ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gerçekleştirdiği ikili görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, “Zirve Türkiye’de olmasaydı, çok güçlü bir lider olan dostum olmasaydı belki de katılmayabilirdim. Ama Türkiye’ye gelmenin önemli olduğunu düşündüm. Çünkü Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çok önemli bir lider olduğunu düşünüyorum” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump, ikili görüşme gerçekleştirdikleri Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde gündeme dair açıklamalarda bulundu.
“Cumhurbaşkanı Erdoğan’a çok büyük saygım var”
Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile uzun yıllara dayanan güçlü bir ilişkileri bulunduğunu belirterek, “Çok iyi dostuz Sayın Cumhurbaşkanım. En başından bu yana çok iyi bir kimyamız vardı. Çok özel bir ilişkimiz oldu. Türkiye, Cumhurbaşkanı’nın liderliği altında çok güçlü bir ülke oldu. Askeri olarak çok güçlüler, çok iyi askerleri var ve mutlaka dikkate alınması gereken bir ülke” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’a büyük saygı duyduğunu vurgulayan Trump, “Bence bu her iki ülkenin de faydasına olacak. Bugün ticareti konuşacağız, silahlı kuvvetlerle ilgili birçok konuyu ele alacağız. Muhtemelen İran’ı da konuşacağız. Türkiye ile çok güzel ilişkilerimiz var. Onlar harika şeyler yapıyor, biz de harika şeyler yapıyoruz” diye konuştu.
“F-35 konusunu değerlendiririz”
F-35 programına ilişkin yöneltilen soru üzerine Trump, Türkiye ile ilişkilerin bu konuda önemli olduğunu belirtti. Trump, “F-35’lerle ilgili olarak Türkiye nezdinde almamız gereken bir karar var. Neden olmasın ki? Türkiye ile çok iyi ilişkilerimiz var. Türkiye başka ülkelere oranla çok daha sadık bir ülke olarak ilişkilerini sürdürüyor. Bunu tabii ki değerlendiririz. Halihazırda bu aşamaya kadar yapılan en iyi planlardan bir tanesi” ifadelerini kullandı.
“Türkiye olmasaydı NATO Zirvesi’ne gelmeyebilirdim”
Trump, NATO Zirvesi’ne katılma kararında Türkiye’nin ev sahipliği ve Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın etkili olduğunu ifade etti. “NATO beni büyük hayal kırıklığına uğratmıştı” diyen Trump, “Türkiye’de olmasaydı zirve, çok güçlü bir lider olan dostum olmasaydı belki de katılmayabilirdim. Ama Türkiye’ye gelmenin önemli olduğunu düşündüm. Çünkü Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın çok önemli bir lider olduğunu düşünüyorum” değerlendirmesinde bulundu.
Avrupalı müttefiklerin ABD’ye yeterince destek vermediğini savunan Trump, Washington’un NATO için büyük mali yük üstlendiğini belirterek, buna karşılık bazı Avrupa ülkelerinin ABD’nin beklentilerine karşılık vermediğini söyledi.
“Türkiye ile ilişkilerimiz hiç olmadığı kadar iyi”
Türkiye konusunda herhangi bir endişesi bulunmadığını dile getiren Trump, “Kendisi ülkesini çok daha güçlü bir ülke haline getirdi. Türkiye konusunda hiçbir endişem yok. Türkiye ile ilişkilerimiz şu anda belki de şimdiye kadar olduğundan çok daha iyi. İlk dört yılımda da iyiydi ama şu anda o zamandan bile daha iyi” ifadelerini kullandı.
