Bakan Fidan ve Macaristan dışişleri Bakanı Orban’dan ortak açıklama

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Macaristan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Anita Orban, ortak basın açıklaması gerçekleştirdi. Bakan Fidan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na ilişkin yaptığı açıklamada, “Türkiye başka bir ülkenin toprağına asker gönderip orada bir saldırı yapmayacak” dedi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Macaristan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Anita Orban, Dışişleri Bakanlığı’ndaki gerçekleştirilen Türkiye-Macaristan Ortak Planlama Grubu Birinci Toplantısı’nın ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.
Bakan Fidan, toplantının iki ülke arasındaki stratejik ortaklığı daha da güçlendirme istikametinde önemli bir adım teşkil ettiğini ifade ederek, toplantı esnasında ikili ilişkilerin bütün yönleriyle ele aldıklarını kaydetti. Ayrıca Fidan, gelecek sene Macaristan’da gerçekleştirilecek olan Yüksek Düzeyli Stratejik İş Birliği Konseyi Toplantısı için de hazırlıkların gözden geçirildiğini söyledi.
“Macaristan’daki NATO İleri Kara Kuvvetleri’ne katkı sağlamayı sürdüreceğiz”
Bakan Fidan, 2025 yılında 5 milyar doları aşan ikili ticaret hacminin 10 milyar dolar seviyesine taşımayı hedeflediklerini belirterek, “Bunun için neler yapılabilir diye tekrar gözden geçirdik. Bugün Ticaret Bakanlarımız da kendi aralarında bir video konferans gerçekleştirdiler. Ayrıca savunma sanayii alanındaki iş birliğimizi de daha ileri taşımak için çalışıyoruz. Ortak üretim ve teknoloji geliştirme projelerinde bir takım mesafeler kat edildi. Bunlar daha ileri nasıl taşınır arayışı içerisindeyiz. Bu vesileyle müttefikimiz Macaristan’daki NATO İleri Kara Kuvvetleri’ne katkı sağlamayı sürdüreceğiz” diye konuştu.
Türk ürünlerinin Avrupa’ya taşınması bağlamında da Macaristan’ın kritik bir rota teşkil ettiğini dile getiren Fidan, “Bilim, teknoloji, eğitim, kültür ve turizm alanlarındaki ortak faaliyetlerimizi de ilişkilerimizin geleceğine yapılan uzun vadeli bir yatırım olarak görüyoruz” dedi.
Macaristan’ın Türk dünyası ile sahip olduğu tarihi ve kültürel bağların da Türkiye için son derece önemli olduğuna dikkati çeken Fidan, “Bu çerçevede Macaristan’ın gözlemci üye olduğu Türk Devletleri Teşkilatı’ndaki mevcudiyetini kıymetli buluyoruz ve bu iş birliğini daha da güçlendirmek istiyoruz” ifadelerini kullandı.
“Bugün savaşın Karadeniz’e yayılmakta olduğunu görmekteyiz”
Görüşmede Rusya ve Ukrayna arasında devam eden savaşın da değerlendirildiğini bildiren Fidan, “Ukrayna’daki savaş bölgesel ve küresel istikrara yönelik maalesef başlıca tehditlerden biri olmaya devam etmekte. Savaşın başından bu yana çatışmaların Karadeniz’e sirayet etmemesini sağlamamak için çok çalıştık. Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ni titizlikle uygulamamız ve Karadeniz Tahıl Girişimi, bu yaklaşımımızın somut örnekleri oldu. Bugün ise savaşın Karadeniz’e yayılmakta olduğunu görmekteyiz. Sivil gemilere yönelik artan saldırılar bölgemizdeki can, mal, seyir ve çevre güvenliğine ciddi tehdit oluşturmakta. Karadeniz’in yeni bir çatışma cephesine dönüşmesine bölge ülkeleri olarak asla izin vermememiz gerekiyor. Maalesef, bütün cephelerde savaş yaygınlaştıkça Karadeniz’de de etkisini gösteriyor. Bu konulardaki uyarılarımızı her iki tarafa da yapmaktayız. Çözüm önerilerimizi de iki tarafa yapmaktayız ama şu anda kışa görmeden önce her iki tarafta birbirlerine belli bir askeri üstünlük sağlamak için muazzam bir saldırı içerisindeler. Bu Karadeniz’deki seyir güvenliğini ciddi şekilde etkiliyor. Özellikle Türk bayraklı, Türk sahipli ya da Türk personelli gemilerin de bundan etkilendiğini görüyoruz. Bunun durması için elimizden geleni yapıyoruz” açıklamasında bulundu.
Macaristan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Anita Orban ise iki ülke arasındaki iş birliğini daha da güçlendirmek için bir temel oluşturan çok yararlı ve ileriye dönük görüşmeler yaptıklarını kaydetti.
Macaristan’ın dış ilişkilerinde Türkiye’nin çok önemli bir yer kapladığını dile getiren Orban, enerji, savunma sanayii olmak üzere birçok konuyu ele aldıklarını ve ikili ilişkilerde yeni bir yön oluşturduklarını, ayrıca teknik iş birliğini artırmaya karar verdiklerini belirtti.
Bakan Fidan ve Bakan Orban, açıklamalarının ardından basın mensuplarının sorularını cevapladı.
