Almanya ve Fransa, Avrupa’nın bugüne kadarki en önemli ortak savunma hamlesi olması planlanan ve toplam maliyeti 100 milyar euroyu bulması beklenen Yeni Nesil Hava Muharebe Uçağı Sistemi (FCAS) projesini iptal etti.
Avrupa’nın ABD’den bağımsız olarak ortak savunma sistemlerini geliştirme çağrılarının arttığı bir dönemde Avrupa’nın en önemli savunma girişimi olması hedeflenen Yeni Nesil Hava Muharebe Uçağı Sistemi (FCAS) projesi durduruldu. Alman medyasında yer alan haberlere göre, 2017 yılında seçilen Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve dönemin Almanya Başbakanı Angela Merkel tarafından başlatılan FCAS projesini durdurma kararı hafta sonu Karadağ’da yapılan Avrupa Birliği (AB)- Batı Balkanlar zirvesinde alındı. Almanya Başbakanı Friedrich Merz ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, zirvesi sırasında yaptıkları görüşmede geçen yıldan beri süren tıkanıkları aşamadıkları için yeni nesil savaş uçağı projesini sonlandırma kararı aldı. Söz konusu karar ile Avrupa’nın ortak savunma hamlesi önemli bir darbe aldı.
İptal kararının arkasında askeri ihtiyaçlar ve iki ülke şirketleri arasındaki rekabet var
Alman medyasında yer alan haberlere göre, 100 milyar euroyu bulması beklenen ortak savaş uçağı projesi (FCAS) Almanya ve Fransa merkezli ortak üretimde yer alacak şirketlerin inşa sürecinde alacakları rolden kaynaklanan rekabetleri nedeniyle iptal oldu. Haberlerde başlangıçta eşit şartlarda iş birliği üzerinde varılan anlaşma olmasına rağmen Fransız Dassault şirketinin daha fazla rol talep ettiğine dikkat çekildi. Alman basınındaki haberlerde, Fransa’nın savunma şirketi Dassault Aviation ile Almanya ile İspanya’yı temsil eden Avrupa havacılık grubu Airbus arasındaki proje liderliğine yönelik aylardır devam eden anlaşmazlıkları olduğuna vurgu yapıldı.
İptal kararını etkileyen faktörlerden bir diğerinin de iki ülke arasındaki savunma ihtiyaçları arasındaki farklılıklar olduğu da belirtildi. Fransa’nın yeni nesil uçağın, nükleer silah taşıma kapasitesine sahip olmasını ve uçak gemilerine uyumlu tasarlanmasını istediğine Almanya tarafının ise farklı operasyonel ihtiyaçlara odaklandığı hatırlatıldı.
Proje iptal oldu Almanya Fransa ilişkileri gerildi
Alman medyasında yer alan haberlerde ayrıca, FCAS projesinin iptal olmasının Almanya ile Fransa ilişkilerinin gerilmesine yol açtığı da belirtildi. Haberlerde “Ortak savaş uçağı projesinin çökmesi, sadece prestijli bir projesinin sonunu değil aynı zamanda Berlin ve Paris arasındaki stratejik konularda ne kadar farklı görüşlerin olduğunu gün yüzüne çıkardı” denildi. “FCAS’tan çıkış Avrupa için büyük bir gerileme” başlıkları da atılan haberlerde kendilerini Avrupa’nın itici gücü olarak tanımlayan Almanya ve Fransa için iptal kararının acı bir siyasi yenilgi olduğuna vurgu yapıldı. Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un Avrupa ordusu çağrıları hatırlatılan haberlerde FCAS iptal kararının söz konusu açıklamalarla çeliştiğin, iki ülkenin birlik yerine ayrışma mesajı verdiğine işaret edildi.
Dokuz yıllık rüya sona erdi FCAS projesi iptal oldu
“Geleceğin Hava Muharebe Sistemi” anlamına gelen Future Combat Air System 2017 yılında henüz yeni seçilmiş Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve dönemin Almanya Başbakanı Angela Merkel tarafından başlatılmıştı. Projenin 2040’lı yıllardan itibaren Alman-Fransız hava savunmasının omurgası olarak planlanmıştı. Gizlilik teknolojisiyle donatılması planlanan savaş uçağının, Alman Hava Kuvvetlerinde uzun vadede Eurofighter Typhoon’un, Fransız Hava Kuvvetlerinde ise Rafale savaş uçağının yerini alması planlanıyordu. Ancak söz konusu projenin geride kalan 9 yıllık süreçte yaşanan anlaşmazlıklar nedeniyle sık sık ertelendiği duyurulmuş Almanya ve Fransa’nın görüş ayrılıklarını aşamadığı kaydedilmişti.
