ABD Başkanı Donald Trump, İran ile üzerinde anlaşmaya varılan mutabakat zaptı hakkında yaptığı açıklamada, “Bir basın toplantısı düzenleyip belgeyi size kelime kelime okuyacağım” dedi.
ABD Başkanı Donald Trump, Fransa’da düzenlenen G7 Liderler Zirvesi marjında Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan ile ikili görüşme gerçekleştirdi. Trump, yaptığı açıklamada, BAE’nin ABD’nin yanında yer alan ülkelerden olduğunu ifade ederek, bu ülkenin İran savaşı sürecindeki tutumundan ve ABD’ye yatırımlarından övgüyle bahsetti. Trump, “Biraz önce başka bir toplantıda da söyledim. ABD’ye yapılan yatırımların toplamı 19 trilyon doların üzerinde ve bu bir rekor. Fabrikalar, otomobil tesisleri, her şey inşa ediliyor. Daha önce hiç yapılmamış şeyler yapıyoruz. Rekor, yıllar önce başka bir ülkeyle 3 trilyon dolardı. Ve biz 19 trilyonun üzerine çıkacağız. Sanırım, 19,3 trilyon dolara ulaşacağız. Bundan daha fazlası muhtemelen olmayacak. Belki gelecek yıl daha iyisini yaparız. Fakat mümkün mü emin değilim” dedi.
“Gemiler artık hareket etmeye başladı”
İran ile anlaşmaya ve dünya petrol arzının yaklaşık 5’te birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki duruma da değinen Trump, “Güzel şeyler oluyor. Gemiler artık hareket etmeye başladı. Cuma gününe kadar geçiş tamamen açılmış olacak. Gemiler sorunsuz şekilde ilerlemeye başladı. Petrol akışı yeniden başladı. Fiyatlar hızla düşüyor, borsa hızla yükseliyor. Birçok pozitif gelişme yaşanıyor. Fakat en önemlisi, İran nükleer silaha sahip olmayacak. Bu meseleye dahil olma nedenim de bu. Buna izin veremezdik” dedi.
İran ile anlaşmanın ikinci safhası için beklentilerin ne olduğuna ilişkin bir soru alan Trump, “Yaklaşık 60 günlük bir süreç. Sanırım zamanında tamamlanacak. Bence işi bitirmek isteyecekler. İran da bu süreci tamamlamak ve işlerine geri dönmek istiyor. Artık ilişkiler normalleşti ve bu nedenle oldukça hızlı ilerleyeceğini düşünüyorum. Daha hızlı da olabilir, daha uzun da sürebilir” dedi.
“(Hürmüz Boğazı) Kalıcı olarak açıldığında ücretsiz olacak”
Mutabakat metninin neden yayımlanmadığı sorusuna Trump, “Yayımlayacağım. Sadece önce bunu daha resmi bir çerçevede yapmak istiyorum. Ama hiçbir sorun yok. Bu çok iyi bir belge. ‘İran, asla nükleer silaha sahip olmayacak’ deniliyor. Belgenin söylediği bu. Satın alması da geliştirmesi de söz konusu olmayacak. İran, nükleer silaha sahip olmayacak. Açıkçası yüzde 99,9 oranında istediğimiz buydu. Çünkü buna izin veremezdik” dedi.
Buna ek olarak Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz geçişe açık olacağını da ifade eden Trump, “Boğaz, geçiş ücreti söz konusu olmaksızın açık olacak. Üstelik sadece 60 gün için değil. Birileri çıkıp, ‘60 gün boyunca ücretsiz olacak’ dedi. Hayır, tamamen ücretsiz olacak. Kalıcı olarak açıldığında ücretsiz olacak” şeklinde konuştu.
“Belgeyi yayımlayacağım”
ABD Başkanı Trump, “Belgeyi yayımlayacağım. Hatta muhtemelen bir basın toplantısı düzenleyip belgeyi size kelime kelime okuyacağım. Böylece basın bunu doğru aktarabilecek. Çünkü bu çok önemli bir belge” dedi.