Bir gazeteci tarafından Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’na ilişkin soru sorulması üzerine Fidan, Suudi Arabistan’ın Başkenti Riyad’da 5 Ekim’de düzenlenen Ortak Savunma için Mekke Anlaşması Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi Toplantısı’na katılım sağladığını hatırlatarak, şöyle konuştu:
“Olağanüstü toplantıya katılmamızın ana nedenleri arasında özellikle Suudi Arabistan’ın maruz kaldığı saldırıların görüşülmesi vardı. Diğer taraftan alınması gereken kurumsallaşmayla ilgili bir takım ciddi kararlar vardı. Özellikle askeri karargahın yapısı, sekreteryanın durumu, yeni sekreterin atanması gibi başlıca konular, kurumsallaşmayla ilgili maddeler arasındaydı. Anlaşma imzalanalı çok az olmasına rağmen kurumsallaşma ve pratik adımlar çok hızlı bir şekilde atılıyor. Taraflar bu konuda ciddi olduklarını ve somut sonuçlar görmek istediklerini ortaya koydukları iradeyle göstermiş oluyorlar.”
“Türkiye başka bir ülkenin toprağına asker gönderip orada bir saldırı yapmayacak”
Özellikle Yemen’den yapılan saldırılara yönelik Türkiye’nin Pakistan’la beraber savunmaya ne tür katkı yapabilir diye değerlendirmelerin de yapıldığını belirten Fidan, “Burada zaman zaman ortaya konan ucuz siyasal retoriklerin gerçeklikle örtüşmediğini de ifade etmek istiyorum. Yemen’de meşru hükümet güçleri mevcut mücadeleyi devam ettirmekte. Suudi Arabistan onlara destek veriyor. Ama diğer taraftan da olayın barışla, diyalogla çözümlenmesi için biz elimizden geleni de yapıyoruz. Bu konuda Suudi Arabistan’ın yapıcı desteği var ama bunun adı bir savunma anlaşmasıdır. Bu anlaşmaya taraf olan ülke saldırıya uğradığı zaman siz savunma için yanında olursunuz. Bu bir saldırı anlaşması değil. Türkiye başka bir ülkenin toprağına asker gönderip orada bir saldırı yapmayacak” açıklamasında bulundu.
Anlaşmanın Meclis’e gönderilmesi için gerekli çalışmaların nihayete erdiğini de kaydeden Fidan, “Cumhurbaşkanımıza da nihai arzımızı bu konuda yaptık. Bunu en kısa sürede Meclis’e sevk etme yönünde kararımız var. Biz kendi çalışmalarımızı hemen hemen bitirmiş durumdayız” ifadelerini kullandı.
“Gazze’de devam eden soykırımın durması için var gücümüzle çalışmaktayız”
İsrail’de gerçekleştirilecek seçimler öncesinde İsrail’in bölgedeki saldırganlığının sorulması üzerine Fidan, “Gazze’de devam eden soykırımın durması ve kalıcı bir barışın gelmesi için var gücümüzle çalışmaktayız. Sadece biz değil bölgedeki uluslararası ortaklarımız bu konuda elinden geleni yapmakta. Hem ikili hem çok taraflı olmak üzere ne kadar diplomasi aracı varsa bunu kullanıyoruz. Cumhurbaşkanımız da bütün görüşmelerinde bu konuyu bir numaralı gündem maddesi olarak ayakta tutmakta” diye konuştu.
Gazze Barış Planı’nın maddelerinin hayata geçirilmesi için çalıştıklarını hatırlatan Fidan, “İsrail’in Gazze Barış Planı’nın uygulanmasıyla çok fazla alakası yok. Yeni bir uluslararası baskı, Gazze’de devam eden bu dramın sona erdirilmesi için fevkalade önemli. Bu konudaki çalışmalar devam ediyor” dedi.
Bundan sonra atılacak adımların bölgesel dinamikleri de hesaba katarak daha geniş bir perspektiften ele alınması gerektiğini de vurgu yapan Fidan, “Sorun çok katmanlı bir sorun. Burada İsrail’in bölgesel yayılmacılığı ve İsrail’in kendi iç politika denklemi var. Yakında seçimler olacak diye bana sorulursa eğer ben dış politikasında çok fazla bir değişme olacağını düşünmüyorum. Ama, belli zeminler daha rahat konuşulabilir, daha rahat tartışılabilir. Yeni bir hükümetle belli konularda daha ileri adımlar atılabilir diye uluslararası kamuoyunun bir beklentisi de var. Bu seçimlerden dolayı belli konular beklemeye alınmış gibi gözüküyor. Bu bizim çalışmalarımızı hiçbir zaman durdurmuyor” ifadelerine yer verdi.
Bir gazeteci tarafından Macaristan hükümetinin Türkiye’nin AB üyelik sürecine yönelik tutumunun sorulması üzerine Macaristan Dışişleri Bakanı Orban, şu cevabı verdi:
“Macaristan her zaman Türkiye’nin AB ilişkilerine ilişkin yanında durdu. Her yaklaşımı, diyaloğu destekledik ve destekleyeceğiz. Macaristan, AB içinde Türkiye’nin dostudur. Türkiye ve AB arasında ortak menfaatlere dayalı bir yaklaşımın olmasını diliyoruz.