerektiğini ifade eden Kacır, etkisi yüksek uygulamalarda daha güçlü güvenceler, kullanım öncesi değerlendirmeler ve etkin insan denetimi öngördüklerini söyledi.

Kacır, öncelikli sektörlerde girişimcilerin ve araştırmacıların yeni teknolojileri belirli kurallar altında test edebileceği düzenleyici deneme alanları oluşturacaklarını da açıkladı. Kurulacak Yapay Zeka Etik Kurulu’nun mahremiyetin korunması, ayrımcılığın önlenmesi ve çocukların güvenliği konularında geliştiricilere ve kurumlara rehberlik edeceğini belirtti.

82 bin üniversite öğrencisine yapay zekâ becerisi kazandırıldı

Türkiye’nin mevcut çalışmalarını da paylaşan Kacır, eğitim ve yarışma programları aracılığıyla bugüne kadar 82 bin üniversite öğrencisine yapay zekâ becerileri kazandırıldığını söyledi.

Ulusal süper bilgisayar altyapısının gelişmiş hesaplama kapasitesinden 9 bin araştırmacının yararlandığını belirten Kacır, Dijital Avrupa Programı ve EuroHPC aracılığıyla araştırmacılar ile girişimlere Avrupa’nın önde gelen süper bilgisayarlarında 100 milyon dolar değerinde hesaplama kaynağına ücretsiz erişim sağlandığını kaydetti.

“Her ülke etkin söz hakkına sahip olmalı”

Yapay zekayla üretilen dezenformasyon, deepfake içerikler ve algoritmik ayrımcılığın toplumsal güveni tehdit ettiğine dikkat çeken Kacır, hiçbir ülkenin bu alandaki sorunlarla tek başına mücadele edemeyeceğini ifade etti.

Türkiye’nin G20, OECD, UNESCO, Türk Devletleri Teşkilatı ve Birleşmiş Milletler bünyesindeki çalışmalara katkı sunduğunu belirten Kacır, yapay zekanın geleceğini belirleyecek kuralların oluşturulmasında tüm ülkelerin etkin söz hakkına sahip olması gerektiğini vurguladı.

Yapay zekayla şekillendirilen geleceği bir “emanet” olarak nitelendiren Kacır, gelecek nesillere güçlü teknolojilerin yanı sıra bu sistemleri sorgulama özgürlüğü ve hesap verebilir kurumlar bırakılması gerektiğini söyledi.