Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper ve Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile İran’a yönelik Birleşmiş Milletler yaptırımlarını yeniden devreye sokma imkanı tanıyan “snapback” mekanizmasını görüştü. Almanya Dışişleri Bakanı Wadephul, “İran’ın nükleer silaha sahip olması durumunda Körfez bölgesinde yeni bir silahlanma sarmalının başlayacağı çok açık. Bunu önlemeliyiz” dedi.
Avrupa Üçlüsü (E3) Almanya, İngiltere ve Fransa’nın İran’ın nükleer programı gerekçesiyle Birleşmiş Milletler yaptırımlarını yeniden devreye sokma imkanı tanıyan “snapback” mekanizmasını 28 Ağustos’ta harekete geçirme kararı almasının ardından İran ile Batı arasındaki diplomatik temaslar hızlandı. Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Alman Federal Meclisinde bakanlığının bütçe görüşmeleri sırasında yaptığı konuşmada, bugün İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper ve Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot ile birlikte İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile görüştüklerini ifade etti. Görüşmeye Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da katıldı. Almanya Dışişleri Bakanı Wadephul Federal Meclisteki konuşmasında, “İngiltere, Fransa ve Almanya, İran’ın asla nükleer silahlara sahip olmamasını sağlamakla yükümlüdür. Bu, kendi çıkarlarımız, bölgenin çıkarları ve elbette İran’ın tehdidi altında olan İsrail devletinin çıkarları için üstlendiğimiz bir sorumluluktur. Bunu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin tüm üyeleriyle yakın işbirliği içinde yapıyoruz ve bu konuda kararlıyız” dedi.
“İran nükleer silaha sahip olursa Körfez bölgesinde yeni bir silahlanma sarmalı başlar”
Wadephul, Alman Hükümetinin İran’ın güven oluşturmasını, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın İran’da tam denetim yapmasına izin vermesini ve böylece denetlenebilir olmasını beklediğini belirterek, “Bu konuda ne kadar zor olursa olsun net olmalıyız, çünkü İran’ın nükleer silaha sahip olması durumunda Körfez bölgesinde yeni bir silahlanma sarmalının başlayacağı çok açık. Önemli olan, böyle bir durumun ortaya çıkıp çıkmayacağıdır. Bunu her halükarda önlemeliyiz” diye konuştu.
AB Yüksek Temsilcisi Kallas ise görüşmede İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’ye diplomatik çabaları sürdürme çağrısı yaptı. Üç ülkenin Dışişleri Bakanları ve Kallas, İran’ın önümüzdeki günlerde somut adımlar atmadığı takdirde yaptırımların yeniden uygulanması konusundaki kararlılıklarını dile getirdi.
Snapback (tetik mekanizması)
Almanya, İngiltere, Fransa’nın oluşturduğu ve E3 olarak ifade edilen Avrupa üçlüsü, 28 Ağustos’ta BM Güvenlik Konseyi’ne İran ile dünya güçleri arasında 2015’te imzalanan nükleer anlaşma kapsamında geri adım atma mekanizmasını harekete geçirdiklerini bildirmişti. Bu adımla birlikte BM’nin İran’a yönelik yaptırımlarının 30 gün içinde yeniden yürürlüğe girme ihtimali gündeme geldi.
Geri çekilme mekanizması, nükleer anlaşma çerçevesinde İran’ın anlaşmaya uymaması halinde diğer tarafların tüm uluslararası yaptırımları yeniden uygulamasına imkan tanıyor.
İran, 2015 yılında İngiltere, Çin, Fransa, Almanya, Rusya ve ABD ile Ortak Kapsamlı Eylem Planı’nı (JCPOA) imzalamıştı. Anlaşmaya göre İran, yaptırımların hafifletilmesi karşılığında nükleer programını kısıtlamayı kabul etmişti. ABD’nin 2018 yılında anlaşmadan tek taraflı çekilmesi ve yaptırımları yeniden uygulamaya koyması, İran’ın nükleer taahhütlerine uymayı kademeli olarak azaltmasına yol açmıştı.