İran ile eski ABD Başkanı Barack Obama döneminde yapılan nükleer anlaşmayı “nükleer silaha giden yol” olarak tanımlayan Trump, “Benim anlaşmam ise nükleer silaha karşı bir duvar. İnsanlar çıkıp ‘Zaten bir anlaşma vardı’ diyor. O anlaşma için çok büyük bedeller ödendi. Biz hiçbir şey ödemedik. 300 milyar dolar harcayacağımızı söyleyenler oldu. Hayır, harcamıyoruz. İstersek, günün birinde İran’a yatırım yapma hakkımız var ama hiçbir yükümlülüğümüz yok. İran başarılı olabilir, petrol üretmeye devam edebilir” dedi.
İbrahim Anlaşmaları
Arap liderlerle İsrail ile ilişkilerin normalleşmesine yönelik İbrahim Anlaşmaları’na katılmaları konusunda bir görüşme yapıp yapmadığı sorusuna cevap veren Trump, BAE lideri Al Nahyan’ı işaret ederek, “Karşınızda çok ileri görüşlü bir insan var. Kendisi bu sürece erken katıldı ve İbrahim Anlaşmaları’ndan çok fayda gördü. Bence bu anlaşmaların genişlemesi gerek” dedi.
Çatışma döneminde hiçbir ülkenin anlaşmadan çekilmediğini söyleyen Trump, “Hiçbiri çıkıp, ‘Ben ayrılıyorum’ demedi. Bence hepsi, nihayetinde İbrahim Anlaşmaları’na katılacak. Tek sorun İran’dı. İnsanlar İran’dan korkarken işler biraz zor oluyordu. Bence artık hepsi katılmaya başlayacak” dedi.
“İran’ın nükleer silahı olsun mu diyecekler?”
ABD’li Senatör Lindsey Graham’ın İran ile nihai anlaşmanın Kongrenin incelemesine sunulması gerektiğini söylemesine yorumu sorulan Trump, “Daha önce düşünmemiştim ancak yapabilirim. Sorun etmem” dedi.
Trump, “Göndermeyi düşünmemiştim. Gerçekten aklıma gelmedi ama göndereceğim. Fikri beğendim. Kongre’ye göndereceğim. Buna kim karşı çıkabilir ki? Ne diyecekler? İran’ın nükleer silahı olsun mu diyecekler? Demokratlar çıkıp, ‘Evet, nükleer silahları olmalı’ mı diyecek? Çıldırırlar. Fikri beğendim” şeklinde konuştu.
Rusya’ya yaptırımları ağırlaştırma sinyali
Rusya’ya yönelik yaptırımları ağırlaştırma ihtimaline ilişkin bir soru üzerine Trump, “Yakında bunu yapabilecek konumda olacağız. Çünkü petrol yeniden akmaya başladı. Yaptırımları bu yüzden askıya almıştık çünkü petrol akışını engellemek istemiyorduk. Yakında bunu yapabilecek durumda olacağız” dedi.
“İmha etmek istiyoruz”
İran’ın zenginleştirilmiş uranyumu konusunda ne öngörüldüğü sorusuna Trump, “Onu alacağız” cevabını verdi. Bu konuda İran tarafında bir netlik olup olmadığı sorusuna Trump, “İran, gayet iyi olacak. Bunu uygun bir zamanda yapacağız. Hiçbir acelemiz yok. Uzaydan izleyen kameralara sahibiz. Oraya giden herkesi biliyoruz. Zaten neredeyse kimse gitmiyor. Orası B-2 bombardıman uçaklarıyla vuruldu ve dağın iç kısmı tamamen çöktü. Kazı çalışması oldukça zor ve bunu bizden ve muhtemelen Çin’den başka kimse yapamaz. Bu ekipmanlar sadece bizde ve onlarda var. Acelemiz yok ama buna erişim sağlayacak ve imha edeceğiz. Onu almak istemiyoruz. İmha etmek istiyoruz. Bizde zaten fazlasıyla var” cevabını verdi.
“Yakıt fiyatları düştüğünde her şey düşer”
Yakıt fiyatlarının hızla düşmeye başladığını söyleyen Trump, “Dün gördünüz. 6-7 dolar düştü. Yakıt fiyatları düştüğünde her şey düşer. Petrol varil fiyatı şu anda 70 dolar seviyelerinde. Ve daha da düşüreceğimizi düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
