ABD’li müzakereci Jared Kushner Abu Dabi’deki üçlü görüşmelerin ardından yaptığı açıklamada, “Avrupa’nın da müzakere masasında olması gerekiyor” dedi. Kushner, yarın Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşeceklerini, Avrupa’nın sürece katılımı için onay almayı umduklarını ifade etti.
Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de Ukrayna, Rusya ve ABD arasında yapılan üçlü barış görüşmelerinin ikinci günü sona erdi. ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı ve ABD’nin Ukrayna barış görüşmelerindeki müzakerecilerinden Jared Kushner, görüşmelerin ardından Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Ukraynalı Başmüzakereci Rüstem Umerov, Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanı Kirilo Budanov, Ukrayna Halkın Hizmetkarı Partisi Parlamenter Grubu Başkanı David Arakhamia ile birlikte basın toplantısı düzenledi. Kushner, “Görüşmelerin ikinci gününü tamamladık. Bunlar çok önemliydi. Bazı alanlarda uzlaşabileceğimiz noktalar görüyoruz, diğerlerinde ise daha fazla görüşmemiz gerekiyor. Ama bence bu iyi bir ilk adımdı” ifadelerini kullandı. Kushner, “Witkoff ile birlikte bugün ele alınan konuları değerlendirmek üzere yarın Putin’le görüşmek üzere Moskova’ya gideceğiz. Bazı ilerleme imkanları ve fırsatlar görüyoruz” dedi. Rusya ile Ukrayna arasında esir takası konusunda anlaşma sağlandığını da duyuran Kushner, “Olumlu gelişmelerden biri, insani kapsamda bugüne kadar en büyük esir takasını gerçekleştirme konusunda anlaşma sağlamış olmamız. Sayıları yarın netleştireceğiz” ifadelerini kullandı.
Kushner ayrıca Rusya’nın kendi güvenlik endişeleri olduğunu ve gerilimleri azaltmak için öneriler sunmasının istendiğini de sözlerine ekledi.
“Avrupalıların da müzakere masasında olması gerekiyor”
Kushner, Rus tarafının Avrupalıların müzakere sürecine katılmasını kabul etmemesi konusundaki düşüncelerinin sorulması üzerine, “Avrupa kendisi adına konuşacak tek bir kişi belirleyebilirse bu, Rusların onları müzakerelere dahil etmesini sağlamaktan daha büyük bir başarı olur” dedi. Kushner, “Her iki ülke de savaşı sona erdirdiklerinde kendi güvenlik durumlarının ve düşmanın ya da karşı tarafın güvenlik durumunun nasıl olacağını bilmek istiyor. Umarım savaştan sonra artık düşman olmazlar. Bunun için de Avrupalıların da müzakere masasında olması gerekiyor” diye konuştu. NATO’nun ve AB’nin bu denklemin ayrılmaz bir parçası olacağını vurgulayan Kushner, “Başkan Putin’e doğrudan ve ekibine birkaç kez, bu işi sonuçlandırmanın tek yolunun Avrupalıları yanımıza almak olduğunu ilettik. Buna açık olduklarını düşünüyorum. Umarım Steve ve ben yarın Moskova’da başarılı oluruz ve Başkan Putin bunun gerçekleşmesine onay verir. Bunu kabul ederse önem taşıyan meselelerde çok daha fazla ilerleme sağlayabileceğimizi düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
“İşi sonuçlandırmak için liderler arası görüşme çok önemli”
Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy ile Rusya Devlet Başkanı Putin’in yüz yüze görüşmesi için ne zaman uygun noktaya gelinmiş olacağı sorusuna Kushner, “Açık olmak gerekirse Ruslar böyle bir görüşmeden önce daha fazla ilerleme görmek istediklerini söylediler” cevabını verdi. Putin ve Zelenskiy arasında karşılıklı güven ve sevgi olmadığının açık olduğunu ifade eden Kushner, “Bunlar zor anlaşmalar. İbrahim Anlaşmaları üzerinde çalışırken 3.5 yıl sürdü. ABD-Meksika-Kanada Anlaşması 2.5 yıl sürdü. Gazze anlaşması 1 yıl sürdü. Dolayısıyla bu anlaşmalar çok zor ve karmaşık. Bu mesele de çok duygusal, çok karmaşık. Çok şiddetli bir savaş sürüyor. Bu yüzden işin karmaşık olduğunu düşünüyorum” dedi. İşi sonuçlandırmak için liderler arası görüşmenin çok önemli olduğunu ifade eden Kushner, “Çünkü bu nihai kararları gerçekten yalnızca liderler verebilir. Ama bu arada Başkan Zelenskiy ile çok doğrudan temas kurmaya devam ediyoruz. Geçtiğimiz hafta kendisiyle konuştuk. Ekibiyle her gün konuşuyoruz. Birkaç gün içinde kendisiyle görüşeceğiz. Başkan Putin ile ve ekibiyle de çok yakın temas halindeyiz. Onlarla da her gün konuşuyoruz” diye konuştu.
