ABD merkezli haber sitesi Axios’a göre; Washington, savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için bir çerçeve oluşturmak amacıyla İran ile tek sayfalık bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya yaklaştı.
ABD ile İran arasında kalıcı ateşkes için uluslararası çabalar devam ediyor. ABD merkezli haber sitesi Axios’un yetkililere dayandırdığı haberinde, Washington’ın, savaşı sona erdirmek ve daha ayrıntılı nükleer müzakereler için bir çerçeve oluşturmak amacıyla İran ile tek sayfalık bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşmaya yaklaştığı bildirildi. Axios’a konuşan iki ABD’li yetkili ve konu hakkında bilgilendirilmiş iki kaynağa göre; ABD, önümüzdeki 48 saat içinde İran’dan bazı kritik başlıklarda yanıt bekliyor. Henüz kesinleşmiş bir anlaşma yok, ancak taraflar savaşın başlangıcından bu yana hiç olmadığı kadar anlaşmaya yaklaştı. Başkan Trump’ın Hürmüz Boğazı’nda yeni duyurduğu Özgürlük Projesi’ operasyonunu geri çekme ve kırılgan ateşkesi koruma kararı da müzakerelerde kaydedilen ilerlemeye dayanıyor.
“Mutabakat zaptı, Witkoff ve Kushner ile bazı İranlı yetkililer arasında müzakere ediliyor”
Taslak anlaşmaya göre, İran’ın nükleer zenginleştirmeyi durdurmayı taahhüt etmesi, ABD’nin yaptırımları kaldırmayı ve dondurulmuş İran fonlarından milyarlarca doları serbest bırakmayı kabul etmesi, ayrıca her iki tarafın da Hürmüz Boğazı’ndan geçişle ilgili kısıtlamaları kaldırması öngörülüyor. İddia edilen 14 maddelik ve tek sayfadan oluşan mutabakat zaptı, Trump’ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile bazı İranlı yetkililer arasında, hem doğrudan hem de arabulucular aracılığıyla müzakere ediliyor. Mevcut haliyle bu belge, bölgede savaşın sona erdiğini ilan edecek ve boğazın açılması, İran’ın nükleer programının sınırlandırılması ve ABD yaptırımlarının kaldırılması için 30 günlük ayrıntılı müzakere sürecini başlatacak. Kaynaklara göre bu görüşmeler İslamabad veya Cenevre’de yapılabilir. Bir ABD’li yetkiliye göre, İran’ın boğazdaki deniz taşımacılığına getirdiği kısıtlamalar ile ABD’nin deniz ablukası bu 30 günlük süreçte kademeli olarak kaldırılacak. . Eğer müzakereler çökerse, ABD güçleri ablukayı yeniden uygulayabilecek veya askeri operasyonlara tekrar başlayabilecek. Kaynaklara göre bu görüşmeler İslamabad veya Cenevre’de yapılabilir.
Uranyum zenginleştirme konusunda müzakereler sürüyor
Taraflar, İran’ın uranyum zenginleştirme çalışmalarının ne kadar süreyle durdurulacağı konusunu da hala müzakere ediyor. Üç kaynak, bunun en az 12 yıl olacağını söylerken, bir kaynak 15 yılın daha muhtemel olduğunu belirtiyor. İran 5 yıl önerirken, ABD 20 yıl talep etti. ABD, İran’ın zenginleştirme konusunda herhangi bir ihlalde bulunması durumunda anlaşmaya bu sürenin uzatılmasını öngören bir madde eklemek istiyor. Süre sona erdiğinde İran’ın yüzde 3,67 gibi düşük seviyede zenginleştirme yapmasına izin verilecek. İran, Birleşmiş Milletler denetçilerinin ani denetimlerini de içeren daha sıkı bir denetim rejimini kabul edecek. ABD ise anlaşma kapsamında İran’a yönelik yaptırımları kademeli olarak kaldırmayı ve dünya genelinde dondurulmuş milyarlarca dolarlık İran varlıklarını aşamalı olarak serbest bırakmayı taahhüt edecek.
