ABD merkezli haber sitesi Axios, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile savaş sonrasında ABD’nin Orta Doğu’da izleyeceği politikalara yönelik plan taslağı oluşturduğunu iddia etti. Söz konusu planda İran’ın çevrelenmesi ve İsrail ile bölge ülkeleri arasındaki ilişkilerin normalleşme sürecine odaklanılacağı öne sürüldü.
ABD basınında yer alan haberlerde, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin, İran ile savaşın sona ermesinin ardından Orta Doğu’ya yönelik uygulanacak stratejiye ilişkin bir plan taslağı hazırlama sürecinde olduğunu öne sürdü. Haber sitesi Axios’un iki ABD’li yetkili ile konu hakkında bilgi sahibi iki kaynağa dayandırdığı haberde, Trump yönetiminin söz konusu planda İran’ın çevrelenmesi ve İsrail’in komşuları ile ilişkilerinin normalleştirilmesine odaklandığı iddia edildi.
Henüz taslağın ilk aşamalarında olduğu vurgulanan planın, Trump’ın görev süresinin kalan iki yılında ABD’nin Orta Doğu politikasına yön vermesinin hedeflendiği belirtildi. Planın hazırlanma sürecinde İsrail’de 27 Ekim’de düzenlenecek parlamento seçimleri ile ABD’de kasım ayında yapılması beklenen ara seçimlerin de önem taşıdığı öne sürüldü.
“Trump, Orta Doğu’da ‘çok daha büyük bir şey’ üzerinde çalıştığını söyledi”
ABD’li yetkililer, söz konusu stratejiye yönelik çalışmaların Trump yönetiminden üst düzey siyasi kadrolar ile çeşitli kurumlar seviyesinde yürütüldüğünü belirtti. Kaynaklar, Trump’ın son haftalarda üst düzey danışmanlarıyla planı görüşmek üzere iki toplantı gerçekleştirdiğini ve çeşitli fikirlerin gündeme geldiğini aktardı.
Axios, Trump’ın özel görüşmelerinde, İran ile savaşın ardından Orta Doğu’da “çok daha büyük bir şey” üzerinde çalıştığını söylediğini öne sürdü. Beyaz Saray ise iddialara ilişkin yorum yapmadı.
Bölgesel uyum, Gazze barış planı ve İbrahim Anlaşmaları
Kaynaklar, söz konusu stratejinin üç temel unsur üzerine kurulmasının değerlendirildiğini aktardı. Bunlardan birinin, ABD’nin bölgedeki müttefikleri arasında İran’ın etkisini kısıtlamak amacıyla Washington’ın garantörlüğünde bölgesel bir uyum oluşturulması olduğu kaydedildi.
Diğer bir unsurun ise Trump’ın öncülüğündeki Gazze planının bir sonraki aşamasının güvence altına alınması, İsrail ile Suriye arasında bir güvenlik anlaşmasına varılması ve İsrail-Lübnan arasındaki anlaşmanın uygulanması olduğu belirtildi. Böylece, İsrail’in 7 Ekim 2023’te Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarını başlatmasının ardından ortaya çıkan bölgesel krizin sona erdirilmesine yönelik ortak bir çaba gösterilmesinin planlandığı öne sürüldü.
Üçüncü unsurun ise İbrahim Anlaşmaları’nın genişletilmesi ve Suudi Arabistan ile İsrail arasında normalleşme anlaşmasına varılması olduğu iddia edildi.
“Trump, İsrail seçmilerinden bağımsız olarak çaba gösterecek”
Haberde, Trump yönetiminin 27 Ekim’de yapılacak seçimlerin ardından kurulacak yeni İsrail hükümetinin savaş sonrası strateji kapsamında ABD ile işbirliği yapmaya istekli ve bunu gerçekleştirebilecek durumda olmasını umduğu belirtildi.
Axios’a göre bazı ABD’li yetkililer, Trump’ın İsrail’deki seçim sonuçlarından bağımsız olarak söz konusu stratejinin uygulanması için çaba göstereceğini ifade etti. Seçimlerin siyasi bir çıkmazla sonuçlanması halinde dahi planın hayata geçirilmesinin hedeflendiği öne sürüldü.
Süreç hakkında bilgi sahibi bir kaynak, stratejinin taslağının hazırlanmasının birkaç hafta daha süreceğini belirterek, “Üzerinde çalışıyorlar ancak henüz tamamlanmış değil. Buradaki fikir, bölgedeki pek çok unsuru birbiriyle ilişkilendirmek ve savaşın ardından bölgesel bir uyumun nasıl oluşturulacağını ortaya koymak. Ancak bölgedeki tüm ABD müttefiklerinin bu planı destekleyip desteklemeyeceği henüz net değil” dedi.