Arakhamia: “Yeni yıl gelmeden bir çözüme ulaşmak için iyi bir ivme yakaladığımızı düşünüyorum”
Ukrayna’nın müzakere heyetinden David Arakhamia ise görüşmelerde büyük ilerleme kaydedildiğini söyledi. Arakhamia, “Bir sonraki görüşmenin tarihini mümkün olan en kısa sürede belirleyip açıklamalıyız. Çünkü yeni yıl gelmeden bir çözüme ulaşmak için iyi bir ivme yakaladığımızı düşünüyorum” ifadelerini kullandı. Görüşmelerin zorlu geçtiğini belirten Arakhamia, “Çünkü (Ruslar) çok katı talimatlarla geldiler. Adeta, ’pazarlık yapacak alanımız yok’ diyorlardı. Zor olmasının nedeni buydu. Çünkü normalde görüşmeye geldiğinizde farklı seçenekler arasında hareket edebileceğiniz bir alan olur” ifadelerini kullandı.
Ukrayna’nın en savunmasız olduğu dönem kış olduğu için Rusya’nın bu süreçte baskıyı artırmaya çalıştığını söyleyen Arakhamia, “Bu yıl önleyici füze eksikliği nedeniyle daha savunmasızız. Yine de Ukrayna kışı nasıl atlatacağını biliyor ve öğreniyor. Ancak hem ekip içindeki hem de dışındaki herkesin umudu, yeni yıldan önce her şeyi sonuçlandırabilmemiz. Ama belli olmaz” diye konuştu.
Kushner ve Witkoff Putin’den sonra Zelenskiy ile görüşecek
ABD’li temsilciler Kushner ve Witkoff’un yarın Rus lider Putin ile görüşmek üzere Moskova’ya gitmelerinin ardından Dublin’e geçmeleri ve burada 13 Kasım’da yapılması planlanan gayriresmi AB Liderler Zirvesi’ne katılarak Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’e bilgi sunmaları bekleniyor.
Şubat ayından bu yana ilk
Abu Dabi’de dün ve bugün yapılan üçlü görüşmeler, Şubat ayından bu yana ABD, Rusya ve Ukrayna arasında yapılan ilk üçlü toplantı oldu. İlk günkü görüşmeler 4.5 saat sürerken, bugünkü yaklaşık 2 saat sürdü. Üçlü görüşmelerde Rus heyetine 2022 ve 2025’te yapılan görüşmelere de katılan Rusya Devlet Başkanlığı Danışmanı Vladimir Medinskiy başkanlık etti. Esir takası konusunda ilerleme kaydedilse de ateşkes, toprak anlaşmazlıkları veya uzun vadeli güvenlik garantileri konusunda herhangi bir anlaşma açıklanmadı.
Ayrıca Fransa, Almanya, İngiltere ve İtalya’nın ulusal güvenlik danışmanları ile NATO ve AB yetkililerinin de aralarında bulunduğu Avrupalı temsilciler de Ukraynalı ve ABD’li yetkililerle görüşmeler yapmak üzere Abu Dabi’de yer aldı.
