Çeşitli ülkelerden Müslüman dini cemaatlerin, müftülüklerin ve çatı kuruluşların temsilcileri; İslam Toplumu Milli Görüş (IGMG) ve Hasene International tarafından Almanya’nın Köln kentinde düzenlenen “Doğu Avrupa, Kafkas ve Orta Asya Müslümanları Konferansı”nda bir araya geldi.
IGMG ve Hasene International tarafından düzenlenen “Doğu Avrupa, Kafkas ve Orta Asya Müslümanları Konferansı”, Almanya’nın Köln kentinde gerçekleştirildi. Konferansa Almanya, Avusturya, Slovenya, Hırvatistan, Sırbistan, Macaristan, Ukrayna, Gürcistan, Moğolistan, Yunanistan, Polonya, Litvanya, Estonya, Bosna Hersek, Bulgaristan ve Kuzey Makedonya’dan dini temsilciler, müftüler, başmüftüler ve kurum başkanları katıldı.
Programda Müslüman toplumların güncel dini, sosyal ve kurumsal meseleleri, tecrübe paylaşımı ve sürdürülebilir iş birliği imkanları ele alındı.
“Bölgesel sorunları küresel dayanışma ile çözebiliriz”
Açılışta konuşan IGMG Genel Başkan Danışmanı ve Konferans Komite Başkanı Abdi Taşdöğen, konferansın ortak akıl ve kalıcı iş birliği zemini oluşturmayı hedeflediğini belirterek, “Sorunlar bölgesel olabilir ancak çözümler küresel bir vizyonla ve dayanışmayla mümkündür” ifadelerini kullandı.
IGMG Genel Başkan Yardımcısı ve Hasene International Başkanı Bekir Altaş ise insani yardımın geçici destekten ibaret olmadığını vurgulayarak, “Yardım; yalnızca bir bağış, bir kampanya ya da geçici bir destek değildir” dedi.
Avrupa’daki Müslümanların kurumsal sorunları ele alındı
Açılış oturumunda Almanya, Avusturya ve Slovenya’dan temsilciler söz aldı. IGMG İrşad Başkanı Celil Yalınkılıç, Almanya’daki Müslümanların dini temsil, anayasal eşitlik, din eğitimi, imam yetiştirme ve Müslüman karşıtlığı gibi alanlarda karşılaştığı sorunları anlattı. Yalınkılıç, “Almanya’daki Müslümanlar ayrıcalık değil, anayasal zeminde eşit haklar talep etmektedir” dedi.
Avusturya Müftüsü Mustafa Mullaoğlu, Avusturya’da İslam’ın resmi statüsü ve Müslümanlara yönelik hukuki tartışmaları; Slovenya Müftüsü Nevzet Poric ise genç kuşakların kimlik meselesini ve Ljubljana Müslüman Kültür Merkezi’nin önemini aktardı.
Doğu Avrupa ve Balkanlarda azınlık haklarına değinildi
Doğu Avrupa oturumlarında Hırvatistan, Sırbistan, Macaristan, Ukrayna, Yunanistan, Polonya, Litvanya ve Estonya’dan temsilciler konuştu. Hırvatistan Müftüsü Dr. Aziz Hasanovic, İslam’ın kurumsal tanınma sürecini; Sırbistan Başmüftüsü Senad Halitovic ise Sancak bölgesindeki Müslümanların vakıf malları, din eğitimi ve kurumsal bölünmüşlük sorunlarını anlattı.
Macaristan adına programa Zoltan Bolek yerine Ahmed Miklos Kovacs vekaleten katıldı.
Ukrayna Müftüsü Aider Rustamov ise Ukrayna’daki savaşın Müslüman toplum üzerindeki etkilerini anlatarak, “Ukrayna İslam toplumunun coğrafyası değişmiştir ancak birliği daha da güçlenmiştir” dedi.
Batı Trakya’dan İskeçe Müftüsü Mustafa Trampa, Türk azınlığın kimlik, eğitim, din özgürlüğü ve siyasi temsil sorunlarına değinirken; Polonya, Litvanya ve Estonya temsilcileri İslam karşıtlığı, cami izni, tarihi mülklerin iadesi ve küçük Müslüman toplulukların kurumsal ihtiyaçlarını aktardı.
Gümülcine Müftüsü İbrahim Şerif ise Batı Trakya’daki Müslüman Türk azınlığın Lozan Anlaşması sonrasındaki statüsüne değinerek, bölgede dinî hayatın Kur’an kursları ve kadın vaizelerin çalışmalarıyla sürdüğünü söyledi.
Kafkasya ve Orta Asya’da dini eğitim ve gençlik vurgusu
Kafkasya ve Orta Asya oturumunda Gürcistan ve Moğolistan’daki dini eğitim, gençlik çalışmaları ve kurumsal ihtiyaçlar ele alındı. Doğu Gürcistan Başmüftüsü Etibar Eminov, radikal ve ideolojik din yorumlarının gençler üzerindeki etkisini “dini ve toplumsal istikrar açısından ciddi bir meydan okuma” olarak nitelendirdi.
Batı Gürcistan Başmüftüsü Adam Shantadze, din görevlisi yetiştirme ve cami restorasyonu ihtiyaçlarını anlattı. Moğolistan’dan Azatkhan Mukhan ise imam eksikliği, yerel dilde dinî materyal ihtiyacı ve cami-eğitim merkezi projesini anlattı. Mukhan, IGMG ile Moğolistan Müslümanları arasında geçmişe dayanan bağa da değinerek, merhum eski Başbakan Necmettin Erbakan’ın Moğolistan’daki Müslümanlara sahip çıkılması yönündeki çağrısının ardından Ramazan, kurban ve yetim projeleriyle ülkeye destek ulaştırıldığını söyledi.
“Amacımız bir araya gelip konuşup dağılmak değil”
Programa Bulgaristan Başmüftü Yardımcısı Beyhan Mustafa Mehmed ile Kuzey Makedonya’dan Üsküp Müftüsü Kenan İsmaili de katıldı.
Değerlendirme oturumunda eski Bosna Hersek İslam Birliği Reisü’l-uleması Mustafa Ceric, “Bosna-Hersek yaralı ama ayakta” mesajını verdi.
IGMG Genel Başkanı Kemal Ergün ise konferansın kalıcı çalışmalara dönüşmesi gerektiğini belirterek, “Amacımız bir araya gelip konuşup dağılmak değil” dedi. Konferans, dua ve aile fotoğrafının ardından sona erdi.
“İki yılda bir bu konferanslar düzenlenecek”
IGMG Başkanı Kemal Ergün basına verdiği demeçte benzer konferans etkinliklerinin daha sık şekilde düzenleneceğini belirtti. Ergün, “En az iki yılda bir sürekli bu dini cemaatlerle, sivil toplum kuruluşlarıyla yapılacak. Dayanışma ve fikir alışverişi burada ciddi bir şekilde ele alınacak. Bundan sonra her iki yılda bir nereye geldik, neler yaptık, sorunlarımız neydi, birbirimizden ne kadar istifade ettik, o toplumda ne kadar katkı sağlayabildiğinin de bir sağlaması yapılacak. Bunlar artık bundan sonra ömürde bir defa değil; iki yılda bir bu meseleler, konferanslar düzenlenecek ve yapılacak. Onun için güzel bir başlangıç olduğuna inanıyorum. İslam Toplumu Milli Görüş teşkilatları her zaman olduğu gibi burada da öncülüğünü gösteriyor. Ben katılan tüm dini cemaatleri sivil toplum kuruluşlarına, siz değerli basın mensuplarına da yürekten teşekkür ediyorum” dedi.