Trump, ABD ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde de bulunarak, ülkesine rekor seviyede yatırım çekildiğini, istihdamın arttığını ve ticaret alanında Türkiye dahil birçok ülkeyle güçlü ilişkiler geliştirdiklerini söyledi. ABD Başkanı Trump, sözlerine şöyle devam etti:
“Türkiye uçak satın aldı ve gerçekten en iyi uçak bu. Ama Amerika Birleşik Devletleri’nden uçak satın aldılar. Amerika Birleşik Devletleri’nden bir uçak satın aldığınızda, bir motoru yenileme veya motorla ilgili yapılan çeşitli çalışmalar var. Bakım da dahil olmak üzere. Bence motorların bakımını sağlama, bakımını devam ettirilmesi konusunda yükümlülüklerimiz var. Yani bir uçak satın aldığınızda eğer motorla ilgili bir çalışma yapılması gerekiyorsa veya motorun yeniden düzenlemesi ya da bazen güncellenmesi, yükseltilmesi gerekiyorsa bunu da yapma konusunda bir yükümlülüğümüz var. Ne yapacaksınız? ‘Yapmıyorum’ mu diyeceksiniz. Ben birçok kişinin bu konuda katılmadığını biliyorum ama hatta Türkiye bizim için harika bir müttefik oldu. Türkiye İran’ı çok iyi tanıyor. İran’daki sorunları çok iyi biliyorlar. Birkaç ülke ile birlikte yardımcı olma konusunda çok yardımcı oldular. Mücadeleye de katılabilirlerdi. Bazı insanlar İsrail ile ilişkilerinden bahsediyorlar. Mücadeleye onlar da katılabilirlerdi. Gerçekten güçlü bir ülke. Askeri anlamda güçlü bir ülke ama bunu yapmadılar. Belki bunu benim yüzümden yapmadılar ama diğer taraftan da aslında mücadeleye katılabilirlerdi. Türkiye ülke olarak çok çok iyi bir ülke oldu ve ben sadece başkan olarak sadece kendi bakış açımdan bunu söyleyebilirim. Olağan dışı bir ülke oldular birçok açıdan. Bunun içerisinde İran’la savaşın sona erdirilmesi ya da sadece savaş da değil askeri harekat anlamında da diyebiliriz. Nükleersizleştirilmesi diyebiliriz İran’la ilgili. Çünkü eminim ki Cumhurbaşkanı da orda nükleer silahların olmasını istemez.”
“(Putin ve Zelenskiy) Her ikisi de şu an bir anlaşmaya varmak istiyorlar”
Putin ile olan görüşmesinin sorulmasına üzerine Trump, “Başkan Putin ile çok iyi bir görüşme gerçekleştirdim. Kendisinin de Cumhurbaşkanı Erdoğan’a çok büyük saygısı var. Uzunca bir süre önce tekrar görüşmüştük. Başkan Zelenskiy ile de bir görüşmemiz oldu. Bence bir anlaşmaya varmak istiyorlar. Bu kadar uzun sürmesi kötü oldu. Ama tabi ki bu anlamda 8’inci savaşı sonlandırdık. 9’uncu savaşı sonlandıracağız. Zaman zaman savaş dediğiniz zaman belki de en beklemediğiniz zaman sona erebilir. Zaman zaman Putin ile zaman zaman da Zelenskiy ile anlaşamıyorum. Ya da durumun tam tersi oluyor. Her ikisi de şuan bir anlaşmaya varmak istiyorlar. Benim hayatta yaptığım tek şey zaten böyle anlaşmalara varmak. Bu anlamada kısa bir süre içerisinde sanırım bunu sonlandıracağız. Geçtiğimiz ay 35 bin asker genç hayatını kaybetti ve bu çılgınca” ifadelerini kullandı.
CAATSA yaptırımlarının sorulması üzerine net konuşan Trump, “Bu müeyyideler kaldırılacaklar. Zaman harcamak istemiyorum bu soru için zaten çok yakinen çalışıyoruz. Tüm meslektaşlarımla birlikte müeyyideleri kaldıracağız. Artık zamanı geldi. Dostlarımıza bu tür yaptırımlar uygulamak istemiyoruz. Yaptırım uygulanacak yeterince insan var” dedi.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni ile ilişkilerinin sorulması üzerine Trump, aralarının aslında iyi olduğunu ancak Meloni’nin İran konusunda yardımcı olmadığını bu nedenle aralarının açık olduğunu söyledi.
Grönland meselesinin NATO ile arasındaki önemli meselelerden birisi olduğunu söyleyen Trump, “Çin ve Rus gemileri etrafında dolaşıyor. Olabilecek tehditlerde var. Grönland Danimarka tarafından değil ABD tarafından kontrol edilmesi lazım. Rusya’ya karşı yaptığımız yardımları düşündüğümüzde biz hiç para harcamak zorunda değiliz. Çünkü AB 20 yıl öncesine göre çok farklı bir yer. Bu anlamda çok dikkatli olmaları gerekiyor. Göç ve enerji konularında. Bunlara dikkat etmezlerse AB bile kalmayacak” ifadelerini kullandı.
