ABD’den 60 ülkeye yüzde 10 ila 12,5 arasında yeni gümrük vergisi

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, yüzde 10’luk küresel gümrük vergisinin 150 günlük uygulamanın sona ermesine saatler kala en büyük 60 ticaret ortağına yüzde 10 ila 12,5 arasında yeni gümrük vergisi açıkladı. Türkiye, yüzde 12,5 gümrük vergisi getirilen ülkeler arasında yer aldı.

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, bu yılın başlarında uygulamaya konulan ve süresi dolmak üzere olan küresel gümrük vergilerinin yerini alacak yeni gümrük vergileri açıkladı. Trump yönetimi, Avrupa Birliği (AB) dahil 60 ticaret ortağından ithal edilen ürünlere yönelik yeni gümrük vergilerinin gerekçesini, zorla çalıştırılan işçiler tarafından üretilen mallara yönelik yasakların yeterince uygulanmamasını gösterdi.

Toplam 60 ülkenin hedef alındığı yeni gümrük vergisi düzenlemesinde aralarında İngiltere, Kanada, Hindistan, Endonezya, Meksika ve Pakistan’ın da yer aldığı 17 ülkeye yüzde 10 oranında taban gümrük vergisi uygulandı.

Avrupa Birliği, Tayvan, Japonya, Güney Kore ve İsviçre’ye ise yüzde 10 veya yüzde 12,5 arasında değişen oranlar belirlendi. Aralarında Türkiye, Rusya, Brezilya, Avustralya ve Çin’in de bulunduğu 38 ülkeye ise yüzde 12,5 oranında gümrük vergisi getirildi.

ABD’nin toplam ithalatının yüzde 99,4’ünü kapsayan yeni vergiler, petrol, doğal gaz, gübre ve bazı gıda maddeleri dahil çok sayıda üründe uygulanmayacak. Yeni vergiler, Trump’ın yüzde 10’luk küresel gümrük vergisinin 150 günlük uygulamanın sona ermesiyle yürürlüğe girdi.

Yeni vergiler, tepkilere neden oldu

ABD tarafından getirilen açıklanan gümrük vergileri, hedef alınan ülkeler tarafından tepkiyle karşılandı. Japonya Hükümet Sözcüsü Minoru Kihara, kararın üzüntü verici olduğunu açıkladı.

Avustralya Ticaret Bakanı Don Farel, gümrük vergilerini “haksız” olarak nitelendirdi ve serbest ticaret anlaşmasıyla bağdaşmadığını söyledi.

Kanada Ticaret Bakanı Dominic LeBlanc ise, “Önümüzdeki haftalarda bu konu ve çözüm bekleyen diğer meseleler hakkında vatandaşlarımızın karşılıklı yararı doğrultusunda ABD ile yapıcı temaslarımızı sürdüreceğiz” dedi.

“Bunu beklemiyorduk”

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ABD’nin yeni gümrük vergilerine ilişkin gerekçesini sorgulayarak, AB’nin zorla çalıştırmaya karşı denetimlerinde eksiklik bulunduğu yönündeki iddiaların temelsiz olduğunu söyledi. Filipinler’deki ASEAN toplantıları sırasında yaptığı açıklamada Kallas, “AB için böyle şeyler söyleyemezsiniz” dedi.

Kallas, “Çalışma yasalarımızı ABD’dekilerle karşılaştırırsanız, çalışanlarımız için çok iyi çalışma şartlarımız ve ücretli izinlerimiz var. Dolayısıyla bu iddianın gerçekten hiçbir temeli yok” dedi.

AB’nin böyle bir karar bekleyip beklemediği sorusuna Kallas, “Sürekli getirilip kaldırılan bu vergileri kim takip edebilir? Hayır, bunu beklemiyorduk” yanıtını verdi. Kallas, Brüksel’in bu konuda Washington’dan açıklama talep edeceğini ifade etti.

AB’nin geçtiğimiz yıl varılan transatlantik ticaret anlaşması kapsamındaki taahhütlerini yerine getirdiğini de ifade eden Kallas, “Bu anlaşmaya uyulmaması, bizim için olumsuz bir sürpriz oldu” dedi.

ABD Yüksek Mahkemesi vergilerin hukuka aykırı olduğuna hükmetmişti

ABD Başkanı Donald Trump, 2025 yılı ocak ayında ikinci dönemi için göreve gelişiyle birlikte dünya çapında geniş kapsamlı gümrük vergisi uygulamaya başlamıştı. Diğer yandan ABD Yüksek Mahkemesi, bu yıl şubat ayında alınan bir kararla Trump’ın ulusal acil durum yetkilerine dayanarak dünya genelinde uygulamaya koyduğu gümrük vergilerinin hukuka aykırı olduğuna hükmetmişti.

Bu kararın ardından Trump, farklı yasal yetkilere dayanarak ithalata yüzde 10 gümrük vergisini yeniden yürürlüğe koymuştu. Ancak 150 gün süreyle uygulanan bu vergilerin uygulama süresi ABD Doğu Yakası saatiyle Cuma günü 00.01 itibarıyla sona eriyordu.

Trump yönetimi, bu sürenin dolmasından önce Ticaret Yasası’nın 301’inci maddesine dayanarak en büyük 60 ticaret ortağına yeni vergiler getirdi. ABD yönetimi, yeni gümrük vergilerinin “zorla çalıştırılan işçiler tarafından üretilen mallara karşı yeterli önlem alınmadığı” gerekçesiyle getirildiğini savundu.